Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 12 lipca 2011 r., sygn. akt VII SAB/Wa 112/11

Uzasadnienie

Pismem z dnia 9 czerwca 2011 r. J. M., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] polegającą na odmowie dostarczenia odpisu maszynowego Niebieskiej Karty.

Organ stwierdził, że nie jest stroną niniejszego postępowania, gdyż skarga nie dotyczy działania, bezczynności czy też przewlekłego postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W związku z powyższym organ nie udzielił odpowiedzi na skargę i nie przekazał akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] polegającą na odmowie dostarczenia odpisu maszynowego Niebieskiej Karty.

Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s.378).

W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.ps.a.):

§ 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W niniejszej sprawie Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] nie był zobowiązany wydać żadnego z wyżej wymienionych aktów ani dokonać żadnej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków - indywidualnych wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 456/06).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) pomoc społeczna polega w szczególności na:

1. 1) przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;
2. 2) pracy socjalnej;
3. 3) prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;
4. 4) analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej;
5. 5) realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;
6. 6) rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.

W tym miejscu należy wskazać, że do 1 sierpnia 2010 r. realizując powyższe zadania, pracownicy ośrodka pomocy społecznej, na podstawie art. 107 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej przeprowadzali wywiad środowiskowy, w celu wydania Niebieskiej Karty dotyczącej przemocy w rodzinie.

Jednakże w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] polegająca na odmowie dostarczenia odpisu maszynowego Niebieskiej Karty. Należy zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie stwierdza się, iż odmowa kserokopii z akt sprawy przybiera formę pisma, a nie postanowienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 754/08). A skoro tak, to pismo informacyjne nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem żadna z form o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że rozpatrzenie wniosku J. M. nie wymagało wydania przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania.

Skoro organ nie jest zobowiązany do wydania aktu, to w przypadku gdy nie podejmuje żadnych działań w sprawie, nie dochodzi do bezczynności. Tak więc skarga na niepodejmowanie działań przez organ, w przypadku gdy nie jest do nich zobowiązany nie jest skargą na bezczynność, która zgodnie z powyższym przepisem podlega kognicji sądu administracyjnego.

A skoro nie podlega rozpoznaniu przez sąd, oznacza to, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.