Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 marca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 605/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. P. (dalej: "skarżąca") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2015 r.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono ustanowionemu przed terminem rozprawy pełnomocnikowi skarżącej (mężowi I. P.) w dniu [...] kwietnia 2016 r.
W dniu [...] maja 2016 r. (data nadania, nadawca I. P.) wpłynęła skarga kasacyjna, sporządzona w imieniu skarżącej rzekomo przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego). Skarga zawierała brak formalny (brak podpisu pełnomocnika). W odpowiedzi na wezwanie Sądu do jego usunięcia radca prawny wyjaśnił, że nie jest autorem skargi kasacyjnej, ani też jej nie wnosił. Nie upoważnił też I. P. do umieszczenia na przedmiotowej skardze kasacyjnej swoich danych osobowych jako autora skargi, której autorem nie jest. Nadmienił jednocześnie, że jedynie udzielił I. P. telefonicznej porady.
Postanowieniem z 24 czerwca 2016 r. Sąd odrzucił powyższą skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną, albowiem sporządzoną z naruszeniem wymogu jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika.
Skarżąca [...] czerwca 2016 r. osobiście wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśniła, że z uwagi na postępującą ciężką chorobę męża, który obecnie przebywa w szpitalu nie mogła być należycie reprezentowana w ramach niniejszego postępowania. Dodała, że jego zły stan zdrowia nie pozwalał mu na prawidłowe rozpoznawanie dokonywanych czynności. Nadto nie informował skarżącej o podjętych przez siebie działaniach na jej rzecz. Skarżąca osobiście zapoznała się ze stanem sprawy i niezwłocznie wystąpiła z wnioskami, o których mowa powyżej.
Zawiadomieniem z [...] lipca 2016 r. skarżąca poinformowała tutejszy Sąd o śmierci męża, dotychczasowego pełnomocnika w sprawie.
Postanowieniem z 31 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Pismem z [...] września 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. ustanowiła dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, który wniósł w imieniu skarżącej skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z [...] marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 p.p.s.a. Są nimi:
- - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu,
- - powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego,
- - równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4).
W myśl powołanych wyżej przepisów, kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu związane jest z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym.
Przypomnienia w tym miejscu również wymaga, że zgodnie z treścią art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego). Nie budzi też wątpliwości, iż nie złożenie skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, wynikającym z art. 177 § 1 p.p.s.a., powoduje dla strony ujemne skutki procesowe. Termin do złożenia skargi kasacyjnej w okolicznościach niniejszej sprawy upłynął w dniu [...] maja 2016 r. Z uwagi na to, iż był to dzień wolny od pracy (niedziela), ostatnim dniem wniesienia skargi kasacyjnej był [...] maja 2016 r. W tym też dniu została wniesiona przez I. P. skarga kasacyjna, co do której zostało wydane postanowienie o odrzuceniu jako niedopuszczalnej z uwagi na niedopełnienie wymogu sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec występowania I. P. w sprawie w charakterze pełnomocnika, do niego też został skierowany odpis powyższego postanowienia. Postanowienie to w istocie nie zostało stronie skarżącej skutecznie doręczone z uwagi na śmierć pełnomocnika. Z kserokopii zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., złożonego przez skarżącą wynika, iż I. P. cierpiał na [...], która rozwijała się od paru miesięcy. Z kopii dokumentów przedłożonych przez skarżącą wynika, iż w okresie od [...] czerwca 2016 r. do [...] czerwca 2016 r. I. P. był hospitalizowany i w dniu [...] czerwca 2016 r. zmarł. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła w dniu [...] czerwca 2016 r., po zapoznaniu się ze stanem sprawy w dniu [...] czerwca 2016 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść wniosku, w ocenie Sądu skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten bowiem w ocenie Sądu należy liczyć od dnia [...] czerwca 2016 r. Z uwagi na ciężką chorobę swojego pełnomocnika (męża) skarżąca nie była bowiem należycie informowana o podejmowanych czynnościach w jej sprawie.
Tym samym bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej i niezwłocznie po zapoznaniu się ze stanem sprawy wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności i o przyznanie prawa pomocy, m.in. w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, iż ustanowiony dla skarżącej profesjonalny pełnomocnik złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 marca 2016 r. wszystkie przesłanki konieczne dla uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostały spełnione.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, orzekając jak w postanowieniu.