Spis treści ustawy

Art. 3 ustawa o emeryturach pomostowych

Obowiązuje od 1.01.2009Stan prawny na 16.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Art. 3.

1.Prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

2.Czynniki ryzyka, o których mowa w ust. 1, są związane z następującymi rodzajami prac:

1)w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury:

a)prace pod ziemią,

b)prace na wodzie,

c)prace pod wodą,

d)prace w powietrzu;

2)w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:

a)prace w warunkach gorącego mikroklimatu – prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m²,

b)prace w warunkach zimnego mikroklimatu – prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C,

c)bardzo ciężkie prace fizyczne – prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn – powyżej 8400 kJ, a u kobiet – powyżej 4600 kJ,

d)prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e)ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn – powyżej 6300 kJ, a u kobiet – powyżej 4200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

3.Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

4.Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1.

5.Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3.

6.Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się także ubezpieczonych z tytułu działalności twórczej lub artystycznej tancerzy zawodowych, wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.

7.Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 21.01.2025. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

art. 1 ust. 1 pkt 1 definicja
warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zwanych dalej „emeryturami pomostowymi”, o których mowa w…
art. 2 pkt 3 definicja
pracownik – ubezpieczonego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1, 2a i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegającego ubezpieczeniu emerytalnemu z t…
art. 38 ust. 1 (część wspólna) definicja
zwaną dalej „zgłoszeniem danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze”.
art. 56 definicja
Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o emeryturze, należy przez to rozumieć również emeryturę pomostową.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32 odesłanie
Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż o…
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 33 odesłanie
Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., ubezpieczone z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, mają prawo do emerytury na warunkach określonych dla pracowników wykonujących działalność twórczą lub artystycz…

Orzeczenia i interpretacje 2101

Powołują ten przepis: 1784 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 312 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 5 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (2101) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Odsyłają tu 17

ustawa o emeryturach pomostowych art. 4 pkt 6 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 13 ust. 2 do art. 3 ust. 4, art. 3 ust. 5, art. 3 ust. 6, art. 3 ust. 7
ustawa o emeryturach pomostowych art. 17 ust. 4 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 35 ust. 1 pkt 2 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 49 pkt 1 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 49 pkt 3 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 50 ust. 3 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach pomostowych art. 51 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 116 ust. 6 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 4 pkt 6a lit. e do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 41c ust. 1 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 41d ust. 4 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego art. 5 ust. 1 pkt 1 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego art. 6 ust. 3 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego art. 6 ust. 4 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego art. 8 ust. 4 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
ustawa o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego art. 8 ust. 6 do art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3

Odsyła do 4

ustawa o emeryturach pomostowych art. 3 ust. 1 odesłanie
ustawa o emeryturach pomostowych art. 3 ust. 3 odesłanie
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32 odesłanie
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 33 odesłanie

Art. 3 ustawa o emeryturach pomostowych

Aktualne brzmienie

Powiązane przepisy

Orzeczenia i interpretacje 2101

Odsyłają tu 17

Odsyła do 4