Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej określane jako "SKO" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 127 § 3, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej określany jako "kpa"), w której po rozpatrzeniu wniosku E. i S. małż. W. (dalej określani także jako "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...], SKO orzekło:
- 1) o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak j.w. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 określającego termin płatności przedmiotowej opłaty i orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 określającego termin płatności przedmiotowej opłaty;
- 2) w pozostałej części, dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 ustalającego przedmiotową opłatę, utrzymało w mocy decyzję SKO z dnia [...] lutego 2013 r.
Przedmiotowa decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wszczętym na wniosek małż. W. złożony w dniu [...] stycznia 2013 r., w którym ww. podnieśli, że wymierzenie im opłaty planistycznej na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. jest bezprawne, gdyż powołane w niej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w odniesieniu do ich nieruchomości, a zatem decyzja jest wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu kontrolowanego rozstrzygnięcia SKO podniosło, że ocena organu nadzoru tj. SKO w rozpoznawanej sprawie, ze względu na specyfikę postępowania nieważnościowego, ograniczała się do oceny, czy kwestionowana decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa, ze szczególnym uwzględnieniem, ze względu na podniesione przez małż. W. zarzuty, czy kwestionowana decyzja została ewentualnie wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Podstawą prawną powołaną przez Wójta Gminy K. w wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. były przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80 poz. 717 z późn. zm., dalej określana jako "u.p.z.p.") oraz § 49 uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwa: B., G., H. M., K., M., P., R. M., T. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 231 poz. 7440 z dn. 14.12.2011 r.).
SKO wskazało, że ww. decyzja Wójta Gminy K. została wydana w związku ze stosownym zawiadomieniem dokonanym przez notariusza sporządzającego akt o sprzedaży przez skarżących w dniu [...] maja 2012 r. nieruchomości położonej w obrębie M. oznaczonej nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak podnosi SKO, wynika, że Wójt Gminy K. przyjął, że stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość tj. działka nr ew. [...], przed uchwaleniem aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona była na cele rolne. Powyższe wynika przede wszystkim z dowodu operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego powołanego przez organ. Z operatu szacunkowego wynika także, że wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości związany z uchwaleniem planu wspomnianą wyżej uchwałą Rady Gminy K. z dnia [...] października 2011 r. wynosi [...] zł. W ocenie SKO ww. operat szacunkowy sporządzony został prawidłowo, zgodnie z uregulowaniami w dziale IV ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Stąd stosownie do powołanych przepisów u.p.z.p. oraz zgodnie z § 49 uchwały Rady Gminy w K. z dnia [...] października 2011 r. ustalającym w wysokości 30% stawkę procentową służącą naliczeniu jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., a także mając na uwadze stan faktyczny sprawy, wysokość tzw. renty planistycznej ustalona została przez organ w sposób prawidłowy na kwotę [...] zł.
Jednocześnie SKO podniosło, że przepisy u.p.z.p. dotyczące opłaty planistycznej nie dają podstawy do orzekania w przedmiocie terminu uiszczenie ww. opłaty. Tym samym stwierdziło, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach ustawy, a zatem zakreślenie w ww. decyzji terminu płatności przedmiotowej opłaty nastąpiło bez podstawy prawnej, stąd orzeczenie o wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji w tej części.
W skardze na tę decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący małż. W. podnieśli, że zaskarżona decyzja jest bezprawna, a przez to krzywdząca dla nich. Bezprawność tej decyzji jest konsekwencją nieuprawnionego uznania, że powołane w decyzji Wójta Gminy K. przepisy u.p.z.p. mają zastosowanie do ich nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena sprawy powinna doprowadzić do stwierdzenia, że stosownie do art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym opłaty nie stosuje się do sytuacji prawnej nieruchomości, jeżeli zmiany w sytuacji prawnej nieruchomości powstały w wyniku utraty mocy obowiązującej planów miejscowych uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. W treści skargi powołali się na tezy zawarte w komentarzu do u.p.z.p. autorstwa prof. Z. Niewiadomskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej określana jako "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób uzasadniony prawnie, z uwzględnieniem specyfiki postępowania nieważnościowego, przeprowadził stosowne postępowanie. Zasadnie również SKO stwierdziło, że w tego typu postępowaniach nie gromadzi się nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności.
W odniesieniu do tak rozumianych ram prawnych postępowania, w ocenie Sądu, organ II instancji zgodnie z prawem rozstrzygnął, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w części dotyczącej ustalenia skarżącym opłaty w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżących położonej w obrębie M. oznaczonej nr ew. [...] na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie zasadnie SKO ww. decyzją stwierdziło, że określenie terminu płatności tej opłaty nastąpiło bez podstawy prawnej i w tej części wyeliminowało rozstrzygnięcie z obrotu prawnego.
Należy podkreślić, że kontrolowana decyzja w sposób przewidziany art. 107 § 1 i 3 kpa, realizuje wymóg wyczerpującego przytoczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia. SKO zasadnie wskazuje, że podstawą wydania kontrolowanej decyzji Wójta Gminy K. jest przepis art. 36 ust. 4 u.p.z.p. stanowiący, iż jeżeli następuje wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego - a właściciel zbywa tę nieruchomość – to wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, wysokość opłaty, która jest dochodem własnym gminy, nie może przekraczać 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Bezsporne jest i wynika to ze znajdujących się w aktach dowodów, że małż. W. aktem notarialnym w dniu [...] maja 2012 r. zbyli działkę gruntu nr ew. [...] o pow. [...] ha położoną w obrębie M. Zbywana działka znajdowała się na terenie, dla którego obowiązywał uchwalony w dniu 7 października 2011 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy K., którego ustalenia przyjmowały, że działka znajduje się na terenie o symbolu 12.6 MN – tereny zabudowy jednorodzinnej. Przed uchwaleniem ww. planu, teren na którym położona była ww. działka nie był objęty ustaleniami żadnego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ miejscowy plan uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Rady Gminy K. przestał z mocy prawa obowiązywać z dniem [...] grudnia 2003 r. Według ustaleń powyższego planu zagospodarowania przestrzennego działka ta znajdowała się w strefie 12.17 R – tereny rolne. Ponadto ustalono, że dla przedmiotowego terenu przed wejściem w życie ww. planu miejscowego, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Z powyższego wynika, że nastąpiła zmiana przeznaczenia działki (z terenów rolnych na tereny zabudowy jednorodzinnej), uprawniająca organ do ustalenia opłaty planistycznej przewidzianej art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Podstawą do ustalenia tej opłaty jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207 poz. 2109 ze zm.). Złożony w sprawie operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego został poddany ocenie przez organy administracji. Sąd podziela ustalenia zarówno Wójta Gminy K., jak i SKO w R., o braku podstaw do zakwestionowania operatu, zawiera opis nieruchomości, analizę i charakterystykę rynku nieruchomości, sposób wyceny, metodę i technikę szacowania.
Wreszcie odnosząc się do zasadniczego zarzutu podniesionego przez skarżących, a sprowadzającego się do tezy, że ustalona opłata planistyczna ich nie obejmuje, bowiem nie ma ona zastosowania do zmian sytuacji prawnej nieruchomości powstałych w wyniku utraty mocy obowiązującej planów miejscowych uchwalonych przez dniem 1 stycznia 1995 r. – Sąd w całości podziela stanowisko SKO w R. Skarżący błędnie oceniają sytuację nieruchomości w kontekście przepisów nieobowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołane przez skarżących stanowisko, dotyczyło braku podstaw do ustalania i wymierzania opłaty planistycznej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości powstałym tylko na skutek utraty mocy obowiązującej miejscowych planów zagospodarowania uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r.
W odniesieniu do sprawy skarżących ta przesłanka nie zachodzi. Ustalona skarżącym opłata związana jest bowiem z uchwaleniem "nowego" planu, a nie z wygaśnięciem mocy obowiązującej "starego" planu.
Mając powyższe na względzie, wobec uznania skargi za niezasadną, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.