Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt VII SAB/Wa 25/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J.H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W dniu 10 lutego 2016 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez J.H., w którym skarżący zwrócił się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy. Z uwagi na okoliczność, iż skarżący w niniejszej sprawie z mocy ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek rozpoznano tylko w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z poprzednio nadesłanego formularza oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, iż Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z córką. Wskazał, że utrzymuje się ze środków pochodzących z renty w wysokości 1 108,19 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że był bezrobotnym od 1 maja 2003 r. Mieszka na stancji w domu wynajętym o pow. 67 m2. Dodał, że jest osobą schorowaną, przeszedł dwa udary mózgu, których skutki nadal odczuwa. Jest osobą posiadającą trwałą niepełnosprawność, ma kłopoty z poruszaniem się. Nie prowadzi działalności gospodarczej i dochodowej. Stałe wydatki gospodarstwa domowego to miesięcznie 350 zł (podatek za nieruchomość, prąd, woda, ścieki, wywóz śmieci, energia elektryczna, gaz), leki i leczenie około 200 zł, węgiel i opał 700 zł, remonty 100 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Córka wnioskodawcy jest studentką studiującą w [...]. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,34 ha przeliczeniowego. Dodatkowo studia córki generują kolejne miesięczne wydatki.
W oparciu o art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie, w szczególności poprzez nadesłanie: potwierdzenia wysokości otrzymywanej renty, wyciągów z konta/kont bankowych z ostatnich 3 miesięcy o ile wnioskodawca lub córka takie posiadają, umowy najmu domu w którym wnioskodawca zamieszkuje, potwierdzenia wysokość czynszu najmu domu, zaświadczenia urzędu gminy informującego o wielkości posiadanych przez córkę skarżącego gruntów rolnych i leśnych, oświadczenia o ew. zarejestrowanych na skarżącego lub córkę pojazdów mechanicznych, zaświadczenia z uczelni potwierdzającego okoliczność kształcenia córki oraz wskazującego tryb studiów, dokumentów obrazujących wydatki jakie skarżący poniósł w okresie ostatnich trzech miesięcy na kształcenie córki (tj. koszty dojazdów, zakwaterowania, opłaty za studia, zakup materiałów edukacyjnych itp. – paragony, rachunki), oświadczenia wskazującego źródła finansowania nauki córki (dochody własne córki - np. stypendia, świadczenie pracy, itp. lub złożenie oświadczenia, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców), oświadczenia za jaką nieruchomość skarżący płaci podatek od nieruchomości, o której wspomina w formularzu, oświadczenia czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, nadesłanie ostatniej decyzji przyznającej pomoc, oświadczenia czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak wskazania na czym ona polega, nadesłania dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2013 r. wnioskodawcy oraz wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które dokonywały rozliczenia z urzędem skarbowym.
W dniu 13 marca 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo wnioskodawcy z dnia 6 marca 2015 r. w którym wskazał, że wezwanie nie zawiera podstawy prawnej, a podstawa dla ww. wezwania nie istnieje.
Jak wynika zaś z aktualnie nadesłanego formularza PPF wnioskodawca utrzymuje się aktualnie z emerytury w wysokości 1.317,64 zł miesięcznie, koszty (podatek) utrzymania nieruchomości na której zamieszkuje wynoszą 350zł miesięcznie: gaz, woda, wywóz szamba, energia elektryczna, zakup węgla i drzewa do ogrzania domu i ciepłej wody – gdzie tona węgla kosztuje ok. 900 zł, drzewo opałowe ok. 200 zł za m3, co daje wydatek łączny ok. 800 zł, zakup leków ok. 200 zł, remonty bieżące ok 100 zł. Córka jest uczennicą w szkole śpiewu operowego w [...] i nie uzyskuje żadnych dochodów. Posiada rentę po zmarłej matce. Koszty jakie ponosi to dojazdy do szkoły. Renta jest do 30 października 2015 r. - wtedy córka skończy 25 lat. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., II OZ 1163/13, publ: www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. Sąd odmówił J.H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z uwagi na niedostateczne dane.
W ocenie Sądu aktualnie brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. Co więcej na dzień wydania postanowienia skarżący otrzymywał rentę wysokości 1 108,19 zł. Aktualnie zaś utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.317,64 zł. Odcinka emerytury jednak nie nadesłał. Wprawdzie skarżący wskazał ponoszone koszty miesięczne jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. Z pobieżnego podsumowania miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego wynika, że wynoszą one ok. 1.450 zł, a zatem więcej niż otrzymuje z comiesięcznej emerytury. Sytuacja finansowa skarżącego zmieniła się zatem na korzyść.
Jednocześnie z uwagi na brak podania konkretniejszych wyliczeń, przesłania wyciągów rachunków bankowych, rachunków za leki, opał, żywienie, poświadczenia wysokości podatku od nieruchomości - Sąd nie ma możliwości rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego. W sprawie wiadomo zatem jedynie jaki dochód osiąga skarżący oraz dość ogólnie, jakie ponosi wydatki w związku z utrzymaniem, np. za mieszkanie, lekarstwa. Skarżący nie wykazał jednak jakie koszty miesięczne ponosi na żywność, środki czystości. W jaki sposób córka opłaca szkołę - dojazdy skoro otrzymywanie renty po matce ustało z końcem października 2015 r. Skarżący nie nadesłał rachunków za leki, ani żadnych innych rachunków, czy paragonów. Nie nadesłał rocznej deklaracji podatkowej z ubiegłego roku. Nie wskazał czy otrzymuje pomoc od rodziny czy jakiejkolwiek instytucji. Aktualnie wnioskodawca nie podał czy córka nadal jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,34 ha czy może nieruchomość sprzedała i uzyskała z tego tytułu dochód.
Podkreślić trzeba, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna jak najdokładniej wykazać swoją sytuację majątkową. W niniejszej sprawie - z uwagi na bardzo oszczędne informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżącego - nie jest możliwa ocena, czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia, że nie jest w stanie ustanowić adwokata samodzielnie.
Jednocześnie wskazać należy, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 46/11).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2015 r.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.