Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw. Wraz ze skargą kasacyjną od tego wyroku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że jest w trudnej sytuacji finansowej, posiada kredyty w wysokości ponad [...] zł, a jego firma w dalszym ciągu generuje straty. Ponadto ciąży na nim wobec małoletniego syna obowiązek alimentacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił mieszkanie o wartości [...] zł oraz dwie nieruchomości o wartości [...] zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki wskazał kredyty – [...] zł, raty leasingowe - [...] zł, czynsz – [...] zł, media – [...] zł, alimenty – [...] zł, leki – [...] zł. Do wniosku załączył wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2017 r. o zasądzeniu alimentów, zaświadczenie o stanie zdrowie oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została przewidziana w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Sytuacja taka nie zachodzi w przypadku wnioskodawcy, który prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (K. 30 -PIT – 36L), jest posiadaczem mieszkania i dwóch nieruchomości o łącznej deklarowanej wartości [...] zł. Natomiast fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej np. spłaty rat zaciągniętych kredytów obrotowych, czy rat leasingowych jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Również wysokości alimentów do jakich skarżący został zobowiązany ([...] zł) świadczy o jego możliwościach finansowych, które potwierdza dodatkowo analiza operacji na rachunku bankowym np. w dniu 12 kwietnia 2017 r. wpłata na rachunek w wysokości [...] zł
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie obiektywnie możliwości uzyskanie środków finansowych w postępowaniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia