Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Wojewoda [...], przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388), po rozpatrzeniu odwołania D. Z. od decyzji Burmistrza Z. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości J. [...] [...] gm. Z. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek S. Z. reprezentowanego przez K. M., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania D. Z. z pobytu stałego z budynku położonego w m. J. [...][...] gm. Z. W toku postępowania ustalono, że D. Z. nie zamieszkuje ww. budynku od 5 lat. Wyprowadził się z własnej woli po zawarciu związku małżeńskiego w kwietniu 2010 r. do domu żony w miejscowości T. [...] [...] gm. C., gdzie aktualnie zamieszkuje. W budynku w m. J. [...] nie pozostawił swoich rzeczy osobistych i innych przedmiotów stanowiących jego własność. Z uwagi na fakt, że w budynku tym od marca 2015 r. nikt nie mieszka (jego właściciel S. Z. został umieszczony w szpitalu), K. M. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych budynku, ponadto oświadczyła, że przez ostatnie 5 lat D. Z. bywał w ww. domu, jednak wizyty te miały charakter odwiedzin.
D. Z. potwierdził do protokołu przed organem I instancji, że w budynku w J. [...] zamieszkiwał do czasu zawarcia związku małżeńskiego, tj. do [...] kwietnia 2010 r. Od tego czasu mieszka wraz z żoną i dziećmi w domu teściów w m. T. [...] gm. C., gdzie koncentruje się jego życie prywatne. Z domu w J. [...] zabrał swoje rzeczy osobiste, pozostawił jedynie spodnie robocze i podkoszulek, by móc przebrać się do pomocy w pracach gospodarskich. Do czasu śmierci dziadka, który zmarł wiosną 2014 r. bywał w tym domu kilka razy w tygodniu celem odwiedzin. Od wiosny 2015 r. nie ma dostępu do budynku z uwagi na wymianę zamków. Faktu tego nie zgłaszał do Policji, czy prokuratury, nie występował również do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania. Jednocześnie nie wyraża zgody na dobrowolne wymeldowanie, gdyż chciałby mieszkać w tym domu.
Z zeznań świadków L. B. i M. L. (osób zamieszkujących w sąsiedztwie) wynika, że D. Z. nie zamieszkuje w budynku od czasu zawarcia małżeństwa. Jednocześnie z pisma KPP w Z., opracowanego na podstawie dokonanego wywiadu środowiskowego i kontroli meldunkowej, wynika że D. Z. nie zamieszkuje w domu w J. [...] od około 5 lat, ponadto nadmieniono, że nie odnotowano zgłoszeń odnośnie utrudniania wymienionemu zamieszkiwania pod ww. adresem.
W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, że została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie ponieważ ww. w sposób dobrowolny i trwały opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania, co na podstawie przepisów art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności uzasadnia wydanie powyższej decyzji. Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji, Wojewoda [...] podniósł, że przebywanie pod określonym adresem nie jest tożsame z zamieszkiwaniem. Pojęcie zamieszkania jest połączeniem przebywania z zamiarem stałego, czy też długotrwałego pobytu z wolą założenia w danym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W rozumieniu przywołanych przepisów ustawy o ewidencji ludności, miejsce pobytu stałego to lokal mieszkalny, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Warunkom tym nie odpowiadały sporadyczne wizyty D. Z. ww. budynku, mające charakter odwiedzin i nie noszące znamion pobytu stałego.
Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że wymiana zamków w budynku dokonana na wiosnę 2015 r. i związany z tym brak dostępu do omawianego budynku nie ma większego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż faktyczne opuszczenie przez D. Z. miejsca pobytu stałego nastąpiło kilka lat wcześniej, tj. w kwietniu 2010 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł D. Z. (dalej określany także jako: "skarżący"). Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na tle zgromadzonego materiału dowodowego, wobec niespełnienia przesłanki opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego pobytu, podczas gdy skarżącemu wbrew jego woli uniemożliwiono przebywanie w budynku w J. [...] nr [...];
- 2) naruszenie przepisów postępowania art.32 kpa poprzez respektowanie czynności pełnomocnika w osobie K. M., pomimo, że jej mocodawca S. Z. w chwili ustanowienia jej pełnomocnikiem przebywał w szpitalu [...] i nie mógł działać z dostatecznym rozeznaniem i wyrazić swojej woli w postaci ustanowienia pełnomocnictwa z powodu choroby [...].
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Z. oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniósł przede wszystkim, że w sprawie nie została spełniona przesłanka dobrowolnego wymeldowania się. W domu w J. [...] mieszkał zawsze, nie posiada rodziców, a wychowywał go dziadek J. Z., który był mu rodziną zastępczą. Po jego śmierci gospodarstwo przejął S. Z. (syn zmarłego, a wuj skarżącego), który jednak gospodarstwa nie potrafił prowadzić. To skarżący faktycznie prowadził gospodarstwo, a po zawarciu związku małżeńskiego nadal w nim zamieszkiwał i jedynie okresowo wyjeżdżał do swojej żony. Podczas jednego z wyjazdów ciotka K. M. wymieniła zamki w domu uniemożliwiając mu zamieszkiwanie.
Jednocześnie w związku z zarzutem naruszenia art. 32 kpa, wyjaśnił, że wuj S. Z. jest leczony w szpitalu [...] i wzbudza jego wątpliwości, czy miał pełne rozeznanie udzielając pełnomocnictwa K. M. do sprawy o jego wymeldowanie, tym bardziej, że z wymienionym był w dobrych kontaktach i uważa że nie chciałby go pozbawić możliwości zamieszkania i pracy w gospodarstwie. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne, stosownie do kompetencji określonych przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji stosownie do powołanych przepisów i w granicach sprawy, skargi nie uwzględnił.
W konsekwencji uznał, że zakwestionowana decyzja wojewody i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Według art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. 2016, poz. 722) organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (czyli organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji). Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy.
Oznacza to tyle, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (wyrok NSA z 10.07.2012 r., sygn. akt II OSK 824/11, publ. Lex nr 1219265; wyrok NSA z 24.02.2006 r., sygn. akt II OSK 561/05, Lex nr 194344).
Z dotychczasowych rozważań wynika, że do wymeldowania osoby fizycznej w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie kumulatywnie następujących przesłanek: faktycznego opuszczenia lokalu oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się (wyrok WSA z 11.09.2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1106/13, publ. Lex nr 1377775). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z sytuacją opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy dana osoba rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny (wyroki NSA z: 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; 21.03.2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, publ.
LEX nr 80643; 23.09.1999 r., sygn. akt V SA 252/99, publ. LEX nr 49952; 18.04.2012 r., sygn. akt II OSK 223/12, publ. Lex nr 1219098; 19.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1577/09, publ. Lex nr 746658; 7.12.2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, publ. Lex nr 190969; wyrok WSA w Warszawie z 11.09.2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1106/13, publ. Lex nr 1377775).
Rozpoznając sprawę - stosownie do wskazanych kryteriów - Sąd doszedł do przekonania, iż rozstrzygnięcia organów orzekających w sprawie są zgodne z prawem. Oznacza to, że Sąd nie dostrzegł (w kontrolowanym postępowaniu) naruszenia prawa, tak materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając ustalenia kompetentnych organów w zakresie spełnienia przesłanek skutkujących wymeldowanie D. Z. z miejsca pobytu stałego, wynikających z powołanego przepisu ustawy o ewidencji ludności, Sąd uznał, że zostały one właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. O ześrodkowaniu centrum życiowego osoby w danym lokalu świadczy szereg czynności, takich jak: zamieszkiwanie, nocowanie, spożywanie posiłków, wypoczywanie, prowadzenie gospodarstwa domowego, przyjmowanie wizyt gości, nadawanie i przyjmowanie korespondencji, utrzymywanie przynajmniej okazjonalnych kontaktów z sąsiadami (wyrok NSA z 6.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10).
Organy administracji ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że budynek w miejscowości J. [...] [...] nie jest miejscem, w którym koncentruje się życie skarżącego. Innymi słowy, nie jest dla skarżącego miejscem o opisanym wyżej charakterze. Okoliczność tę potwierdził w swoim przesłuchaniu sam skarżący. Co więcej skarżący przyznał, że nie ma obecnie możliwości zamieszkać w miejscu pobytu stałego. W tej chwili faktycznym miejscem pobytu skarżącego, gdzie koncentruje się jego życie, jest budynek w miejscowości T. [...][...] gm. C., gdzie skarżący aktualnie od 2010r. zamieszkuje wraz z rodziną (żoną i dziećmi). Wyprowadzenie się przez skarżącego z miejsca pobytu stałego kilka lat temu, ześrodkowanie swojego centrum życiowego w innym miejscu, brak potwierdzenia w rzeczywistych działaniach faktycznych i prawnych strony ukierunkowanych na powtórne zogniskowanie w spornym miejscu wszystkich ważnych dla strony spraw, czyli zamiaru ponownego zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały - przemawiają za uznaniem woli skarżącego co do zerwania związków z miejscem jej dotychczasowego pobytu stałego.
Poczynione przez prowadzące postępowanie organy ustalenia wskazują, że od wiosny 2015 r. skarżący nie ma dostępu do przedmiotowego budynku z uwagi na wymianę zamków. Faktu tego nie zgłaszał na policji, czy do prokuratury, nie występował również do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania.
Należy podzielić oceny organów, że spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z budynku w miejscowości J. [...] [...] będącego miejscem dotychczasowego pobytu stałego strony. Skarżący opuścił bowiem miejsce pobytu stałego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przeciwnie uznając organy doprowadziłyby do utrzymania "fikcji meldunkowej", podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności. Długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. art. 25 ust. 1 ustawy, uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i dobrowolność, w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Powyższy wywód uzasadnia niezasadność zarzutu skargi naruszenia prawa materialnego art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Jako niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 32 kpa. Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące choroby i leczenia w szpitalu [...] nie uzasadniają przyjęcia, że S. Z. nie posiada zdolności do czynności prawnych, albo że jego zdolność do czynności prawnych jest ograniczona, co uniemożliwiło mu w sposób prawnie skuteczny udzielenie pełnomocnictwa K. M. Sąd podziela twierdzenia organu, że choroba [...] i leczenie w szpitalu [...] nie uzasadniają przyjęcia braku zdolności do czynności prawnych, w tym czynności udzielenia pełnomocnictwa. Pozbawienie lub ograniczenie zdolności do czynności prawnych następuje dopiero na skutek orzeczenia sądu o całkowitym lub częściowym ubezwłasnowolnieniu, co w odniesieniu do S. Z. nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.