Uzasadnienie
M.F. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów sprawy wynika, że M.F. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i małoletnim siostrzeńcem, dla którego jest rodziną zastępczą. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, renta powypadkowa wnioskodawczyni wypłacana przez [...] w wysokości [...] zł, renta rodzinna siostrzeńca w wysokości [...] zł płatna do rąk M.F. oraz przyznana przez Starostę R. pomoc pieniężna w wysokości [...] zł dla rodziny zastępczej do czasu uzyskania przez siostrzeńca pełnoletniości. Łącznie miesięczny dochód rodziny stanowi kwotę [...] zł. Według oświadczenia matka wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną (leżącą) wymagającą stałej opieki. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że z emerytury matki ponoszone są miesięcznie wydatki na pampersy – [...] zł, wyżywienie dla niej – [...] zł, leki i "koła" przeciwodleżynowe.
Poza tym matka wnioskodawczyni wspomaga finansowo swojego syna kwotą [...] zł miesięcznie. Jako jedyny majątek wymieniono udział [...] w domu o powierzchni [...] m² oraz udział w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] arów.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 – 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wskazać w tym miejscu należy, ze wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych nie był rozpoznawany, bowiem skarżąca zwolniona jest z mocy ustawy z obowiązku ich uiszczenia. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Odnośnie zaś wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych.
Jak podkreślono wyżej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3)
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że przy dochodzie [...] zł dla trzyosobowego gospodarstwa domowego nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny, zwłaszcza w sytuacji, w której nie jest ona zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem nawet konieczność ponoszenia wydatków na zakup leków, wyżywienia, czy artykułów higienicznych dla schorowanej matki w sytuacji finansowej rodziny nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Instytucja ta bowiem winna mieć zastosowanie do osób samotnych, bez dochodu lub posiadających dochód tak niewielki, że nie wystarcza on na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi mimo, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, zaś jej matka osobą wymagającą stałej opieki.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak, w sentencji.