Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2007 r. nakładającego na T. i G. S. opłatę legalizacyjną w kwocie 30 tysięcy złotych w związku z legalizacją samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku hotelowo - restauracyjnego na placówkę opiekuńczo - wychowawczą w S. na działce nr geod. [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że inwestor dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku hotelowego co wynika z protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2005 r. zawierającego też oświadczenie T. S. o funkcjonującej w tym obiekcie od 1 kwietnia 2005 r. placówce opiekuńczo - wychowawczej. Powyższy stan faktyczny i prawny oraz treść art. 71a ust. 2 prawa budowlanego wskazują, iż organ powiatowy w [...] prawidłowo wydał orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa a co do prawidłowości adresata postanowienia wskazał, iż zgodnie z wypisem Księgi Wieczystej Nr [...] Sądu Rejonowego w [...], T. i G. S. są właścicielami działki nr [...] a zatem posiadają interes prawny w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania obiektu na tej działce a to dowodzi, że są stroną tego postępowania.
Również wysokość opłaty legalizacyjnej naliczona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa zważywszy kategorię XI obiektu co przy kubaturze do 5000m3 stanowi współczynnik (k) 1,5.
Zważywszy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest obarczone żadną wadą nieważnościową, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż prawidłowe było kontrolowane postanowienie organu wojewódzkiego z [...] października 2008 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2007 r.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie Pomocy Społecznej "[...]" w S. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 7 i 8 kpa, art. 156 § 1 pkt 4 i art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 1 prawa budowlanego.
Strona skarżąca podniosła, iż w postępowaniu przed organem powiatowym, organ ten w piśmie z 23 czerwca 2006 r. stwierdził, że inwestorem i bezpośrednio zainteresowanym jest Stowarzyszenie, natomiast postanowienie zostało skierowane do małżonków S. jako osób fizycznych.
Nadto Stowarzyszenie nie musiało dokonywać zmian i przeróbek w obiekcie, gdyż poprzednia funkcja również była związana z pobytem ludzi, a to wskazuje, że przepis art. 71a w zw. z art.71 prawa budowlanego nie ma w tym przypadku zastosowania. W ocenie skarżącego w działaniach organu brak konsekwencji, bowiem korespondencja była kierowana raz prywatnie do T. S., raz jako do Prezesa Stowarzyszenia i organ pogubił się w rozgraniczeniu tych interesów.
Istotnym jest, że to Stowarzyszenie jako najemca i użytkownik obiektu było żywo zainteresowane zmianą sposobu użytkowania i to tę jednostkę wezwano pismem z 29 maja 2007 r. do wykonania obowiązku w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania.
Strona skarżąca jeszcze raz podkreśliła, że organ nie ustalił jednoznacznie kto i czy w ogóle dokonał zmiany i wobec tego kto jest adresatem opłaty legalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolą sądową objęte zostało postanowienie organu nadzorczego II instancji z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia organu stopnia podstawowego, nakładającego opłatę legalizacyjną (samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu hotelowego na placówkę opiekuńczą) na właściciela obiektu.
Bezspornym w sprawie jest, iż właścicielami działki nr [...] w S. są T. i G. S. (Księga Wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...]).
Jak wynika z akt administracyjnych nie podlega też kwestii fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu z restauracyjno - hotelowego na placówkę opiekuńczo - wychowawczą tj. dom dziecka, co z jednej strony strona skarżąca przyznaje w skardze wskazując "że Stowarzyszenie Pomocy Społecznej "[...]" było żywo zainteresowane zmianą sposobu użytkowania nieruchomości", a z drugiej zarzuca, że organ nie ustalił " jednoznacznie kto i czy w ogóle dokonał zmiany sposobu użytkowania budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w S.". Powyższe wykazuje brak konsekwencji w stanowisku strony skarżącej, która raz neguje zaistnienie zmiany sposobu użytkowania obiektu, by zaraz potem stwierdzić żywe zainteresowanie zmianą sposobu użytkowania.
Analizując zawarte w aktach administracyjnych orzeczenia organów - w świetle zarzutu skargi o kierowaniu korespondencji naprzemiennie prywatnie do T. S. i Prezesa Stowarzyszenia, stwierdzić należy, iż organy zawsze wskazywały jako adresata T. S., uzupełniając następnie nazwisko określeniem Prezes Stowarzyszenia.
Wszystkie też rozstrzygnięcia doręczane były G. S., bowiem oboje małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości na zasadach wspólności ustawowej.
Akta omawianej sprawy wskazują, że inwestor dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku hotelowo - restauracyjnego na działce [...] na placówkę opiekuńczo - wychowawczą, która funkcjonuje w przedmiotowym obiekcie od 1 kwietnia 2005 r. (oświadczenie T. S. w protokole Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2005 r.)
Zgodnie z art. 71 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wprawdzie ust. 2 nie określa podmiotu, który powinien dokonać zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, jednakże wynika on ze spełnienia wymogu złożenia oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (ust. 2 pkt 3) i oznacza, że wnioskodawca powinien posiadać tytuł prawny do nieruchomości, podobnie jak przy uzyskaniu pozwolenia na budowę. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że stosowne oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożyła T. S. czym jednocześnie poświadczyła, że wspólnie z mężem G. S. są właścicielami w/w nieruchomości.
Organ powiatowy po wszczęciu postępowania z urzędu wstrzymał użytkowanie domu dziecka i nałożył na T. i G. S. obowiązki zmierzające do legalizacji samowolnej zmiany, zaś po wykonaniu tych obowiązków przez właścicieli, nałożył opłatę legalizacyjną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., które to postanowienie stało się przedmiotem postępowania nieważnościowego. I tu zgodzić się należało z organem nadzorczym, że stroną postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku byli T. i G. S. i że prawidłowo do nich jako współwłaścicieli nieruchomości (oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane) skierowane zostało postanowienie z [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Nie zachodziła więc - co już wyżej wykazano - przesłanka nieważnościowa z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, wskazana jako podstawa wnioskowanego postępowania nieważnościowego, bowiem postanowienie było skierowane do stron postępowania współwłaścicieli nieruchomości mających interes prawny w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Zgodzić się natomiast należy z uwagą skargi o posłużeniu się niewłaściwym argumentem z umowy najmu. W ocenie sądu - umowa w której współwłaściciele wynajmują sobie nawzajem jako firmom obiekt należący do ich majątku na zasadach wspólności ustawowej, nie powinna być przez organ brana pod uwagę. Niemniej kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Za chybiony natomiast należy uznać zarzut rażącego naruszenia prawa przez przyjęcie, że w ogóle zaszła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości, skoro stwierdził to organ nadzoru budowlanego w protokole kontroli budynku hotelowo - restauracyjnego a współwłaścicielka nieruchomości T. S. przyznała funkcjonowanie tam placówki opiekuńczej bez prawomocnej decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania.
Równie chybiony jest zarzut braku jednolitości postępowania przez wydanie najpierw decyzji a potem postanowienia co do odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia, bowiem już we wcześniejszej decyzji organ odwoławczy wyjaśniał, iż właściwą formą rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia jest postanowienie (art. 126 kpa) i do tej wskazówki zastosował się organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] października 2008 r., utrzymane w mocy kontrolowanym przez Sąd postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Za nietrafny należy też uznać argument skargi, że funkcja obiektu hotelowo - restauracyjnego jest zbieżna z obecną funkcją domu dla dzieci. Placówka opiekuńczo - wychowawcza musi spełniać określone wymagania określone rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej, zaś obiekty hotelarskie muszą spełniać wymogi określone dla poszczególnych kategorii obiektów hotelarskich w zakresie wyposażenia i zakresu usług. Wymagania te nie są tożsame z katalogiem wymogów dla placówki opiekuńczej. Na marginesie dodać należy, iż w sprawie skargi na postanowienie o wstrzymaniu użytkowania domu dziecka, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu odrzucającym skargę wskazał jako stronę skarżącą T. i G. S. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tym samym skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).