Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z córką i dwójką jej małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz alimenty i zasiłek rodzinny na dzieci córki w wysokości [...] zł na każde. Jako posiadany majątek skarżąca wskazała dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz bliżej nieokreśloną działkę – [...] m².
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wyjaśniła, że faktycznie utrzymuje córkę i jej dzieci, gdyż jest ona "długotrwale" bezrobotna. Do pisma załączono zaświadczenie o wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłku rodzinnego na dzieci córki skarżącej oraz wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że skarżąca na dzień [...] maja 2009 r. posiadała zgromadzone środki w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek J. K. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi wynoszący [...] zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Decydujące znaczenia dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżąca posiada zgromadzone środki na rachunku bankowym w wysokości [...] zł tj. wielokrotnie przekraczającej koszty do jakich poniesienia jest zobowiązana. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że dysponowanie jakimikolwiek zasobami pieniężnymi w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, która to instytucja jest przewidziana dla osób bez stałego dochodu lub majątku bądź posiadających dochód tak niewielki, że wystarcza on na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Trudno zatem w sytuacji posiadania przez skarżącą znacznych oszczędności przyjąć, aby poniesienie kosztów postępowania mogło spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jej samej i jej rodziny.
Oceny powyższej nie zmienia powoływana przez skarżąca okoliczność, że ma ona na utrzymaniu niepracującą córkę i dwoje jej dzieci, które otrzymują zresztą niewielkie jednak stałe świadczenia z opieki społecznej.
Z wymienionych wyżej względów wniosek skarżącej nie mógł być uwzględniony bowiem nie wykazała ona, że aktualnie znalazła się w takiej sytuacji, która uzasadniałby "przerzucenie" kosztów związanych z udziałem skarżącej w postępowaniu sądowym na Skarb Państwa tj. na innych podatników.
W tej sytuacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.