Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 491/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w przedmiotowej sprawie zażalenie K Z na postanowienie z dnia 27 marca 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy wskazując, że "podtrzymuje swoje uzasadnienie do wniosku w ograniczeniu o zwolnienia całkowitego z ponoszenia kosztów sądowych" oraz, że jej sytuacja materialna "od daty wcześniejszego wniosku uległa znacznemu pogorszeniu".
W związku z powyższym pismem z dnia 13 lipca 2015 r. zobowiązano skarżącą do wskazania wszystkich nowych okoliczności uzasadniających wniosek oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi wyjaśniła, że w dniu 12 maja 2015 r. dokonała spłaty kwoty [...] zł "w zastępstwie dłużnika na rzecz wierzyciela", zaciągając pożyczkę rodzinną, którą będzie zmuszona zwrócić przy uzyskaniu pierwszych dochodów ze sprzedaży płodów rolnych w 2015 r. W uzasadnieniu wniosku podała ponownie, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego (...] ha) tj. "dopłat unijnych" i sprzedaży, z którego roczny dochód określiła na kwotę [...] zł. Wyjaśniła, że rocznie ponosi wydatki na utrzymanie – [...] zł, składki KRUS – [...] zł, paliwo rolnicze – [...] zł, środki ochrony roślin, pasze, usługi weterynaryjne – [...] zł. Do wniosku załączyła wyciąg z rachunku bankowego, decyzję w sprawie podatku rolnego oraz faktury za paliwo z lipca 2015 r. na kwotę ok. [...] zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Przede wszystkim podnieść należy, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Prowadzi natomiast gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha uzyskując dochody z dopłat unijnych oraz sprzedaży płodów rolnych. Skarżąca nie jest zatem pozbawiona źródła utrzymania. Niemniej jednak z uwagi na to, że skarżąca udokumentowała fakt spłaty w maju 2015 r zadłużenia przejętego po ojcu gospodarstwa rolnego (załączony dowód wpłaty - K.145) na kwotę [...] zł oraz udokumentowała wydatki na paliwo poniesione w miesiącu lipcu 2015 r. na kwotę ok. [...] zł uznano za zasadne zwolnienie jej w połowie od wpisu od skargi przyjmując, że uiszczenie kwoty 150 zł będzie w zasięgu możliwości finansowych skarżącej.
Odnośnie wniosku o ustanowienie pełnomocnika uznano, że skarżąca zwolniona w części z opłat sądowych będzie mogła wygospodarować środki na ten cel. Nie jest ona bowiem osobą ubogą i trudno jej sytuację materialną porównywać do sytuacji osób bez stałego źródła utrzymania bądź żyjących na granicy fizycznego przetrwania.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.