Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu.
W dniu [...] stycznia 2009 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dorosłą, niepracującą córką. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy tj. do nadesłania zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez córkę skarżącego, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, wskazania wydatków na bieżące utrzymanie.
W odpowiedzi skarżący nadesłał zaświadczenie o stanie zdrowia swoim i żony, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, z którego wynika, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji, fakturę na zakup leków na kwotę [...] zł, oświadczenie córki, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna gdyż podejmuje sezonowe dorywcze prace oraz zaświadczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności córki.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek J.C. dotyczy dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jedyne koszty do jakich jest zobowiązany skarżący na obecnym etapie postępowania to opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący nie wykazał w sposób przekonywający, że istotnie brak jest po jego stronie możliwości zgromadzenia środków finansowych w wysokości 100 zł na uiszczenie opłaty kancelaryjnej. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z żoną posiada stały miesięczny dochód z tytułu emerytury ([...] zł), również jego córka jako osoba nie zarejestrowana jako bezrobotna uzyskuje dochody z prac dorywczych.
Poza tym zauważyć należy, że skarżący nie wywiązał się w pełni z nałożonego obowiązku wyjaśnienia własnej sytuacji materialnej, nie nadesłał bowiem wyciągów z rachunków bankowych, nie złożył też żadnego oświadczenia o nieposiadaniu takowych rachunków. Nie uwzględnił także w części formularza wniosku, obejmującej przedmioty wartościowe posiadanego ciągnika rolniczego marki [...], w przedmiocie rejestracji którego toczy się niniejsza sprawa.
Powyższe oznacza, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz charakter sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonywający, iż nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, tym bardziej, że bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny uiścił wpis w wysokości [...] zł od złożonej skargi.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.