Uzasadnienie
J O wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie dotyczącej "dwóch anten telefonii komórkowej".
W wykonaniu zarządzenia z 14 lutego 2022 r. wezwano skarżącego do wskazania, czy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., a w razie złożenia takiego ponaglenia, wezwano o jego nadesłanie – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 9 marca 2022 r. (k. 20).
W dniu 9 marca 2022 r. o godz. 14:41:35 z adresu [...] na adres [email protected] przesłano pocztą elektroniczną wiadomość zawierającą szereg wiadomości do Sądu oraz organów administracji. W wiadomości tej nadawca podał, że w sprawie wniósł ponaglenie z datą 12 listopada 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Z kolei art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Następnie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Skarżący domagał się od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]rozpatrzenia jego sprawy. Należy zatem zauważyć, że w myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność).
Skoro uprzednie wniesienie ponaglenia jest warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, to skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 26.01.2021 r., II OSK 2203/20, LEX nr 3179549).
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby rozpatrywana aktualnie skarga została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem. Pismo tego rodzaju nie znajduje się w aktach sprawy. Skutecznie wniesienie ponaglenia nie wynika również z korespondencji elektronicznej, przesłanej 9 marca 2022 r. o godz. 14:41:35 z adresu [...] na adres [email protected]. W wiadomości tej zawarto co prawda treść różnych wiadomości, a fragment mogący mieć znaczenie dla sprawy brzmi: "W dniu 2021-11-12 12:39:55 użytkownik [...] napisał: J O, Ul. [...][...]. Do/SKO w [...].
Te pisma są ciągiem korespondencji w tej sprawie. Odnośnie Waszego pisma, z datą 03-09-2021 r. Swoje pismo wysłałem do SKO w [...] w terminie, a Decyzji organu brak!? Przy tym stanie prawnym: Wezwanie Do sunięcia naruszenia prawa Pomimo moich pism procesowych w tej sprawie ta sprawa nie została załatwiona!? Wyznaczam nowy 7 dniowy termin do załatwienia tej sprawy liczone od daty otrzymania tego wezwania. J O - skarżący, wyborca."
Do Sądu wpłynęła zatem wyłącznie treść wiadomości, która mogła mieć charakter ponaglenia. Z przesłanej wiadomości nie wynika natomiast, aby wiadomość o tej treści została kiedykolwiek przesłana do właściwego organu administracji publicznej. Sąd nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że w korespondencji elektronicznej, o której mowa, znajduje się skutecznie wniesione ponaglenie.
Sąd zauważa ponadto, że wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, skarżącemu doręczono pouczenie o warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Z zawartych tam informacji, stanowiących odwzorowanie obowiązującego prawa, wynika, że nie ma możliwości wnoszenia pisma procesowego do Sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej, a wyłącznie na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu na platformie ePUAP (zob. postanowienie NSA z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OZ 367/21).
Dla skutecznego wniesienia pisma do Sądu drogą elektroniczną konieczne jest zatem nadesłanie go za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej Sądu, zlokalizowanej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Wynika to z art. 12b § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Zatem dane wysłane na adres poczty elektronicznej Sądu (e-mail), nie wywołują skutków prawnych, które ustawa wiąże ze złożeniem pisma procesowego.
Wiadomość nadesłana "zwykłą" pocztą elektroniczną nie są podpisane w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2 p.p.s.a., tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Jest to wymóg z art. 12b § 1 p.p.s.a. Te zaś zasady dotyczące podpisu dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego, o czym stanowi art. 46 § 2b p.p.s.a. Jeżeli skarżący zdecydował się na uzupełnienie braków formalnych skargi drogą elektroniczną to powinien to uczynić w sposób, o jakim mowa w art. 12b § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą.
Zatem skierowanie do Sądu wiadomości zwykłą pocztą elektroniczną nie stanowi prawnie skutecznej czynności w postępowaniu sądowym (zob. postanowienie NSA z 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II OZ 848/21, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym podkreślić, że poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i służy do przekazywania dokumentu elektronicznego. Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej (zob. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 35/22, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak już wyżej zasygnalizowano, skarżący został wyczerpująco pouczony o warunkach wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w którym wyraźnie wskazano, że elektroniczna skrzynka podawcza Sądu jest zlokalizowana na elektronicznej platformie usług administracji publicznej – ePUAP.
W nagłówku wezwania z 1 marca 2022 r. w sekcji "Biuro Podawcze" zawarto również informację o elektronicznej skrzynce podawczej Sądu w ePUAP i jej adresie: "/wsa_waw/SkrytkaESP".
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. uzasadnia jej odrzucenie.
Mając to na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji.