Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1826/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. P. L. na postanowienie z dnia 5 listopada 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wobec niewykazania przez skarżącego trudnej sytuacji materialnej. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i małoletnim synem. Utrzymuje się z prac dorywczych [...] - [...] zł i aktualnie nie ma gdzie mieszkać..Oświadczył, że "pokątnie" przebywa u rodziny gdzie pracuje w zamian za mieszkanie, poza tym leczy się onkologicznie.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku oświadczył, że nie jest w stanie udokumentować wydatków na bieżące utrzymanie ponieważ rachunki "były dzielone" w zależności od ilości mieszkańców, a ponadto są wystawiane na jego matkę – właścicielkę nieruchomości. W zakresie złożenia zeznań podatkowych za lata 2014 – 2015 oświadczył, że działalność była "zawieszana i odwieszana" i nie przynosiła żadnych dochodów, a ponadto rozliczenia za 2015 r. są związane z "potrzebą zakupienia programu księgowego jak i zatrudnienia osoby, która potrafi prawidłowo rozliczyć kwestie księgowe...".
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Analizując przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżący powołuje te same okoliczności, jak we wniosku załączonym do skargi z dnia [...] czerwca 2015 r., który Sądy obu instancji uznały za nieuzasadniony. Nie wyjaśnił natomiast, co stało się z posiadanym przez niego gospodarstwem rolnym, co do którego Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2016 r. wyraził pogląd o potencjalnym źródle dochodu. Po raz kolejny uchylił się od wykazania wysokości dochodu uzyskanego w 2014 r. a także w 2015 r. z tytułu działalności gospodarczej. Uchylił się także od udokumentowania kosztów bieżącego utrzymania, co uniemożliwia zestawienie miesięcznych wydatków z deklarowaną wysokością środków z pracy dorywczej skarżącego [...] – [...] zł. Nie wykazał także, by rodzina korzystała ze świadczeń pomocy społecznej, co przy deklarowanym dochodzie dla trzech osób wydaje się konieczne.
Ponownie zatem należy uznać, że skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, by poniesienie wydatku w wysokości [...] zł tytułem wpisu od skargi istotnie mogło prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.