Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt II FZ 874/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie S. J. na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Wnioskiem załączonym do skargi kasacyjnej skarżący zwrócił się ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że wspólnie z żoną i [...] dorosłymi synami utrzymuje się z dochodu w wysokości [...]zł (wynagrodzenie żony – [...]zł, dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego – [...]zł). Jako posiadany majątek wymienił nieruchomość rolną – [...] ha. Wskazał na stałe, miesięczne koszty utrzymania tj. telefon – [...] zł, gaz -[...] zł, woda – [...] zł, energia – [...] zł, ogrzewanie – [...] zł, podatek rolny – [...] zł, paliwo – [...] zł. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący złożył: zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, wyciąg z rachunku bankowego żony oraz oświadczenie, że dorośli synowie nie partycypują w kosztach utrzymania.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Z treści złożonego wniosku i dokumentów uzupełniających wynika, że skarżący utrzymuje się z [...] – hektarowego gospodarstwa rolnego, natomiast jego żona posiada stały dochód z tytułu zatrudnienie – [...]zł netto. Również analiza wpływów na bieżący rachunek bankowy dla rolników indywidualnych nie potwierdza trudnej sytuacji skarżącego. W dniu [...] marca 2013 r. odnotowano wpłatę w wysokości [...]zł, a w dniu [...] maja 2013 r. dokonano wypłaty kwoty w wysokości [...]zł, przy czym saldo końcowe w tej dacie wynosiło [...]zł.
Wątpliwości budzą zatem wyjaśnienia skarżącego wskazujące na trudną sytuację materialną jak również to, że nie wymienia on we wniosku jakoby posiadał pojazdy mechaniczne podczas gdy po raz kolejny wskazuje na stałe koszty związane z wydatkami w wysokości [...] zł na paliwo.
Mając na uwadze, że wpis od skargi kasacyjnej (jedyne koszty do jakich zobowiązanych jest skarżący) wynosi [...] zł uznano, że w aktualnej sytuacji finansowej wydatek ten nie spowoduje powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.