Uzasadnienie
S. S. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżący mieszka u siostry, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą i szwagrem. Skarżący wskazał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 2,5 ha, siostra posiada dom o powierzchni 130 m2. Oświadczył, że jest bezrobotny, poszukuje pracy. Podejmuje prace dorywcze, aby płacić alimenty na dwoje dzieci. Wskazał, że również jego szwagier jest bezrobotny, siostra pracuje otrzymując wynagrodzenie w wysokości 2200 zł. Do wydatków skarżący zaliczył: opłaty za wodę – 150 zł, wywóz śmieci – 100 zł, prąd – 150 zł, wydatki na gaz z butli – 110 zł, na opał – 375 zł, telefon komórkowy – 40 zł, telefon stacjonarny – 50 zł, alimenty – 700 zł.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania S. S. prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.
Podkreślić trzeba, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i dokładny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 12 maja 2015 r. zobowiązano S. S. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez:
- - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego, jeśli tak, w jakiej wysokości,
- - wskazanie, czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak - w jakiej wysokości,
- - podanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych,
- - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Ww. pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 maja 2015 r. S. S. nie udzielił żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 maja 2015 r.
Tymczasem, jak już wskazano, to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).