Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Art. 12 Prawo o notariacie

Obowiązuje od 3.04.2026Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 12.
§ 1.Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4 i 5, nie dotyczą osób, które w Rzeczypospolitej Polskiej:
1)uzyskały tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych;
2)zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora;
2a)zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
3)wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat;
4)co najmniej przez 3 lata zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy.
§ 2.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić osoby, które w Rzeczypospolitej Polskiej:
1)posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych;
2)przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym lub w Trybunale Konstytucyjnym i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego;
3)po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z czynnościami wykonywanymi przez notariusza w kancelarii notarialnej;
4)po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
5)po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
6)zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7)zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki, radcowski lub komorniczy.
§ 2a.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
§ 2b.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które nie złożyły wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a § 1, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b.
§ 3.W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w § 2 pkt 2–5 i w § 2a, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
§ 4.Osoby, o których mowa w § 2–2b, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1–3 i 7.

Prostym językiem

Przepis zwalnia z niektórych wymagań wobec kandydatów na notariusza osoby z dużym doświadczeniem prawniczym, np. profesorów, doktorów habilitowanych, sędziów, prokuratorów, adwokatów lub radców prawnych. Takie osoby mogą też przystąpić do egzaminu notarialnego bez odbycia aplikacji, jeśli spełniają określone warunki, np. mają stopień doktora nauk prawnych, pracowały jako referendarz sądowy, asystent sędziego lub w kancelarii notarialnej przez co najmniej 4 lata. Okresy pracy w niepełnym wymiarze są proporcjonalnie wydłużane. Osoby te muszą jednak spełniać pozostałe wymagania, takie jak pełna zdolność do czynności prawnych i niekaralność.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 21.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Powiązane przepisy

Orzeczenia i interpretacje (101)

Powołują ten przepis: 4 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 97 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (101) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści

Historia zmian

8 brzmień, obecne od 3.04.2026
od 3.04.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym lub w Trybunale …
od 26.04.2025 do 3.04.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a § 1, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b. § 3. W …
od 1.01.2016 do 26.04.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… nauk prawnych; 2) zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora; 2a) zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat; 3) wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co …
od 12.08.2014 do 1.01.2016odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego. § 2b. Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które nie złożyły wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b. § 3. W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o … proporcjonalnemu wydłużeniu. § 4. Osoby, o których mowa w § 2 i 2a–2b, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1-–3 i 7.
od 23.08.2013 do 12.08.2014z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6 i 5, nie dotyczą osób, które w Rzeczypospolitej Polskiej: 1) profesorów i doktorów habilitowanychuzyskały tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych; 2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora; 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat; 4) osób, które co najmniej przez 3 lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcyPrezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu PaństwaRzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy. § 2. Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71 b71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikac …
od 25.03.2009 do 23.08.2013z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą: 1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych,; 2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora,; 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat; 4) osób, które co najmniej 3 lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. § 2. Do złożenia egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b71 b § 1 lub 2, bez obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, mogą przystąpić: 1) doktorzy nauk prawnych,; 2) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych były zatrudnione na podstawie umowy o pracę …
od 10.09.2005 do 25.03.2009z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą: 1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych, 2) sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co najmniej 3 lata.2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora, 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat. § 2. Do złożenia egzaminu notarialnego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1, bez obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, mogą przystąpić: 1) doktorzy nauk prawnych, 2) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych były zatrudnione na podstawie umowy o pracę na stanowiskach związanych ze stosowaniem …
od 21.04.1991 do 10.09.2005tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu (9)

Odsyła do (19)