Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze. zm.), zw. dalej kpa, oraz art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, wobec przystąpienia z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego do użytkowania hali magazynowej s. nr [...], na działce nr [...] (obręb [...]), na terenie Portu G. - zrealizowanej w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę - nałożył na inwestora N. Sp. z o.o. z siedzibą w G. karę w wysokości 100.000 zł.
W uzasadnieniu organ podniósł, że podczas przeprowadzonej 7 kwietnia 2007r. kontroli stwierdzono, iż przedmiotowa hala jest użytkowana (składowano w niej s.), co potwierdzono w protokole i dokumentacji fotograficznej.
Organ wskazał ponadto, że inwestor w piśmie z dnia 4 maja 2007r. w ramach wyjaśnień z obowiązkowej kontroli poinformował, iż "w dniu 3 kwietnia 2007r. firma przystąpiła do użytkowania części powierzchni składowej hali". Fakt ten podniósł również w piśmie z dnia 17 maja 2007r.
Postanowieniem z dnia [...] ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną w postanowieniu organu I instancji stwierdzając, że kara została prawidłowo wymierzona. Organ dodał, że wprawdzie w decyzji o pozwoleniu na budowę błędnie pouczono inwestora o obowiązku zawiadomienia właściwego organu, pomimo treści art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, to inwestor prawidłowo złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Zdaniem organu, udzielenie błędnej informacji w powyższym zakresie nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, wobec faktu, że inwestor świadomy wymogów obowiązującego prawa złożył wymagany wniosek. Przy czym, również świadomy prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, przystąpił do użytkowania nielegalnie.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła N. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wnosząc o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach i zarzucając naruszenie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, podczas gdy w trakcie obowiązkowej kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości polegających na użytkowaniu ww. obiektu.
W ocenie skarżącej, organy naruszyły także art. 59c ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż kontroli dokonano bez obligatoryjnego udziału inwestora, co narusza też art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto, naruszono art. 59c ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak zawiadomienia inwestora o terminie obowiązkowej kontroli, przeprowadzenie kontroli z rażącym uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie tj. po 21 dniach od dnia doręczenia wezwania inwestora do przeprowadzenia kontroli. Uchybiono przepisom art. 59d ust. 4 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli poprzez brak wskazania w protokole kontroli, kto był podczas niej obecny oraz w jakim charakterze występował.
W skardze zarzucono również naruszenie art. 10 § 1 kpa, wobec nie zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym; art. 77 § 1 kpa, wobec nie dokonania wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i wydanie postanowienia w oparciu o protokół kontroli obarczony wadami formalnymi; art. 68 § 1 kpa poprzez sporządzenie protokołu z obowiązkowej kontroli, nieodpowiadającego wymogom określonym w ww. przepisie; art. 8 kpa poprzez nałożenie sankcji za postępowanie zgodne z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę; art. 6 kpa poprzez nałożenie przedmiotowej kary bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakładające na skarżącą karę w wysokości 100.000 zł. wobec samowolnego przystąpienia do użytkowania ww. hali magazynowej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa hala magazynowa została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...], w której organ ten pouczył skarżącą o obowiązku zawiadomienia właściwego organu, co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania, o zakończeniu budowy.
Niewątpliwie Wojewoda [...] udzielił ww. pouczenia wbrew treści art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż na wzniesienie hali magazynowej inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę i obiekt należał do kategorii XVIII, wymienionej w załączniku do ustawy Prawo budowlane.
Tym niemniej nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że błędne pouczenie strony w powyższym zakresie nie ma istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Organ winien mieć bowiem na uwadze, że wyrażona w art. 9 kpa zasada udzielania informacji faktycznej i prawnej uznawana jest za jeden z istotnych czynników wpływających na umacnianie zasady praworządności w działaniach administracji publicznej, stanowiący równocześnie ważny element realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wymienionej w art. 8 kpa (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995r., SA/Lu 2479/94, niepubl.)..
Z utrwalonej w orzecznictwie zasady ochrony zaufania do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien doznać uszczerbku obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się do niego działania organów Państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu. W sytuacji udzielenia stronie informacji nienależytej, w tym błędnej, zachowanie się strony zgodnie z taką informacją, nie może powodować dla niej ujemnych skutków (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 1998 r, III SA 1559/97, niepubl.; z dnia 20 maja 1998 r, SA/Sz 1476/97, niepubl.; z dnia 23 maja 1997 r, SA/Lu 2249/95, niepubl.; z dnia 25 kwietnia 1996 r, SA/Bk 375/95, niepubl.).
Wskazać przy tym trzeba, że wprawdzie pomimo błędnego pouczenia inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to jednak z dalszych podejmowanych czynności wynika, że postępował zgodnie z błędnym pouczeniem, gdyż do użytkowania przedmiotowej hali przystąpił dopiero po upływie 21 dni, o czym poinformował organ pismem z dnia 4 maja 2007r.
W przedstawionej sytuacji organ zobowiązany był do przeprowadzenia procedury zmierzającej do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stosownie do treści art. 59 a ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie mógł jednak wyciągać negatywnych skutków związanych z przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o którym mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt. I i II sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. -w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349).