Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 kpa umorzył postępowania administracyjne prowadzone w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie wiaty o wymiarach 8,90 x 5,80 m i wysokości 2,20 - 2,50 m konstrukcji stalowej usytuowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ podał, że podczas prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wiaty o konstrukcji stalowej, samowolnie wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] przeprowadzono kontrolę, a następnie postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], na podstawie art. 53 ust. 1, art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nałożono na współwłaścicieli L. S. i J. S. obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów.
Z przedłożonej inwentaryzacji budowlanej oraz opinii technicznej wynikała konieczność wykonania niezbędnych robót w celu doprowadzenia wiaty do stanu zgodnego z przepisami. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nakazano współwłaścicielom nieruchomości wykonanie określonych robót polegających na odprowadzeniu wód opadowych z dachu wiaty, poprzez wykonanie systemu rur spustowych, na teren własnej posesji. W dniu [...] kwietnia 2005 r. inwestorzy wykonali powyższy obowiązek co zostało potwierdzone podczas wizji w terenie. Z tych względów organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania T. K. – umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że objęta przedmiotową inwestycją działka przy ul. [...] będąca współwłasnością L. S. i J. S. nie graniczy bezpośrednio z działką usytuowaną przy ul. [...], stanowiąca własność T. K., bowiem powyższe nieruchomości oddzielone są ul. [...]. Ponadto działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a przedmiotowa wiata nie należy do kategorii uciążliwych dla otoczenia.
Z tych względów organ II instancji stwierdził, że T. K. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 kpa oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane i dlatego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. wniosła T. K. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła:
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich nie zastosowanie w sprawie i uznanie, iż przedmiotowa samowola budowlana nie oddziaływuje w sposób negatywny na uzasadnione interesy skarżącej;
- 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie:
- - art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez brak rozpoznania materiału dowodowego w niniejszej sprawie i oparcie się na stwierdzeniu, iż pomiędzy działką skarżącej a działką Panów [...] znajduje się ulica [...], w sytuacji gdy jest to jedynie ciąg pieszy stanowiący własność właścicieli działek położonych przy tym ciągu;
- - art. 107 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez bardzo lakoniczne uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, nie wskazujące w zasadzie na przepisy, które skutkowały takim orzeczeniem organu drugiej instancji, a jednocześnie pomijające milczeniem przepisy uzasadniające stanowisko skarżącej.
W konkluzji skargi T. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...]czerwca 2005 r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga T. K. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze jest prawidłowa, bowiem odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. złożyła T. K., która nie jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie wiaty usytuowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Zauważyć należy, iż pojęcie strony postępowania administracyjnego jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.
W sprawach budowlanych – a do takich należy przedmiotowa sprawa - interes prawny wynikać winien przede wszystkim z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiednich znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego (art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).
Przez "obszar oddziaływania obiektu", o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - zgodnie z art. 3 pkt 30 wymienionej ustawy – należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku do organów administracji architektoniczno – budowlanej, należy zakreślenie obszaru oddziaływania obiektu i wskazanie stron postępowania w sprawie budowlanej. Wytyczenie i określenie przez organy tego obszaru jest bardzo istotne przy ustalaniu stron postępowania w sprawach budowlanych. Można powiedzieć, iż obszar ten przesądza niejednokrotnie o uznaniu bądź nie uznaniu danego podmiotu za stronę takiego postępowania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości to, że działka skarżącej przy ul. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką inwestorów – L. S. i J. S. przy ul. [...], gdyż działki te dzieli ciąg pieszy zwany ul. [...].
Ponadto działka skarżącej co prawidłowo zauważył organ II instancji nie znajduje się na obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a wybudowana wiata nie należy do kategorii obiektów uciążliwych dla otoczenia.
Zdaniem Sądu organy II instancji słusznie przyjął, że skarżąca T. K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., którą umorzone zostało postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie wiaty o wymiarach 8,90 x 5,80 m i wysokości 2,20 - 2,50 m konstrukcji stalowej usytuowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...], gdyż nie został naruszony jej własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes.
Mając powyższe na względzie, uznać więc trzeba za słuszne twierdzenie organu II instancji, iż odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. z dnia [...] marca 2004 r., złożył podmiot nie mający przymiotu strony w sprawie, co oznacza, iż postępowanie odwoławcze winno być zakończone na jego wstępnym etapie z uwagi na nieskuteczność wniesionego środka zaskarżenia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy jednostka wnosząca odwołanie wskazuje, iż rozstrzygnięcie organu I instancji dotyczy jej interesu prawnego, to organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać to odwołanie tzn. ma obowiązek zweryfikować subiektywne twierdzenie wnoszącego taki środek zaskarżenia o istnieniu, bądź nieistnieniu jego interesu prawnego, w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego. Dopiero, gdy w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego to zobligowany jest on wówczas do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 1999 r. I SA 1544/98 LEX nr 48751, wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. I SA 1321/99 LEX nr 48668, wyrok NSA z dnia 12 października 1998 r. IV SA 1853/96 LEX nr 43766, a także wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999 r. I SA 1620/098 LEX nr 48567, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. POS 16/98 ONSA 1999/4/119).
Podkreślić trzeba także, iż przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wydania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest, czy nie jest stroną. W toku rozpoznawania odwołania, badając sprawę merytorycznie, organ odwoławczy ocenia, czy środek zaskarżenia został wniesiony przez osobę posiadającą legitymację do bycia stroną postępowania administracyjnego. Ustalenie zaś, czy żądanie pochodzi od strony, powinno nastąpić w drodze rozstrzygnięcia, rozstrzygającego sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącego sprawę (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1999 r. IV SA 1913/97 LEX nr 47854, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r. III SA 1279/97 LEX nr 40726, wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1998 r. IV SA 1548/96 LEX nr 45152).
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznając, iż T. K. nie posiadają przymiotu strony, wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. umarzającą postępowanie odwoławcze, a więc orzekł zgodnie z wyżej określonymi wymogami. Dlatego też, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa.
Na marginesie tylko należy wskazać, iż w komparycji zaskarżonej decyzji organ jako podstawę swego rozstrzygnięcia błędnie wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Samo rozstrzygnięcie organu – zawarte w sentencji decyzji - jest jednak prawidłowe. Prawidłowo też organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał jako podstawę wydania tej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Stwierdzić trzeba, iż niepodanie przez organ administracji w decyzji podstawy prawnej lub powołanie się w niej na niewłaściwe przepisy czyni co prawda decyzję wadliwą, jednakże fakt ten nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji, gdyż naruszenie prawa do jakiego doszło nie nastąpiło w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.