Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Spółki Akcyjnej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego znak: [...] z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego i nałożenia kary.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z 2 lutego 2016 r. (data wpływu do organu) A. S. i M. L. (zwani dalej: wnioskodawcy) wnieśli do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC, organ) skargę na naruszenie przez Spółkę Akcyjną "[...]" (dalej: skarżąca, przewoźnik) przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz.Urz.UE.L.2004.46.1, zwanego dalej: rozporządzeniem 261/2004), poprzez niewywiązanie się z obowiązków wobec pasażerów w związku z odwołaniem lotu [...], planowanego do wykonania na dzień [...] listopada 2015 r., na trasie [...] - [...].
Decyzją znak: [...] z [...] czerwca 2016 r. Prezes ULC, działając na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 2 i ust. 5 w związku z art. 209b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r., poz. 1393 zwanej dalej: p.l.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej: k.p.a.), w związku z art. 7 ust. 1 lit.a, art. 8 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 3 i w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 261/2004, po rozpatrzeniu skargi wnioskodawców: 1) stwierdził naruszenie przez przewoźnika przepisu art. 7 ust. 1 lit.a w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty ww. pasażerom odszkodowania w wysokości 250 euro od osoby;
2) ustalił obowiązek usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, 3) nałożył na przewoźnika łączną karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia 261/2004 w wysokości 2.000 zł.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ, że lot z dnia [...] listopada 2015 r. na trasie [...] - [...] (kod [...]) nie odbył się, został odwołany. Jako przyczynę odwołania przewoźnik wskazał usterkę techniczną samolotu przeznaczonego do wykonania ww. rejsu (przed lotem doszło do wycieku płynu hydraulicznego). Każdy z wnioskodawców odbył podróż do miejsca docelowego alternatywnym lotem, a w trakcie oczekiwania na późniejszy start został otoczony opieką. Nie stwierdzono, by w stosunku do wnioskodawców przewoźnik naruszył obowiązek opieki lub obowiązek informacyjny. Uznano natomiast, iż w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności egzoneracyjne, wyłączające odpowiedzialność przewoźnika. Przewoźnik, poprzez zaniechanie wypłaty każdemu z wnioskodawców kwoty 250 euro tytułem odszkodowania, naruszył art. 7 ust. 1 lit.a w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 261/2004. Stwierdzenie tego naruszenia uzasadniało nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia 261/2004, tj. art. 7 ust. 1 lit.a w związku z art. 6 ust. 1 w odniesieniu do wnioskodawców. Wniosła nadto o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wraz z ich tłumaczeniem z języka rosyjskiego w postaci: zaświadczenia z 14 marca 2016 r., protokołu technicznego nr [...] z [...] listopada 2015 r., dziennika pokładowego nr [...], strona 14, które to dokumenty mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 29 i art. 30 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 16 p.l. i art. 2 lit.a rozporządzenia 261/2004, poprzez skierowanie decyzji do Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...], podczas gdy podmiot o tej nazwie nie jest stroną przedmiotowego postępowania; stroną w niniejszym postępowaniu winna być [...] Spółka Akcyjna "[...]" z siedzibą w [...] i to ona powinna być adresatem decyzji wydanej przez organ w niniejszej sprawie, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.;
- 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne uznanie, że przewoźnik naruszył przepis art. 7 ust. 1 lit.a w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania w wysokości 250 euro od osoby, podczas gdy taki obowiązek nie ciążył na przewoźniku.
Decyzją znak: [...] z [...] lutego 2017 r. Prezes ULC, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 85 ust. 1, art. 86 - art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016, poz. 1829 ze zm., zwanej dalej: u.s.d.g.) w związku z art. 30 § 3 w związku z art. 28 k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 209b ust. 1 p.l., art. 8 i art. 9 w związku z art. 5 w związku z art. 2 lit.l i art. 14 w związku z art. 2 lit.l rozporządzenia 261/2004, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i orzekł co do istoty sprawy – w pkt 1) stwierdził naruszenie prawa przez przewoźnika; w pkt 2) określił zakres nieprawidłowości na: naruszenie przez przewoźnika art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 przez zaniedbanie obowiązku wypłaty A. S. zryczałtowanego odszkodowania w kwocie 250 euro oraz naruszenie przez przewoźnika art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty M. L. zryczałtowanego odszkodowania w kwocie 250 euro;
w pkt 3) ustalił, że skarżąca ma usunąć nieprawidłowość, o której mowa w pkt 2 decyzji z dniem, z którym decyzja w niniejszej sprawie stanie się ostateczna; w pkt 4) nałożył na skarżącą karę w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy, organ - odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie - podał, że skarżąca jest przedsiębiorcą zagranicznym, który utworzył oddział z siedzibą na terytorium [...], wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS: [...]. Jako osoby upoważnione w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego zostały zgłoszone – V. I. oraz A. M. Prowadzone przez organ postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie wnioskodawców i dotyczyło stwierdzenia naruszenia przez skarżącą przepisów rozporządzenia 261/2004 w odniesieniu do lotu wyznaczonego na dzień [...] listopada 2015 r. na trasie [...] - [...] (kod [...]). Organ ocenił, iż skoro skarżąca jest przedsiębiorcą zagranicznym, który utworzył oddział na terytorium [...], to doręczenie pism na adres oddziału oraz na ręce pełnomocnika ustanowionego przez osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego było prawidłowe, a tym samym nie zaszła okoliczność, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Tym samym nie została spełniona ustawowa przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do meritum sprawy, Prezes ULC wskazał, że niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż każdy z wnioskodawców w dniu [...] listopada 2015 r. miał na podstawie rezerwacji nr [...] odbyć lot na trasie [...] - [...], kod [...], w godzinach 10.00 UTC (PL) – 13.55 czasu lokalnego, którego obsługującym przewoźnikiem była skarżąca. Dla każdego z wnioskodawców sporny lot stanowił pierwszy etap podróży lotniczej do [...]. Etap na trasie [...] - [...] miał się odbyć w dniu [...] listopada 2015 r. lotem oznaczonym kodem [...]. Mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy lotniskiem w [...] a lotniskiem w [...] wynosi [...] km. Natomiast tak liczona odległość pomiędzy lotniskiem w [...] a lotniskiem w [...] wynosi [...] km.
Organ ustalił, że wnioskodawcy przyjęli propozycję odbycia podróży lotniczej do [...] przez [...]: w dniu [...] listopada 2015 r. lotem o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] - [...] oraz w dniu [...] listopada 2015 r. lotem na trasie [...] - [...], kod [...]. Do [...] dotarli 10 godzin po planowanym czasie przylotu, a w trakcie oczekiwania na nowy lot zostali otoczeni bezpłatną opieką w postaci posiłków i napojów. Prezes ULC za wiarygodne uznał wyjaśnienia przewoźnika, iż przyczyną odwołania w dniu [...] listopada 2015 r. lotu z [...] do [...] (kod [...]) było ujawnienie w samolocie (znak rej. [...]) bezpośrednio przed startem wycieku płynu hydraulicznego z hamulców. Wyjaśnienia te korespondują z treścią pisma Dyrektora Departamentu Techniki Lotniczej z [...] kwietnia 2016 r. (znak [...]). Samolot został wycofany z eksploatacji do czasu wymiany hydroakumulatora na inny egzemplarz.
Niesporne w sprawie są ustalenia w zakresie informowania przez przewoźnika pasażerów odwołanego lotu o ich prawach, określonych przepisami rozporządzenia 261/2004, bowiem te informacje wywieszone są na plakatach w każdym terminalu portu lotniczego w Polsce, w tym na lotnisku w [...], więc każdy ma zapewniony dostęp do informacji o przepisach rozporządzenia 261/2004. Nadto żaden z wnioskodawców nie kwestionował faktu wywiązania się przez przewoźnika z obowiązku informacyjnego.
Zgodnie z definicją, zawartą w art. 2 lit.l rozporządzenia 261/2004, "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Organ stwierdził, że skoro w dniu [...] listopada 2015 r. z lotniska w [...] nie nastąpił w kierunku [...] start lotu (kod [...]), na który potwierdzoną rezerwację posiadał każdy z wnioskodawców, to należy przejąć, iż lot ten nie odbył się, a tym samym należało stwierdzić, iż lot ten był lotem odwołanym w rozumieniu ww. rozporządzenia. W przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego (art. 5 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004). Pomoc ta polega na wyborze jednej z trzech opcji: zwrotu kosztów, lotu powrotnego, zmianie planu podróży na porównywalnych warunkach do ich miejsca docelowego w najwcześniejszym możliwym terminie lub zmianą planu podróży na porównywalnych warunkach do ich miejsca docelowego w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera.
W niniejszej sprawie każdy z wnioskodawców – w związku z odwołanym lotem - dokonał wyboru jednego z ww. uprawnień przemiennych - przyjął pomoc w postaci zmiany planu podróży na porównywalnych warunkach do ich miejsca docelowego w najwcześniejszym możliwym terminie. Podróż ta odbyła się z [...] do [...] przez [...] lotami: [...] z dnia [...] listopada 2015 r. na trasie [...] - [...] oraz lotem [...] z dnia [...] listopada 2015 r. na trasie [...] – [...]. Tym samym przewoźnik wywiązał się względem wnioskodawców z obowiązku pomocy.
Przytaczając treść przepisów art. 5 ust. 1 lit.b, art. 9 ust. 1 lit.a i b, art. 9 ust. 2 rozporządzenia 261/2004, iż w przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, otrzymują – w określonych sytuacjach - od obsługującego przewoźnika lotniczego następującą pomoc: bezpłatne posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, bezpłatne zakwaterowanie w hotelu (gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy lub pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera), bezpłatny transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym), bezpłatne dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że przewoźnik lotniczy zapewnił wnioskodawcom na czas oczekiwania na późniejszy lot bezpłatną opiekę w postaci posiłków i napojów. Z uwagi na okoliczność, iż podróż na podstawie zmienionego planu podróży rozpoczęła się w tym samym dniu co lot odwołany, nie zaistniała konieczność przymusowego pobytu wnioskodawców w miejscu wylotu przez jedną albo więcej nocy, zatem przewoźnik nie miał obowiązku udzielać im pomocy w postaci zakwaterowania w hotelu.
Prezes ULC wywiódł dalej, iż w przypadku odwołania lotu pasażerowie mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego. Dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów odszkodowanie to wynosi 250 euro (art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004). Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Nadzwyczajne okoliczności mogą np. zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków, mających wpływ na działalność przewoźnika. Za nadzwyczajną okoliczność nie może być uznana niesprawność instalacji hydraulicznej statku powietrznego; wynika ona bowiem z normalnej eksploatacji samolotu i obciąża ryzyko negatywnych konsekwencji jakie niesie za sobą eksploatacja sprzętu.
W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że do odwołania lotu na trasie [...] - [...] (kod [...]) w dniu [...] listopada 2015 r. doszło w następstwie ujawnienia wycieku płynu hydraulicznego z hamulców. Skoro jednak wyciek płynu hydraulicznego nie może być uznany za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność, to przewoźnik był zobowiązany wypłacić na rzecz każdego z wnioskodawców odszkodowanie w kwocie 250 euro. Z uwagi na fakt, iż do dnia wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowanie w tej kwocie nie zostało wypłacone, organ stwierdził naruszenie art. 7 ust 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 względem każdego z wnioskodawców.
W ocenie organu, ustalona w niniejszym postępowaniu przyczyna odwołania przedmiotowego lotu, tj. ujawnienie usterki technicznej samolotu, wskazuje na brak kierunkowego działania przewoźnika w bezpośrednim zamiarze odwołania tego lotu, a tym samym uzasadnia nałożenie na niego kary pieniężnej w granicach dolnego zagrożenia ustawowego w kwocie 2.000 zł (art. 209b ust. 1 pkt 1 p.l. i pkt 1.5 załącznika nr 2 do tej ustawy).
Jednocześnie Prezes ULC podał, iż w pełni aprobuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z 22 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2412/13, w którym wskazano, iż łączne rozpoznawanie przez organ skarg wielu pasażerów danego lotu nie powoduje, że karę wymierza się za naruszenie danego typu obowiązku, bez uwzględniania liczby pasażerów. Skoro zaś w niniejszym postępowaniu zostało stwierdzone, że przewoźnik zaniedbał obowiązku wypłaty odszkodowania względem dwojga pasażerów skarżonego lotu, będących stronami niniejszego postępowania, zasadnym jest nałożenie na niego kary pieniężnej w kwocie stanowiącej iloczyn stron postępowania i kwoty 1.000 zł. Jedynie kara obliczona w ten sposób spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 rozporządzenia 261/2004, tj. będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego.
Wskazał także, iż podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy było stwierdzenie, że jest ona niespójna i wewnętrznie sprzeczna, ponieważ przytoczona w rozstrzygnięciu podstawa prawna wskazuje, iż skarżony lot został opóźniony, natomiast z przeważającej części uzasadnienia i przytoczonych tam przepisów wynika, iż lot był odwołany.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła:
- I. naruszenie przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności w postaci: art. 29 i 30 k.p.a. w związku z art. 25 p.p.s.a. oraz w związku z art. 2 pkt 16 p.l. w związku z art. 2 lit.a rozporządzenia 261/2004 poprzez skierowanie decyzji do Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...], podczas gdy adresatem decyzji powinna być [...] Spółka Akcyjna "[...]" z siedzibą w [...], co skutkuje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której nowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.;
- II. rażące naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez wydanie nowej decyzji o charakterze pierwszoinstancyjnym w stosunku do skarżącej, pozbawiając [...] Spółkę Akcyjną "[...]" z siedzibą w [...] złożenia od niej środka odwoławczego, co skutkuje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
- III. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 ust. 1 lit.a w związku z art. 5 rozporządzenia 261/2004 poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskodawcom w przypadku odwołania lotu w dniu [...] listopada 2015 r. [...] - [...] (kod [...]) przysługuje odszkodowanie w wysokości 250 euro;
- 2) art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 209b ust. 1 p.l. w związku z art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 poprzez wymierzenie kary pieniężnej [...] Spółce Akcyjnej "[...]" z siedzibą w [...] w wysokości 2.000 zł, podczas gdy kara ta nie powinna być wymierzona z uwagi na fakt, iż lot [...] w dniu [...] listopada 2015 r. został odwołany przez przewoźnika lotniczego z powodu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności (o których mowa w pkt (14) preambuły rozporządzenia), których to okoliczności nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, wyłączających odpowiedzialność przewoźnika;
- 3) art. 209b ust. 1 w związku z art. 205a ust. 1 i w związku z art. 205b ust. 1 pkt 2 p.l. poprzez wymierzenie kary nieznanej ustawie;
- IV. naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i błędne uznanie, że przewoźnik lotniczy naruszył art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty wnioskodawcom zryczałtowanego odszkodowania w kwocie 250 euro na osobę, podczas gdy taki obowiązek nie ciążył na skarżącej, gdyż lot [...] w dniu [...] listopada 2015 r. został odwołany przez przewoźnika lotniczego z powodu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności (o których mowa w pkt (14) preambuły rozporządzenia), których to okoliczności nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, tj. z powodu okoliczności, które wyłączają odpowiedzialność przewoźnika lotniczego;
- 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie przez organ zaskarżonej decyzji w całości w stosunku do Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...] i orzeczenie co do istoty sprawy w stosunku do skarżącej, podczas gdy nie była ona adresatem pierwotnej decyzji wydanej przez organ;
- 3) art. 15, art. 79 § 1, art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie przewoźnika czynnego udziału w sprawie.
W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...], który w imieniu ww. spółki złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniesiono, iż decyzja Prezesa ULC z [...] czerwca 2016 r. dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż jej adresatem jest Spółka Akcyjna "[...]" Oddział w [...], zamiast [...] Spółki Akcyjnej "[...]" z siedzibą w [...], która jest stroną w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, iż to ona jest przewoźnikiem lotniczym w rozumieniu art. 2 pkt 16 p.l i art. 2 lit.a rozporządzenia 261/2004. W odniesieniu do tego zarzutu organ podzielił stanowisko skarżącej, jednakże zamiast stwierdzić nieważność tej decyzji, uchylił ją w całości i orzekł co do istoty sprawy.
Zdaniem skarżącej organ, wydając decyzję o ww. treści, w sposób rażący naruszył zasadę dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a., bowiem wydał w stosunku do przewoźnika zupełnie nową decyzję o charakterze pierwszoinstancyjnym, pozbawiając [...] Spółkę Akcyjną "[...]" z siedzibą w [...] złożenia od niej środka odwoławczego. Ponadto w treści zaskarżonej decyzji organ błędnie wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez [...] Spółkę Akcyjną "[...]" z siedzibą w [...], podczas gdy w rzeczywistości wniosek ten złożyła Spółka Akcyjna "[...]" Oddział w [...]. Skarżąca podkreśliła, że obie decyzje zostały skierowane do Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...], niebędącej stroną w postępowaniu. Skarżąca zwróciła uwagę, że o wszczęciu postępowania w sprawie organ zawiadamiał Spółkę Akcyjną "[...]" Oddział w [...], następnie wzywał przewoźnika lotniczego Spółkę Akcyjną "[...]" Oddział w [...] do złożenia wyjaśnień oraz w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję, adresując ją do pełnomocnika Spółki Akcyjnej "[...]" Oddział w [...]. Powyższe stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie skarżącej, niezasadny jest pogląd organu, że awaria samolotu przeznaczonego do obsługi rejsu [...] w dniu [...] listopada 2015 r. (którym mieli podróżować wnioskodawcy), nie stanowiła nadzwyczajnej okoliczności, o której mowa w treści pkt (14) preambuły rozporządzenia 261/2004, a której to okoliczności przewoźnik lotniczy nie mógł uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczność taka skutkuje brakiem obowiązku wypłaty rekompensaty, przewidzianej w art. 7 rozporządzenia 261/2004.
Zdaniem skarżącej, przyczyną odwołania lotu [...] w dniu [...] listopada 2015 r. był wyciek płynu hydraulicznego, ujawniony bezpośrednio przed wylotem z [...] do [...], już po technicznym przeglądzie statku. Tym samym zaistniała awaria stanowiła nadzwyczajną okoliczność, o której mowa w rozporządzeniu 261/2004, a to wyłącza odpowiedzialność przewoźnika lotniczego. Organ nie powinien więc nakładać kary pieniężnej na przewoźnika, skoro ten nie naruszył przepisów rozporządzenia 261/2004, tj. art. 7 ust. 1 lit.a.
Jednocześnie skarżąca podniosła, że organ, nakładając na przewoźnika lotniczego karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za rzekome naruszenie wobec wnioskodawców postanowień art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004, naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 209b ust. 1 p.l., bowiem wymierzył przewoźnikowi karę pieniężną nieznaną ustawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten więc umożliwia organowi drugiej instancji wydanie decyzji reformatoryjnej, to jest decyzji merytorycznej, co jest konsekwencją przyjętego na gruncie k.p.a. modelu postępowania oraz wewnętrznej logiki tego aktu prawnego, w świetle których organ odwoławczy jest również organem o merytorycznych kompetencjach w sprawie.
Stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ nie budzi wątpliwości. Prezes ULC właściwie zebrał i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wyczerpująco także uzasadnił, z jakiej przyczyny stwierdzoną w maszynie usterkę układu hydraulicznego, która skutkowała odwołaniem lotu (kod [...]) nie uznał za nadzwyczajną okoliczność, o której mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004.
Zgodnie z przepisem art. 2 lit.l rozporządzenia 261/2004 "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 lit.a tego rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 8.
Z kolei według treści art. 8 ust. 1 rozporządzenia 261/2004, w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy: a) zwrotem w terminie siedmiu dni, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie; b) zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie; lub c) zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc.
Z regulacji art. 7 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 wynika, iż zwrot pełnego kosztu biletu następuje w gotówce, elektronicznym przelewem bankowym, przekazem bankowymi lub czekami bankowymi albo, za pisemną zgodą pasażera, w bonach podróżnych i/lub w formie innych usług.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 lit.b rozporządzenia 261/2004, w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit.a i art. 9 ust. 2, jak również (w przypadku zmiany trasy), gdy racjonalnie spodziewany czas startu nowego lotu ma nastąpić co najmniej jeden dzień po planowym starcie odwołanego lotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b i c.
Z art. 9 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 wynika, że w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania. Art. 9 ust. 1 lit.b rozporządzenia 261/2004 określa, że w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku: gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera. Ponadto pasażerowie otrzymują również bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym). Art. 9 ust. 2 rozporządzenia 261/2004 stanowi także, że pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.
Z regulacji art. 5 ust. 1 lit.c rozporządzenia 261/2004 wynika także, że w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art.
7. Przepis art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004 stanowi, iż w przypadku odwołania do tego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowania w wysokości 250 euro dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Z punktu 14 (in fine) preambuły rozporządzenia 261/2004 wynika, że nadzwyczajne okoliczności mogą zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków, mających wpływ na działalność przewoźnika.
Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 rozporządzenia 261/2004, obsługujący przewoźnik lotniczy dba o to, aby w punkcie odpraw pasażerów była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: "Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co naj-mniej dwie godziny, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej Państwu pomocy". Obsługujący przewoźnik wręcza odpowiednią informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny (art. 14 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia 261/2004).
W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że w dniu [...]listopada 2015 r. wnioskodawcy mieli zarezerwowany lot na trasie [...]- [...] (kod [...]), następnie także w dniu [...] listopada 2015 r. lot na trasie [...] - [...] (kod [...]). Niesporna jest także okoliczność, iż w dniu [...] listopada 2015 r. doszło do odwołania lotu na trasie [...] - [...] (kod [...]). Wylot z [...] zaplanowany był na godzinę 10.00, zaś przylot do [...] na godzinę - 13.55. Przyczyną odwołania lotu było stwierdzenie awarii układu hydraulicznego samolotu – ujawnienie wycieku płynu hydraulicznego.
Sporną w niniejszej sprawie pozostaje kwestia oceny ww. usterki, tj. ocena, czy wyciek płynu hydraulicznego może być uznany za nadzwyczajną okoliczność, której nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, i która skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności przewoźnika.
Ponadto nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawcy zostali poinformowani o przysługujących im prawach, w tym do odszkodowania, w trakcie oczekiwania na lot otrzymali bezpłatne napoje i posiłki oraz skorzystali z lotu zamiennego w najwcześniejszym możliwym terminie.
Zdaniem Sądu, zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności powinno być oceniane w kontekście tego, czy przewoźnik lotniczy mógł ich uniknąć pomimo podjęcia racjonalnych środków. Wykładnia art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 w okolicznościach konkretnej sprawy wymaga rozważenia, jakimi środkami prawnymi i faktycznymi dysponuje przewoźnik lotniczy, a następnie oceny, czy pozwały one na skuteczne zapobieżenie wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności. Jeżeli w konkretnej sytuacji przewoźnik lotniczy podejmuje działania zmierzające do usunięcia ewentualnej przeszkody w świadczeniu usług pasażerskich i są to środki mieszczące się w ramach jego faktycznych i prawnych możliwości, to są to środki racjonalne. W przypadku zaś, gdy przyczyna odwołania lotu ma względem przewoźnika lotniczego charakter zewnętrzny, tj. nie wynika ze sposobu jego funkcjonowania i w ramach możliwych do podjęcia przez niego racjonalnych działań nie może on jej usunąć, to wówczas uznać należy, iż zachodzą warunki określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 zwalniające przewoźnika lotniczego z obowiązku zapłaty odszkodowania określonego w art. 7 tego aktu.
Z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-549/07 wynika, że art. 5 ust 3 rozporządzenia 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty pojęciem "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu tego przepisu, chyba że jest on następstwem zdarzeń, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie (np. ujawnienie przez konstruktora maszyn, stanowiących flotę przewoźnika, że maszyny będące w użyciu zawierają ukrytą wadę produkcyjną zagrażającą bezpieczeństwu lotów, czy uszkodzenie statków powietrznych w wyniku aktów terroryzmu lub sabotażu).
Zgodnie z tym wyrokiem, źródło lub charakter zdarzenia musi wykraczać poza ramy normalnej działalności oraz brak jest możliwości skutecznego nad nimi panowania, np. poprzez przeprowadzanie przeglądów. Ponadto, zważywszy na szczególne warunki, w jakich odbywa się transport lotniczy i na stopień wyrafinowania technologicznego statków powietrznych, przewoźnicy powietrzni są stale narażeni - w ramach prowadzonej działalności - na rozmaite problemy techniczne, co jest nieuchronnie związane z eksploatacją tych maszyn. W celu uniknięcia takich problemów oraz zabezpieczenia się przed incydentami zagrażającymi bezpieczeństwu lotów, maszyny te są poddawane regularnie wyjątkowo rygorystycznym kontrolom, wpisującym się w bieżące warunki eksploatacji przedsiębiorstw transportu lotniczego.
W konsekwencji, jak wynika z w.cyt. wyroku TSUE, problemy techniczne, wykryte podczas przeglądu statków lotniczych lub z powodu braku takiego przeglądu, nie mogą stanowić "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004
W ramach działalności przewoźnika lotniczego to nieoczekiwane zdarzenie w postaci usterki eksploatacyjnej wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego, który jest stale narażony na tego typu niespodziewane problemy techniczne. Dlatego dany przewoźnik lotniczy powinien skutecznie panować nad zapobieganiem takiej awarii lub nad jej naprawą, ponieważ to do niego należy zapewnienie obsługi technicznej i właściwego funkcjonowania statku powietrznego, wykorzystywanego do celów prowadzonej działalności gospodarczej (por. również wyrok TSUE z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt C-257/14).
Także w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niesprawność instalacji hydraulicznej statku powietrznego nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność, bowiem wynika z normalnej eksploatacji samolotu i obciąża ryzyko negatywnych konsekwencji jakie niesie za sobą eksploatacja sprzętu (por. wyroki WSA w Warszawie: z 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2405/13; z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2461/13, z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2464/13, z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2465/13, z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2060/15, wszystkie publ. cbosa).
W ocenie Sądu, w prowadzonym przez organ postępowaniu przewoźnik nie udowodnił, że wyciek płynu hydraulicznego wywołany był na skutek zdarzenia o charakterze zewnętrznym, a on podjął wszelkie racjonalne środki w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004, które zwolniłyby go z ciążącego na nim obowiązku odszkodowania wynikającego z art. 7 ww. rozporządzenia. Na powyższe skarżąca powołała tylko okoliczność, iż usterka ta została ujawniona już po technicznym przeglądzie samolotu, który nie wykazał żadnych usterek, była nagła, zagrażała bezpieczeństwu i była nie do przewidzenia.
W odniesieniu do powyższego stwierdzenia przewoźnika podać należy, iż celem technicznych przeglądów (także tych przedstartowych) jest wykrycie ewentualnych usterek i ich usunięcie. Ryzyko wykrycia usterek czy awarii spoczywa na przewoźniku, a nie na pasażerach. Taka usterka techniczna, jak wyciek płynu hydraulicznego z hamulców, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności zwalniającej przewoźnika z obowiązku wypłacenia każdej ze stron odszkodowania, bowiem mieści się w granicach ryzyka związanego z normalną działalnością gospodarczą przewoźnika i eksploatacją sprzętu (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., I OSK 2714/15, publ. cbosa).
Jak wynika z protokołu technicznego z 17 listopada 2015 r., przyczyną pojawienia się komunikatu ostrzegawczego w przedmiotowym samolocie, którego lot został odwołany, była wewnętrzna niehermetyczność hydroakumulatora hamulców, która – w ocenie organu, podzielonej również przez Sąd - była możliwa do przewidzenia i wychwycenia podczas rutynowych przeglądów.
W świetle przytoczonych wyżej orzeczeń TSUE oraz sądów administracyjnych, okoliczność ta nie może być uznana za wyłączającą odpowiedzialność przewoźnika. Tym samym usterka, która wystąpiła w przedmiotowym statku powietrznym w dniu [...] listopada 2015 r., skutkująca odwołaniem lotu, nie jest objęta "nadzwyczajnymi okolicznościami", o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004.
Dlatego organ zasadnie uznał odpowiedzialność skarżącej za naruszenie wobec wnioskodawców przepisu art. 7 ust. 1 lit.a rozporządzenia 261/2004, określając obowiązek wypłaty im zryczałtowanego odszkodowania w wysokości po 250 euro dla każdego z nich. Od chwili przystąpienia do Unii Europejskiej prawo europejskie stosowane jest w Polsce bezpośrednio, a w przypadku kolizji z ustawami polskimi ma przed nimi pierwszeństwo, w oparciu o normę kolizyjną z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie budzi więc wątpliwości, że rozporządzenie 261/2004 stosuje się bezpośrednio.
Zgodnie art. 205b ust. 1 p.l., w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes ULC stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, m. in. naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit.a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Przepis art. 209b ust. 1 p.l stanowi zaś, że kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika nr 2 do ustawy, za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7, Prezes ULC nakłada karę w wysokości od 1000 do 2500 zł. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ww. rozporządzenia, ustanowione przez Państwa Członkowskie sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Należy przy tym zaznaczyć, że uprawnienie do wypłaty odszkodowania dotyczy każdego z pasażerów z osobna, chociaż organ w niniejszej sprawie rozpoznał skargi wnioskodawców łącznie. Nie oznacza to jednak, że karę wymierza się za naruszenie danego typu obowiązku, bez uwzględnienia liczby pasażerów. Organ zasadnie więc nałożył na przewoźnika karę w wysokości 2.000 zł, stanowiącą iloczyn stron postępowania i kwoty 1.000 zł (por. wyroki WSA: z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2412/13, publ. Lex nr 1564821 oraz z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2484/14, publ. Lex nr 1817487). Organ, zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia 261/2004, w zaskarżonej decyzji prawidłowo uzasadnił wysokość wymierzonej w granicach dolnego zagrożenia kary pieniężnej.
Niezasadne są więc zarzuty skargi w odniesieniu do naruszenia przepisów Prawa lotniczego w zakresie nałożenia na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż prawidłowe jest stanowisko organu, że skoro skarżąca jest przedsiębiorcą zagranicznym, który utworzył oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to doręczenie pism na adres oddziału oraz na ręce pełnomocnika ustanowionego przez osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego było właściwe.
Oddział przewoźnika zagranicznego na terenie RP to przedłużenie przedsiębiorcy macierzystego, sam oddział nie ma odrębności prawnej, zdolności sądowej. Nie można traktować przedsiębiorcy zagranicznego i jego oddziału w Polsce jako dwóch odrębnych podmiotów; to jest jeden podmiot, którym jest przedsiębiorca zagraniczny. To on ma status strony, a działalność oddziału w Polsce ma charakter zależny i powoduje bezpośrednie powstanie praw i obowiązków po stronie przedsiębiorcy zagranicznego.
Skierowanie decyzji do oddziału w Polsce przedsiębiorcy zagranicznego, zamiast do samego przedsiębiorcy nie prowadzi do uznania, że decyzja ta skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Op 189/07, publ. Lex nr 461867). Posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, że stroną tych czynności jest oddział jako niezależny podmiot stosunków prawnych, ponieważ stroną w postępowaniu jest sama osoba prawna będąca przedsiębiorcą zagranicznym, mającym swój oddział w Polsce (por. wyroki SN z dnia 11 października 2013 r., I CSK 769/12, publ. Lex nr 1532958, z dnia 16 stycznia 2015 r., III CSK 72/14, publ. Lex nr 1648708).
W świetle powyższych wywodów należy uznać, że decyzja organu z [...] czerwca 2016 r. została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie (por. również wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 451/15, publ. cbosa). [...] Spółka "[...]" z siedzibą w [...] uczestniczyła w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przez swój Odział w Polsce Spółkę Akcyjną "[...]". Tym samym nie została spełniona ustawowa przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie) oraz z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) w związku z art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności). Zasadę z art. 15 k.p.a. rozumie się jako obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a nie tylko jego kontrolę, a działanie organu odwoławczego jest jednocześnie działaniem merytorycznym. W tym zakresie organ w przedmiotowej sprawie orzekał merytorycznie dwukrotnie, więc nie doszło do naruszenia zasady z art. 15 k.p.a., a tym bardziej do rażącego naruszenia tego przepisu.
W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd za nieuprawnione uznaje podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zarzuty skargi zmierzają jedynie do uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie obowiązku wypłaty wnioskodawcom odszkodowania, a jednocześnie są polemiką z prawidłowymi ustaleniami organu, które Sąd w całości podziela.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.