Uzasadnienie
Pismem z 2 października 2020 r., stanowiącym wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 października 2020 r., J. B. (dalej: skarżący, strona) w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt VIII SPP/Wa 24/20), został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (w wykonaniu prawomocnego zarządzenia z 3 lutego 2020 r.).
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 8 października 2020 r. na adres wskazany w skardze i zgodnie z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 24 akt sądowych) odebrane przez dorosłego domownika (żonę).
Kwota należna tytułem wpisu od skargi nie została uiszczona.
W dniu 26 października 2020 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do zgłoszenia tego żądania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako nieopłacona.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Natomiast na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skarżącemu 8 października 2020 r., to powinno zostać wykonane 15 października 2020 r. Skarżący nie uiścił należnej kwoty w ustawowym 7-dniowym terminie, dlatego wniesioną przez niego skargę należało odrzucić.
Jednocześnie należy zauważyć, że w toku postępowania w niniejszej sprawie zapadło szereg prawomocnych postanowień związanych z postanowieniem referendarza sądowego z 27 maja 2020 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy, tj.: postanowienie z 4 września 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu, postanowienie z 15 czerwca 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 4 września 2020 r., postanowienia z 15 września 2021 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z 4 września 2020 r. i odrzuceniu sprzeciwu na postanowienie z 27 maja 2020 r. oraz postanowienie z 15 grudnia 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 15 czerwca 2021 r.
W ocenie Sądu bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostawało więc wystąpienie przez skarżącego z kolejnym wnioskiem z 26 października 2020 r. o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi, jak również równoczesne złożenie prośby o przywrócenie terminu do zgłoszenia tego żądania. Pomimo iż wniosek o przyznanie prawa pomocy strona może złożyć w każdym czasie, to jednak wywołuje on skutek od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje zwolnienia od tych kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego zgłoszeniem. Oczywiście mowa tu o sytuacji, gdy powinność ta wynika z rozstrzygnięcia, które jest już prawomocne.
Skarżący wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie może zaskarżyć tej kwalifikacji. Nie może również uchronić się przed konsekwencjami jej niewykonania poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza jeżeli jest on obarczony tymi samymi mankamentami, co wniosek negatywnie załatwiony już poprzednio (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1198/18, z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FZ 355/17 oraz II FZ 356/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 81/16, dostępne w CBOSA). Na tym etapie postępowania skarżącemu pozostało jedynie wykonanie wezwania Sądu, co w niniejszej sprawie jednak nie nastąpiło.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że jeżeli po prawomocnym wezwaniu do uiszczenia wpisu strona mogłaby składać wniosek o przyznanie prawa pomocy również w odniesieniu do wymagalnej opłaty, kwestia tej konkretnej opłaty mogłaby nigdy nie zostać rozstrzygnięta, skoro po każdym prawomocnym rozstrzygnięciu stwierdzającym konieczność jej uiszczenia można byłoby składać kolejny wniosek w tym przedmiocie. Odmienne działanie sądu administracyjnego mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, czy nawet skutecznie uniemożliwić merytoryczne rozpoznanie sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10; z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, dostępne w CBOSA).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.