Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 148 § 1 i 2 w związku z art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. L., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej narządu głosu, zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. znak [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 24 września 2009 r. uzupełnionym dnia 9 października 2009 r. oraz dnia 19 października 2009 r. M. L. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] marca 2000 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Strona powołała się na środki dowodowe decydujące o uznaniu choroby zawodowej, które zostały pominięte, tj. wynik badania stroboskopowego krtani z dnia [...] listopada 1997 r. i z dnia [...] grudnia 1997 r. oraz rozpoznanie z 2008 r., stwierdzającej szczelinę głośni. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że dopiero w grudniu 2007 r. znalazła to schorzenie w wykazie chorób zawodowych.
Organ podał, iż strona oparła swoje żądanie na dowodach, które nie są nowe i były znane w dniu wydania decyzji, a także włączone do akt sprawy. Ponadto, organ stwierdził, iż od daty powzięcia informacji o ww. dokumentach upłynęły prawie 2 lata, zatem został uchybiony termin do złożenia wniosku, tj. termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Organ zauważył również, że uchylenie decyzji z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, stosownie do art. 146 § 1 k.p.a., a taka przeszkoda zaistniała w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 148 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania M. L. – utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ zauważył, że podstawą wniosku M. L. o wznowienie postępowania był fakt, iż w grudniu 2007 r. zapoznała się z wykazem chorób zawodowych znajdującym się w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów i odnalazła w nim chorobę krtani, która wg zainteresowanej jest chorobą zdiagnozowaną w toku prowadzonych badań w 1997 r. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. wpłynął do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w dniu [...] września 2009 r., tj. ponad półtora roku od czasu uzyskania informacji, będącej podstawą złożenia wniosku.
Zatem, w ocenie organu, wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a. Organ podał także, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Ponadto, organ drugiej instancji zauważył, że dołączone przez stronę dokumenty dotyczące wyników badania stroboskopowego z dnia [...] listopada 1997 r. oraz z dnia [...] grudnia 1997 r. znajdują się w aktach sprawy i były przedmiotem analizy podczas prowadzonego postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. L., powołując się na wyniki badań z dnia [...] listopada 1997 r. oraz z dnia [...] grudnia 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej, zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. znak [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w trybie zwykłym. Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe zawierało wady określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., a w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji – jej uchylenie i wydanie nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy.
Stosownie do art. 148 § 1 i 2 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Art. 149 § 3 k.p.a. stanowi, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
W niniejszej sprawie skarżąca pismem z dnia 24 września 2009 r., uzupełnionym pismami z dnia 9 października 2009 r. i z dnia 19 października 2009 r., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej, zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. znak [...]. We wniosku skarżąca powołała się na środki dowodowe pominięte przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz załączyła dokumentację lekarską, dotyczącą badania stroboskopowego krtani. Ponadto, w piśmie z dnia 19 października 2009 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie uchybionego terminu.
Rozpoznając wniosek skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie odniósł się do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, a Główny Inspektor Sanitarny nie dopatrzył się tego naruszenia przy rozpatrywaniu odwołania skarżącej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazano natomiast, że wniosek skarżącej z dnia 24 września 2009 r. o wznowienie postępowania nie został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z art. 148 k.p.a.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada zawarta w art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Naruszenie przez organy obu instancji ww. przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., musiało skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ w pierwszej kolejności rozpozna wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Dopiero po rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącej, możliwe będzie rozważenie przez organ wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, bądź decyzji odmawiającej jego wznowienia.
Już tylko na marginesie nadmienić należy, że ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia, może natomiast być nią żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej, niż wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991 r., sygn. akt IV SA 487/91). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji, pomimo wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, dokonały zaś oceny przyczyn wznowienia postępowania wskazując, że skarżąca opiera swoje żądanie na dowodach, które nie są nowe i były znane w dniu wydania decyzji.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.