Spis treści ustawy
Art. 66 Prawo o adwokaturze
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 3.04.2026 (Dz.U. 2026 poz. 370).
Co się zmieniło
… sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszegoasystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, … aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego,starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b) wykonywały wymagające wiedzy prawniczej … referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym …
Aktualne brzmienie
Art. 66.
1.Wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do:
1)profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód komornika;
3)osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód radcy prawnego albo notariusza;
3a)osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4)osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)zajmowały stanowisko asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego lub
b)wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499), lub
c)były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b)wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, lub
c)były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego, lub
d)były zatrudnione w Trybunale Konstytucyjnym lub międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka, i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
1a.W okresie zajmowania stanowiska, wykonywania czynności lub zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych.
2.Do egzaminu adwokackiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 78, bez odbycia aplikacji adwokackiej, mogą przystąpić:
1)doktorzy nauk prawnych;
2)osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego;
3)osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych;
4)osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
4a)osoby, które po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny lub komorniczy;
6)osoby, które zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
8)osoby, o których mowa w art. 73 ust. 2.
3.Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 65 pkt 1–3.
4.W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2–4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
5.Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej, zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 9.10.2026, tekst z 8.10.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 77a ust. 1 definicjaMinister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem adwokackim, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania zadań na egzamin adwokacki, zwany dalej „zespołem”.
- art. 78a ust. 1 pkt 1 definicjatermin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego, zwanego dalej „wnioskiem”;
- art. 65 pkt 4 wyjątek z innego przepisuodbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2.
- art. 4a ust. 1 odesłanieAdwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce:
- ustawa o radcach prawnych art. 8 ust. 1 odesłanieRadca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce:
- art. 78 odesłanieEgzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, w składzie 8 członków, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowyc…
- art. 69b odesłanieUzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego uprawnia do złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego.
- art. 73 ust. 2 odesłanieJeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu podlega ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego. Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o …
- art. 65 pkt 1 odesłaniejest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
- art. 65 pkt 2 odesłaniekorzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
- art. 65 pkt 3 odesłanieukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
Orzeczenia i interpretacje 131
Powołują ten przepis: 2 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 127 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 2 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok NSA z 22 stycznia 2025 r., II GSK 1412/21
- Wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2024 r., VI SA/Wa 5809/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2023 r., VI SA/Wa 4179/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 6 grudnia 2023 r., VI SA/Wa 4461/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2023 r., VI SA/Wa 4157/23
- Wyrok NSA z 22 marca 2023 r., II GSK 1598/22
- Wyrok TK z 7 czerwca 2022 r., SK 68/19
- Wyrok WSA w Warszawie z 19 sierpnia 2021 r., VI SA/Wa 1360/21
- Wyrok NSA z 29 czerwca 2021 r., II GSK 1238/18
- Wyrok NSA z 29 czerwca 2021 r., II GSK 1247/18
Wszystkie (131) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 3.04.2026
… sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszegoasystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, … aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego,starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b) wykonywały wymagające wiedzy prawniczej … referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym …
… i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
1a. W okresie zajmowania stanowiska, wykonywania czynności lub zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych.
2. Do egzaminu adwokackiego składanego przed komisją, o której mowa w …
… osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcyPrezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu PaństwaRzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcyalbo wykonywały zawód komornika;
3) osób, które zajmowały stanowisko … prokuratora lub wykonywały zawód radcy prawnego albo notariusza;3a) osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4) osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 … łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a) zajmowały stanowisko asesora sądowego,asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego … 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z20152024 r. po …
… radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa;
7) osoby, które w terminie określonym w art. 69b nie złożyły wniosku o wpis na listę adwokatów;
8) osoby, o których mowa w art. 73 ust. 2.
3. Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania …
… profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2) osób, które przez okres co najmniej trzy lata3 lat zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo wykonywały zawód komornika;
3) osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub … które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę … sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego,aplikanta sądowo-prokuratorskiegoasystenta prokuratora, asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym …
Odsyłają tu 10
- Prawo o adwokaturze art. 65 pkt 4 do art. 66 ust. 1, art. 66 ust. 2
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 1 do art. 66 ust. 2
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 2 do art. 66 ust. 1
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 3 pkt 3 do art. 66 ust. 1 pkt 4, art. 66 ust. 1 pkt 5
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 3 pkt 4 do art. 66 ust. 1 pkt 5
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 3 pkt 5 do art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b
- Prawo o adwokaturze art. 68 ust. 3 pkt 6 do art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. c
- Prawo o adwokaturze art. 73 ust. 2 do art. 66 ust. 1
- Prawo o adwokaturze art. 77b do art. 66 ust. 2
- Prawo o adwokaturze art. 78a ust. 4 pkt 5 do art. 66 ust. 2 pkt 2
Odsyła do 14
- Prawo o adwokaturze art. 4a ust. 1 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 8 ust. 1 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 1 pkt 5 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 78 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 69b odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 73 ust. 2 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 2 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 65 pkt 1 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 1 pkt 4 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 2 pkt 2 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 65 pkt 2 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 65 pkt 3 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 2 pkt 3 odesłanie
- Prawo o adwokaturze art. 66 ust. 2 pkt 4 odesłanie