Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie legalności użytkowania hurtowni napojów w budynku gospodarczym na dz. ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości K. gm. G. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości. Organ administracji uznał, że rozstrzygnięcie Sądu w kwestii własności (na chwilę obecną jest tylko postanowienie o sposobie korzystania) ma istotne znaczenie w sprawie użytkowania przedmiotowej hurtowni.
Rozpatrujący sprawę w postępowaniu zażaleniowym [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w czasie oględzin 2 marca 2007r. ustalono, iż na dz. 193 istnienie budynku użytkowanego jako hurtownia (zezwolenie na budowę budynku gospodarczego), budynku murowanego użytkowanego jako stajnia (wcześniej mieszkalnego) w nieodpowiednim stanie technicznym i obiektu blaszanego użytkowanego w charakterze stajni – wszystkie we współwłasności D. i Z. M. oraz A. M. Zważywszy, że toczy się postępowanie sądowe o zniesienie tej współwłasności, organ odwoławczy wskazując, iż ma to bezpośredni związek ze sprawą legalności użytkowania hurtowni napojów z uwagi na konieczność dokładnego określenia adresata decyzji administracyjnej, podzielił stanowisko organu powiatowego, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez sąd, wydanie decyzji w sprawie prowadzonej przed organami nadzoru budowlanego jest niemożliwe.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli D. i Z. M. zarzucając naruszenie art. 97 pkt 4 kpa, bowiem zagadnienie wstępne nie istnieje a właściciele nieruchomości są znani.
Zdaniem skarżących toczącej się sprawy sądowej nie można uznać za zagadnienie wstępne, skoro organ ma możliwość wydania prawidłowej decyzji w sprawie zmiany przeznaczenia budynku. Postanowienie sądu reguluje tylko prawo do korzystania z budynku nie odnosząc się do sposobu użytkowania obiektu, co do którego niedopełniono obowiązku zgłoszenia zmiany przeznaczenia.
Skarżący podkreślili, że sąd powszechny wydając postanowienie zabezpieczające nie badał stanu prawnego budynku, co do jego zgodności z przepisami, do czego powołane są organy administracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia organów administracji wydane zostały z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Za podstawę zaskarżonego postanowienia przyjęto art. 97 § 1 pkt 4 kpa stanowiący, iż organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W przedmiotowej sprawie organy administracji prowadziły postępowanie dot. legalności użytkowania hurtowni napojów w budynku gospodarczym na działce ew. 198 w miejscowości K. będącej współwłasnością skarżących i A. M. Z kolei przed sądem powszechnym toczy się postępowanie cywilne w przedmiocie zniesienia współwłasności w ramach którego sąd wydał postanowienie zabezpieczające na czas procesu w zakresie ustalenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Toczący się proces cywilny organ administracji uznał za pozostający w bezpośrednim związku ze sprawą legalności użytkowania hurtowni napojów w budynku gospodarczym i mający wpływ na oznaczenie adresata decyzji, co stanowiło podstawę do zastosowania zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Stanowisko to w ocenie sądu należy uznać za błędne. Zagadnienie wstępne z powyższego przepisu to kwestia materialnoprawna pojawiająca się w toku sprawy administracyjnej i uniemożliwiająca, bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia, załatwienie istoty sprawy administracyjnej.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżących, iż nie można uznać toczącej się sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości za zagadnienie wstępne dla sprawy legalności użytkowania hurtowni bowiem możliwym jest wydanie merytorycznej decyzji w sprawie zmiany przeznaczenia budynku.
Przedmiotowe postępowanie administracyjne nie jest zależne od rozstrzygnięcia w sprawie zniesienia współwłasności, a znajdująca się w aktach dokumentacja wraz z prowadzonym przez organ postępowaniem pozwala organowi nadzoru budowlanego na rozstrzygnięcie administracyjne. Kwestia uzyskania zgody współwłaścicieli na zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego (taki obowiązek m.in. nałożył PINB w postanowieniu) pozostaje otwarta. Jak słusznie podnoszą skarżący postanowienie zabezpieczające wydane przez Sąd Rejonowy reguluje tylko kwestię wyłącznego korzystania z budynku magazynowego przez A. i A. M., natomiast nie odnosi się do sposobu użytkowania obiektu budowlanego (zmiany jego przeznaczenia), a zatem podjęcie rozstrzygnięcia administracyjnego co do legalności użytkowania hurtowni nie jest niemożliwym, bez względu na rodzaj podejmowanej decyzji.
I aczkolwiek – jak wskazuje organ – sądowa klauzula wykonalności jest wiążąca dla organu nadzoru budowlanego, to nie stoi ona w sprzeczności z prowadzeniem postępowania administracyjnego.
Reasumując stwierdzić należy, iż naruszenie w postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 138 § 1 kpa (organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę już raz rozstrzygniętą w oparciu o całokształt materiału sprawy, co w nin. przypadku nie miało miejsca), a także brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowią podstawę uchylenia obu postanowień w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 ustawy.