Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na właściciela obiektu Gminę i Miasto [...] obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od otrzymania niniejszego postanowienia oceny stanu technicznego wiaduktu zlokalizowanego w km 0+450 w ciągu drogi gminnej [...] nad linią kolejową [...] zawierającej w swym opracowaniu ewentualny zakres robót niezbędny do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem
Organ I instancji wskazał, iż w toku prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego wiaduktu zlokalizowanego w km 0+450 w ciągu drogi gminnej [...] nad linią kolejową [...], w dniu 19.11.2009r. przeprowadzono kontrolę w terenie, w trakcie której poddano oględzinom widoczne elementy obiektu. Z ustaleń dokonanych podczas ich trwania spisany został protokół, w którym m.in. stwierdzono: występowanie licznych ubytków betonu w słupkach stanowiących elementy balustrad obiektu, brak części blach przeciwporażeniowych, a te które pozostały nie posiadały wymaganych wypełnień i były skorodowane, a także nie zamocowane w sposób należyty do konstrukcji obiektu, ponadto stwierdzono występowanie zarówno na wspornikach podchodnikowych, płytach pomostowych, jak i powierzchniach dźwigarów żelbetowych liczne ubytki otuliny betonu, a w konsekwencji korozję odsłoniętego zbrojenia, na dolnej powierzchni dźwigarów żelbetowych widoczne były podłużne pęknięcia betonu oraz liczne głębokie jego ubytki na przyczółkach.
W stosunku do skarp pod przyczółkami stwierdzono brak ich umocnień, oraz ubytki powodujące odsłonięcie elementów posadowienia obiektu. Oględziny płyty pomostu wykazały przecieki przez płytę tego pomostu na wspornikach podchodnikowych, ubytki w nawierzchni chodników obiektu, a także ubytki brukowanej nawierzchni jezdni {wykonanej z kostki granitowej).
Organ podkreślił, że w/w ustalenia dotyczyły widocznych elementów obiektu.
Zdaniem organu zasadnym stało się dokonanie niezbędnych odkrywek, jeśli okażą się one konieczne, by poddać ocenie stan techniczny, zarówno całej konstrukcji obiektu, jak i wszystkich jego - nie tylko widocznych – elementów
W związku z tym organ korzystając z uprawnień art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na właściciela - Gminę i Miasto [...], obowiązku dostarczenia oceny technicznej stanu technicznego przedmiotowego wiaduktu. Organ wskazał, iż ustalenia zawarte w wymaganej ocenie stanowić będą podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza Gminy i Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał, iż w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Adresatem postanowień przewidzianych w art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust: 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego
Organ II instancji podniósł, iż przedmiotowy wiadukt drogowy jest drogowym obiektem inżynierskim zlokalizowanym w km 0+450 ciągu drogi gminnej [...] nad linią kolejową [...] (dz. ew. nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...]).
Droga gminna zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jest drogą publiczną. Dla dróg gminnych, w myśl art. 19 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, zarządcą drogi jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Natomiast jak stanowi art. 20 pkt 4 ww. ustawy do zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich (wiadukt), urządzeń zabezpieczających ruch i innych rządzeń związanych z drogą.
Organ odwoławczy stwierdził, że wiadukt (zdefiniowany w art. 4 pkt. 12 i 13 w. ustawy) wchodzący w skład drogi gminnej winien być utrzymywany w należytym stanie technicznym przez zarządcę drogi - w niniejszej sprawie zarządcą przedmiotowej drogi jest Burmistrz Gminy i Miasta [...].
W związku z tym organ nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącego, że w niniejszej sprawie adresatem obowiązków winien być użytkownik wieczysty ([...] S.A.) nieruchomości na której posadowiony jest drogowy obiekt inżynieryjny - wiadukt.
Organ ustalił, iż przedmiotowy wiadukt jest w złym stanie technicznym (został także wyłączony z użytkowania) - co odnotowano m.in. w protokóle z dnia 19 listopada 2009 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podpisanym przez przedstawiciela zarządcy drogi.
Ustalił także, iż Urząd Gminy i Miasta [...] nie posiada dokumentów o których mowa w art. 60 i następne przeprowadza kontroli o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wskazał, że w ewentualnej decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przedstawienia precyzyjnej listy nieprawidłowości oraz sposobu ich usunięcia.
Wobec braku dokumentacji obiektu oraz protokółów z kontroli okresowych wiaduktu, organ nadzoru budowlanego bez pozyskania wiadomości specjalnych umożliwiających prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie ma możliwości skonstruowania obiektywnej sentencji decyzji nakazowej kończącej postępowanie w sprawie usunięcia nieprawidłowości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina i Miasto [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- 1. naruszenie prawa materialnego ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. art. 81 c ust.2,
- 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6 kpa, art. 28 kpa, art. 75 kpa, art. 77 kpa,art. 80 kpa, a w konsekwencji art. 7 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zarzuty zawarte w skardze są niezasadne i dlatego skarga podlega oddaleniu.
Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane na podstawie art. 81 c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz 1126 ze zm) ma charakter dowodowy i jest częścią postępowania w sprawie stanu technicznego wiaduktu zlokalizowanego w km. 0+ 450 w ciągu drogi gminnej [...] nad linią kolejową [...].
Przesłanką stosowania art. 81 c ust 2 prawa budowlanego jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie przeprowadzono oględziny wiaduktu stwierdzając występowanie licznych ubytków betonu w słupkach stanowiących elementy balustrad obiektu, brak części blach przeciwporażeniowych, a te które pozostały nie posiadały wymaganych wypełnień i były skorodowane, a także nie zamocowane w sposób należyty do konstrukcji obiektu, ponadto stwierdzono występowanie zarówno na wspornikach podchodnikowych, płytach pomostowych, jak i powierzchniach dźwigarów żelbetowych licznych ubytków otuliny betonu, a w konsekwencji korozję odsłoniętego zbrojenia, na dolnej powierzchni dźwigarów żelbetowych widoczne były podłużne pęknięcia betonu oraz liczne głębokie jego ubytki na przyczółkach. W stosunku do skarp pod przyczółkami stwierdzono brak ich umocnień, oraz ubytki powodujące odsłonięcie elementów posadowienia obiektu. Oględziny płyty pomostu wykazały przecieki przez płytę tego pomostu na wspornikach podchodnikowych, ubytki w nawierzchni chodników obiektu, a także ubytki brukowanej nawierzchni jezdni {wykonanej z kostki granitowej).
W takim przypadku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł mieć uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego wiaduktu.
W celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości organ nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zażądał przedstawienia oceny stanu technicznego obiektu zawierającej w swym opracowaniu ewentualny zakres robót niezbędnych do doprowadzenia wiaduktu do stanu zgodnego z prawem.
Ewentualny zakres robót niezbędnych do doprowadzenia wiaduktu do stanu zgodnego z prawem jest częścią oceny stanu technicznego obiektu i określa działania niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W związku z powyższym nieuzasadniony jest zarzut przekroczenia uprawnień określonych w art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego.
Zarzuty naruszenia przez organ przepisów art. 7, 75, 77 i 80 kpa w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego są również nieuzasadnione na tym etapie postępowania dowodowego bowiem sprawa merytorycznie nie została jeszcze przez organ rozpatrzona.
W chwili obecnej organ dopiero prowadzi postępowanie dowodowe, a po jego zakończeniu ma obowiązek wydać decyzję merytorycznie załatwiającą sprawę.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut błędnego określenia podmiotu zobowiązanego do dostarczenia oceny stanu technicznego wiaduktu.
Przedmiotowy wiadukt drogowy jako obiekt mostowy (pkt 13 art. 4 ustawy o drogach publicznych) jest drogowym obiektem inżynierskim zdefiniowanym w art. 4 pkt 12 ustawy o drogach publicznych wobec czego stanowi część drogi.
Wiadukt ten jest zlokalizowany w km 0+ 450 w ciągu drogi gminnej [...] nad linią kolejową [...] (dz. ew. nr [...]).
Zgodnie z art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych do zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich (wiadukt), urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą.
Oznacza to, że leżący w ciągu drogi gminnej przedmiotowy wiadukt powinien być utrzymywany w należytym stanie technicznym przez zarządcę drogi gminnej.
Faktu tego nie zmienia okoliczność, że wiadukt zlokalizowany jest nad linią kolejową położoną na działce nr [...] zaliczoną w wypisie z ewidencji gruntów do terenów kolejowych.
Stosownie do treści przepisu art. 28 ust 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych do zarządu kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi jednak treść tego unormowania nie rozstrzyga kwestii dotyczącej podmiotu uprawnionego do sprawowania zarządu wiaduktem drogowym usytuowanym nad linią kolejową.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), skargę oddalił jako nieuzasadnioną.