Uzasadnienie
A. i A. K. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podali, że posiadają dochód miesięczny w wysokości [...] zł brutto, mają zadłużone mieszkanie, zobowiązania wobec banków (ok. [...]zł) i nie są w stanie pokryć bieżących opłat. Stałe wydatki w tym leki określili na kwotę [...]zł.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że sytuacja materialna rodziny uzasadnia zastosowanie tej instytucji.
Od tego postanowienia skarżący małżonkowie wnieśli sprzeciw, w którym wskazali, że nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania i ustanowienie w sprawie pełnomocnika. Podali, że ich stałe wydatki to opłaty za mieszkanie – [...] zł, prąd – [...] zł, ogrzewanie – [...]zł za sezon, leki – [...] zł, raty kredytów – [...]zł, niewielka kwota pozostaje na wyżywienie. Do sprzeciwu załączyli zaświadczenia o wynagrodzeniu [...]zł i [...]zł netto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wobec skutecznego wniesienia przez skarżących sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i może być przyznane tylko w określonych sytuacjach. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, przyznanie prawa pomocy winno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 24 października 2007 r., II FZ 426/07, niepubl.). Wskazuje się, że prawo pomocy zwłaszcza w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku.
Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku wraz ze złożonymi dokumentami daje podstawy do częściowego uwzględnienia wniosku.
Ze złożonych zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia wynika, że małżonkowie posiadają stały dochód - ok. [...]zł netto, jednocześnie ustalony w sprawie wpis od skargi wynosi [...] zł. Zestawiając te kwoty, a także mając na uwadze konieczność ponoszenia bieżących opłat i wydatków na leki Sąd uznał, że aktualnie skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Stąd postanowienie o zwolnieniu od wpisu od skargi. Brak jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata i tym samym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący nie są bowiem pozbawieni zupełnie środków do życia, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają również zabudowaną działkę. Tym samym ich sytuacja finansowa nie uniemożliwia poniesienia kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.