Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zw. dalej WSA, w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną J. L., jako wniesioną po terminie. Od tego postanowienia J. L. reprezentowana przez radcę prawnego R. R. wniosła zażalenie z dnia 13 kwietnia 2010 r., a także jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. WSA w Warszawie odmówił J. L. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W wyniku zażalenia złożonego przez J. L., Naczelny Sąd Administracyjny, zw. dalej NSA, uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia J. L. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazał wniosek do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że podjęte przez skarżącą czynności (tj. zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej) wzajemnie się wykluczają. Z tego względu przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej Sąd I instancji winien wezwać skarżącą do wyjaśnienia, który środek wzruszający zapadłe orzeczenie podtrzymuje.
W ocenie NSA czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Ponadto NSA wskazał, że w sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia.
W związku z ww. stanowieniem NSA, zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2010 r. skarżąca została wezwana przez WSA w Warszawie do jednoznacznego sprecyzowania stanowiska co do rodzaju wniesionego środka prawnego. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że prosi o rozpoznanie jej wniosku z dnia 13 kwietnia 2010 r. o przywrócenie terminu. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie jej zażalenia z dnia 13 kwietnia 2010 r.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 224/11, NSA oddalił zażalenie z dnia 13 kwietnia 2010 r. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wskazując, że skarga kasacyjna została nadana z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podlega odrzuceniu jako przedwczesny.
Zgodnie z art. 86 § p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Jednak przed dokonaniem merytorycznej oceny wniosku, a więc jego zbadaniu pod kątem zaistnienia przesłanki winy, bądź - nie, Sąd bada wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek formalnoprawnych, które umożliwiają w ogóle dokonanie merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. A zatem z wnioskiem o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., można wystąpić dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem. Jest to bowiem związane z problematyką konkurencyjności dwóch środków zaskarżenia, które wykluczają się wzajemnie z uwagi na wywołanie przeciwstawnych skutków procesowych, a także sprzeczności wewnętrznej ich podstaw.
Za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I GZ 120/09; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 388/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/; także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. sygn. akt CKN 1261/99, publ. Prokuratura i Prawo 2001/4/30).
Jak wynika bezspornie z akt rozpoznawanej sprawy, skarżąca równocześnie z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 18 marca 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnym złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym, że wniesienie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło w tym samym dniu, a skarżąca, pomimo wezwania Sądu, podtrzymała obie czynności procesowe, to należy uznać, że już tylko z tej przyczyny wniosek o przywrócenie terminu został złożony przedwcześnie, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Dodatkowo za odrzuceniem przedmiotowego wniosku przemawia także okoliczności, że w niniejszej sprawie NSA w postanowieniu z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 224/11, przesądził, iż skarżąca składając skargę kasacyjną uchybiła terminowi. Jak wynika z powyższych wywodów to dopiero od daty doręczenia postanowienia sygn. akt II GZ 224/11 zaczął skarżącej biec termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu.