Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W dniu [...] czerwca 2009 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i siostrzeńcem, dla którego jest rodziną zastępczą. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, renta powypadkowa wnioskodawczyni wypłacana przez [...] w wysokości [...] zł oraz renta rodzinna siostrzeńca w wysokości [...] zł płatna do rąk M. F.. Łącznie miesięczny dochód rodziny stanowi kwotę [...] zł. Według oświadczenia matka wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, obłożnie chorą, wymagającą stałej opieki. Z pisma załączonego do wniosku wynika, że emerytura matki jest przeznaczona wyłącznie na jej potrzeby tj. leki, wyżywienie z zachowaniem diety, pomoc osób trzecich w pielęgnacji oraz pampersy. Także renta rodzinna siostrzeńca jest przeznaczona na jego potrzeby, tj. opłaty za mieszkanie, wyżywienie, bilet miesięczny i wydatki związane ze szkołą. Z renty skarżącej natomiast opłacane są wydatki na bieżące utrzymanie, a także leki, opłacenie pomocy osób trzecich w czynnościach związanych z wyjazdami po zakupy, czy wizyty u lekarzy, bowiem skarżąca jest osobą niepełnosprawną, poruszająca się o kulach. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wobec trudności finansowych posiada zadłużenie w zakładzie energetycznym na kwotę [...] zł (w załączeniu nieopłacona faktura).
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 – 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Do tej kategorii spraw należy sprawa M.F., ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja dotycząca odmowy przyznania zasiłku celowego. Zwolnienie to ma więc charakter ustawowy, co oznacza, że strona nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Odnośnie zaś wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu stwierdzić należy, że trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się wprawdzie ze stałego dochodu w wysokości [...] zł jednakże konieczność ponoszenia bieżących wydatków i opłat, które poza bieżącymi kosztami utrzymania podlegają znacznemu zwiększeniu w związku z chorobą matki wnioskodawczyni oraz niepełnosprawnością jej samej, powoduje, że nie jest ona w stanie poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak, w sentencji.