Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]mocą której wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia budowy nośnika reklamowego przy ulicy [...] we wsi [...], gmina [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W przedmiotowej sprawie chodzi bowiem o urządzenie reklamowe posadowione na fundamencie nieprzestawnym trwale związanym z gruntem. Do tego typu urządzeń nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego. Dokonując kwalifikacji prawnej tego czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia powinno brać się pod uwagę także przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż wszystkie wymienione w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego budowle, w tym wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe wymagają pozwolenia na budowę, zaś o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
Z dołączonego do zgłoszenia projektu wynika, że na przedmiotową inwestycję składa się: tablica reklamowa o wymiarach 12, 4 x 3,4 m., stopa fundamentowa z betonu zbrojonego stalowymi prętami o wymiarach 2,2 x 3,9 x 1,25 m. oraz słup z rury stalowej. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to ok. 10 m. W ocenie organu II instancji powyższe wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie inwestycji, o której mowa za urządzenie trwale związane z gruntem.
Odnośnie podnoszonej przez inwestora okoliczności niezachowania przez organ 30-dniowego terminu na doręczenie sprzeciwu Wojewoda [...] uznał, iż nie jest on zasadny. Nie zgodził się bowiem ze stanowiskiem inwestora, że dokonanie zgłoszenia i brak reakcji organu przez 30 dni od daty zgłoszenia może stanowić podstawę legalizacji każdej inwestycji nawet gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na decyzję Wojewody [...] wniósł inwestor – N.S.A w [...].
Skarżący wskazał, iż stanowisko organu co do kwalifikacji urządzeń reklamowych jako wymagających uzyskania pozwolenia na budowę oraz w zakresie zachowania terminu do skutecznego wniesienia sprzeciwu jest wadliwe.
Zgłoszenie zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej wpłynęło w dniu 11 grudnia 2006 r. Od tego dnia rozpoczął się bieg 30- dniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego) Z przepisu tego wynika, że ewentualny sprzeciw organu musi zostać doręczony stronie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organowi. W przedmiotowej sprawie sprzeciw wniesiono decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. doręczoną pełnomocnikowi strony w dniu 11 stycznia 2007 r. Ponieważ bieg terminu do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 10 stycznia 2007 r. brak było prawnych możliwości jego wniesienia w dniu 11 stycznia 2007 r. Stanowisko przesądzające o tym w jaki sposób należy liczyć bieg ww. terminu skarżący uzasadnił poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowym przytoczonym w treści skargi. Zacytował także treść przepisów art. 3 pkt. 3 oraz 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego wskazując, iż taka inwestycja o jaką chodzi w niniejszej sprawie nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia. To, że rzeczywiście tak jest wynika ze stanowiska wyrażanego przez judykaturę. Skarżący także i w tej materii odwołał się do szeregu konkretnych orzeczeń sądowych.
Reasumując stwierdził, że organ w żaden sposób nie wykazał aby sporna inwestycja nie spełniała warunków określonych w art. 29 ust. 2 pkt. 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż w sprawie decyzji wydanych w obu instancjach Wojewódzki Sąd Administracyjny wypowiadał się już w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 536/08.
Wyrok zapadły w tej sprawie (z dnia 12 sierpnia 2008 r.) został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 1958/08. Jest to istotne ze względu na treść przepisów art. 170 i 153 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Drugi z nich z kolei wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. akt II OSK 1958/08 wynika, iż tenże Sąd przedstawił w sposób jasny i precyzyjny swoje stanowisko odnośnie kwalifikowania reklam jako obiektów podlegających obowiązkowi zgłoszenia bądź też pozwolenia na budowę.
Odnosząc się więc do tego jaki charakter ma w istocie sporny obiekt wskazać należy w szczególności na treść art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego.
Nakazuje on traktować jako "budowlę" m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Z kolei "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 6). Ustawa definiuje także pojęcie "obiekt budowlany".
Należy przez nie rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno –użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami bądź obiekt małej architektury (art. 3 pkt. 1 ustawy)
W ocenie Sądu z powyższego wynika, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę bowiem nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego wiązania.
Dokonując kwalifikacji prawnej tego czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia powinno się więc brać pod uwagę także art. 5 Prawa budowlanego w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08, z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07 oraz z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 680/07)
Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy inwestor chce realizować tablicę reklamową o wymiarach 12,4 x 3,4 m. umocowaną na słupie z rury stalowej zamocowanym w stopie fundamentowej z betonu zbrojonego stalowymi prętami o wymiarach 2,2 x 3,9 x 1,25 m. Całkowita wysokość tego urządzenia to około 10 m. Ma być ono posadowione na betonie podkładowym oraz podsypce żwirowo-piaskowej grubości 20 cm, która może być wykonana wyłącznie po usunięciu gruntu organicznego.
W ocenie Sądu jest to więc urządzenie o gabarytach i konstrukcji, które wymagają dla jego realizacji takich technologii i prac jakie typowe są w przypadku realizowania obiektów posadowionych przynajmniej częściowo pod powierzchnią ziemi. W przypadku spornego urządzenia pod powierzchnią ziemi znajduje się niewątpliwie beton podkładowy, na którym ma zostać osadzona stopa fundamentowa.
Zdaniem Sądu wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i sposób osadzenia na gruncie świadczą o tym, że jest to budowla o której mowa w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Poza tym w świetle poglądów przytoczonych w ww. orzeczeniach NSA o trwałości związania z gruntem nie może w każdym przypadku decydować fakt posadowienia konstrukcji fundamentowej przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu.
Może być ona posadowiona także wyżej zwłaszcza wówczas gdy jest ona wsparta (tak jak w sprawie niniejszej) na wylewce z betonu podkładowego zagłębionego w ziemi.
Na tle wykładni art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego prezentowane są w orzecznictwie sądowym także poglądy odmienne. Ich przykładem są m.in. wyroki wydane w sprawach przywołanych przez skarżącego w skardze. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądów tych jednak nie podziela.
Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się jednak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do kwestii interpretacji pojęcia terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.
Pozostawił tym samym wykładnię tegoż przepisu Sądowi I instancji.
Sąd w składzie rozpoznającym skargę od decyzji Wojewody [...] (z dnia [...] lutego 2008 r.) po raz drugi wobec uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 536/08) w całości nie jest związany stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu tegoż wyroku co do tego w jaki sposób należy interpretować ww. przepis. Mało tego, poglądu wyrażonego tamże w tej materii nie podziela.
Stoi bowiem na stanowisku, że sprzeciw nie może zostać skutecznie wniesiony o ile decyzja zawierająca sprzeciw doręczona została adresatowi po upływie 30 dni licząc od dnia doręczenia zgłoszenia. W ocenie Sądu nie mu tu więc decydującego znaczenia nadanie przesyłki zawierającej sprzeciw.
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt II GPS 4/08. Oznacza to również, że w sprawie niniejszej sprzeciw został wniesiony po terminie wskazanym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Doręczono go bowiem inwestorowi 11 stycznia 2007 r.(termin upłynął 10 stycznia 2007 r. wobec wpływu zgłoszenia do organu w dniu 11 grudnia 2006 r.).
Z powyższego powodu tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.