Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, J. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołane wyżej postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2009 roku.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest wdową, która ze swojej emerytury utrzymuje bezrobotną od kilkunastu lat rozwiedzioną córkę wraz z dwojgiem dzieci, a źródłem utrzymania rodziny jest jej emerytura w wysokości [...] zł brutto oraz zasiłki rodzinne i zaliczki alimentacyjne na dzieci w wysokości [...] zł na każde z nich. Skarżąca ponadto wskazała, że posiada dom o powierzchni [...] metrów kwadratowych, mieszkanie o powierzchni [...] metrów kwadratowych, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz działkę leśną o powierzchni [...] metrów kwadratowych.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy pismem z dnia [...] maja 2009 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez córkę skarżącej oraz wskazanie, czy córka uzyskuje ewentualnie dochody z prac dorywczych, bądź sezonowych, w przypadku odpowiedzi przeczącej należy wskazać obiektywne przeszkody uniemożliwiające podjęcie pracy; nadesłanie zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej o sytuacji rodzinnej i materialnej rodziny córki; wyjaśnienie, czy wymieniony we wniosku dom o powierzchni [...] metrów kwadratowych jest ewentualnie przedmiotem umowy najmu i kto ponosi koszty jego utrzymania; nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącej za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi J. K. nadesłała kserokopie zaświadczeń o statusie osoby bezrobotnej oraz o świadczeniach z MOPS a także wyciągi z rachunku bankowego.
Postanowieniem referendarza sądowego z 22 czerwca 2009 roku odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] lipca 2009 roku. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W piśmie tym poprosiła o ponowne rozważenie jej prośby, gdyż zaskarżone postanowienie jest niesprawiedliwe. Wyjaśniła, iż posiadane przez nią zasoby pieniężne w kwocie około [...] zł zgromadzone na rachunku bankowym pochodzą ze zbycia nieruchomości po rodzicach i są przeznaczone na jej pochówek, gdyż jej bezrobotna córka nie byłaby w stanie jej pochować z własnych środków.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej u.p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wniosek J. K. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy, sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy należy wykazać rzeczywistą sytuację majątkową strony, z uwzględnieniem zarówno wydatków, jak i dochodów, która poddana ocenie Sądu może być przyczyną przyznania stronie prawa pomocy. Z treści złożonego formularza o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca posiada znaczny majątek nieruchomy oraz oszczędności. Oceny sytuacji materialnej skarżącej nie zmienia fakt, że skarżąca zgromadzone środki pieniężne chce przeznaczyć na pochówek.
W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, iż skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Dodać należy, że wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 750 zł, i jest to jedyny wydatek, do którego poniesienia Skarżąca jest zobowiązana na tym etapie postępowania.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.