Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 301/11
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 123 w związku z art. 58 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego(DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku M T o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku, wymierzające M T – inwestorowi odbudowy budynku usługowego [...] usytuowanego na posesji przy ul. L w R – karę pieniężną w wysokości [...] zł za przystąpienie do użytkowania pomieszczeń restauracji z naruszeniem przepisów tj. bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Organ swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 roku, nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R nałożył na inwestora Ma T – karę pieniężną za przystąpienie do użytkowania budynku usługowego [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie.
Według stanowiska M T z dnia [...] września 2010 roku z treścią wyżej powołanego rozstrzygnięcia zapoznała się w dniu [...] września 2010 roku kiedy osobiście odebrała jego kopię dnia [...] września 2010 roku oraz [...] października 2010 roku złożyła wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, które doprecyzowane zostały ustnie do protokołu w dniu [...] listopada 2010 roku i zakwalifikowane jako zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Organ pismem z dnia [...] listopada 2010 roku wezwał M T do przedstawienia dokumentu potwierdzającego jej pobyt za granicą, na który powołuje się jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
W odpowiedzi na powyższe pisma skarżąca złożyła pismo uzupełniające i precyzujące wniosek o przywrócenie terminu wraz z uzupełnieniem i sprecyzowaniem zażalenia. Do tego pisma dołączone było oświadczenie U Z poświadczające pobyt M T za granicą w okresie od połowy sierpnia do połowy września 2010.
Organ ustalił, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia 16 sierpnia 2010 roku adresowane do M T zostało w dniu [...] sierpnia 2010 roku awizowane z adnotacją,, nie zastałem. awizo R(zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym pozostawiono w skrzynce). W dniu [...] sierpnia 2010 roku w/w przesyłka została awizowana powtórnie.
W świetle powyższych rozważań zdaniem organu należało stwierdzić, że przedmiotowe zażalenie zostało doręczone w dniu [...] września 2010 roku, a siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął z dniem [...] września 2010 roku. Skarżąca zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia 16 sierpnia 2010 roku złożyła w dniu [...] września 2010 roku, a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W § 2 tegoż artykułu stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W ocenie organu M T nie dopełniła wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a.
Skarżąca w swoich pismach kierowanych do organu jako przeszkodę uniemożliwiającą jej wniesienie w terminie zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku powołuje okoliczność przebywania za granicą.
W ocenie organu M T w żadnym ze swoich pism kierowanych do organu nie podała dokładnego terminu w jakim przebywała zagranicą. Nie uprawdopodobniła swojego pobytu zagranicą w formie stosownego dokumentu(np. biletu lotniczego, paszportu). Oświadczenie U Z nie stanowi w ocenie organu wystarczającego dokumentu, który uprawdopodabniałby w/w okoliczności w sposób wystarczający. Nadto organ zwracał uwagę na rozbieżności w oświadczeniach M T i U Z. Skarżąca w swoim oświadczeniu z dnia 17 listopada 2010 roku podała, że jej celem wizyty we F było opiekowanie się chorym członkiem rodziny. Natomiast U Z wskazała, że skarżąca do F wyjeżdżała w celach poznania gastronomii francuskiej zatrzymując się u znajomych.
Organ również wskazywał, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych przy dokonywaniu czynności procesowych, a nawet niewielkie niedbalstwo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania. Z tych też względów wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 roku wniosła M T. Wskazanemu postanowieniu zarzucała:
- 1) naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. naruszenie art. 58 k.p.a. polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji gdy zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy M T;
- 2) naruszenie przepisu postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie polegające na bezzasadnym braku uznania przedłożonego oświadczenia U Z jako dokumentu uprawdopodobniającego pobyt M T poza granicami kraju, a także na bezzasadnym przyjęciu, że skarżąca nie podała dokładnego terminu w jakim przebywała zagranicą w sytuacji z dnia [...] grudnia 2010 roku zostało wskazane, że przebywała we F w okresie od połowy sierpnia do połowy września 2010 roku;
- 3) naruszenie art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. polegające na zupełnym pominięciu w uzasadnieniu postanowienia podnoszonej przez skarżącą kwestii zgubienia przesyłki przez jej matkę.
Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o:
- 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia
- 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że uprawdopodobniła iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy.
Wskazywała, że gdy przesyłka została odebrana przez jej matkę, to ona przebywała za granicą. Z tego powodu nie mogła w terminie wnieść zażalenia. Ta okoliczność została potwierdzona przez U Z. W jej ocenie organ administracyjny bezzasadnie stwierdza, że złożone oświadczenie U Z nie jest wystarczającym dokumentem, który uprawdopodobniłby w/w okoliczność w sposób wystarczający.
Również jej zdaniem nie zachodzi sprzeczność pomiędzy jej oświadczeniem, a oświadczeniem U Z. Sprzeczność ta jest tylko pozorna ponieważ w obu oświadczeniach stwierdzono, że była ona we F i to jest istotne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W ocenie Sądu skarga M T nie zasługuje na uwzględnienie, a podnoszone zarzuty nie podważają prawidłowych ustaleń faktycznych i dokonanej oceny prawnej przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Należy zgodzić się z trafną tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 roku, syg. akt II OSK 1806/06, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jej przywrócenie. Organ powinien jedynie ocenić przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę.
W świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić jeżeli zostaną spełnione następujące przesłanki:
- 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy;
- 3) wniosek zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 4) jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin.
Z przesłanką uprawdopodobnienia braku winy co do uchybienia terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 1999 roku, syg. akt SA/Lu 1246/98, wyrok z dnia 25 maja 1998, syg. akt IV SA 2162/96).
Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżąca nie wykazała, że wystąpiły obiektywne okoliczności, występujące bez woli strony, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2010 roku, syg. akt II OSK 22/09).
Powodem uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia był zdaniem skarżącej jej wyjazd do F celem opieki nad chorym członkiem rodziny.
Trafnie zauważył organ administracji publicznej, iż przedstawiony przez skarżącą powód wyjazdu do F pozostaje w sprzeczności z powodem który przedstawiła U Z (wyjazd w celu poznania gastronomi). Jak wynika ze złożonego oświadczenia z dnia [...] października 2010 roku skarżąca do Polski w tym okresie przyjeżdżała okazjonalnie, a więc nie był to okres ciągłego pobytu.
Należy również zauważyć, że skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu w przedmiocie nielegalnego użytkowania pomieszczeń budynku usługowego [...]. Uczestniczyła w czynnościach oględzin przeprowadzanych przez pracowników organu. Nadto składała wniosek aby termin oględzin przesunąć na dzień [...] sierpnia 2010 roku.
W tej sytuacji należy uznać, ze była świadoma tego, iż w tym postępowaniu organy będą wydawać orzeczenie, które zostanie jej doręczone.
Strona w ocenie Sądu powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna.
Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż potrzeba wyjazdu do F była nagła, a jej obecność była tam niezbędna. Nadto w sytuacji gdy w dwóch oświadczeniach podawane są zupełnie odmienne przyczyny wyjazdu, to rodzi wątpliwości co do ich wiarygodności. Nadto skarżąca w żaden sposób nie wskazywała w jaki sposób zabezpieczyła swoje interesy w toczącym się postępowaniu administracyjnym w związku z jej wyjazdem zagranicę(ustanowienie pełnomocnika procesowego, czy też pełnomocnika do odbioru korespondencji). Sam fakt wyjazdu do F bez zabezpieczenia swoich interesów nie może stanowić o braku winy przy uchybieniu terminu, zwłaszcza że skarżąca nie uprawdopodobniła aby ten wyjazd miał charakter wyjazdu nagłego, a jej obecność we F była niezbędna. Nadto należy zauważyć, że sama skarżąca wskazuje że okres pobytu we F nie był pobytem ciągłym i bywała w tym czasie również w Polsce.
Podnoszona przez skarżącą kwestia zgubienia przesyłki odebranej przez jej matkę nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ jak trafnie zauważył organ przedmiotowe postanowienie zostało jej doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] września 2010 roku. Późniejsze jej doręczanie nie miało już prawnego znaczenia z tego względu, że nie można doręczać kilkakrotnie tego samego postanowienia. Od daty pierwszego doręczenia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.