Art. 14 ustawa o giełdach towarowych

Obowiązuje od 20.01.2025zmiana od 11.02.2027Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Art. 14.

1.Prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej wymaga zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw gospodarki na wniosek spółki zaopiniowany przez Komisję.

1a.Do wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej stosuje się odpowiednio art. 7 ust. 2 pkt 1–8 i ust. 4.

1b.Do wniosku należy dołączyć statut spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową, regulamin tej izby, oraz analizę ekonomiczno-finansową możliwości prowadzenia przez izbę rozliczeń finansowych transakcji giełdowych w okresie co najmniej trzech lat.

2.Giełdową izbę rozrachunkową tworzy się wyłącznie w formie spółki akcyjnej. Giełdową izbę rozrachunkową tworzy się w celu dokonywania obsługi finansowej transakcji giełdowych oraz w celu realizacji zadań określonych w art. 15 ust. 5 i 6.

2a. (uchylony)

2b.Giełdowa izba rozrachunkowa może zawierać umowy określające tryb, terminy i warunki przekazywania zbywcom towarów giełdowych środków pieniężnych otrzymanych przez izbę od nabywców tych towarów.

2c.Giełdowa izba rozrachunkowa może także dokonywać obsługi finansowej oraz wykonywać zadania określone w art. 15 ust. 5 i 6 w odniesieniu do transakcji innych niż transakcje giełdowe, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodór lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f.

2d.Giełdowa izba rozrachunkowa może, na zlecenie jej członka, dokonywać zgłoszeń zawartych przez niego transakcji, których przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodór lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, przekazując te zgłoszenia do podmiotu prowadzącego właściwy rejestr lub system, w ramach których są realizowane świadczenia niepieniężne wynikające z tych transakcji, a także przesyłać informacje o takich transakcjach do innych podmiotów, jeżeli taki obowiązek spoczywa na jej członku zgodnie z przepisami prawa.

2e.Giełdowa izba rozrachunkowa może dokonywać obsługi finansowej transakcji zawartych w ramach obrotu na zorganizowanej platformie obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, której przedmiotem są produkty energetyczne będące przedmiotem obrotu hurtowego, które muszą być wykonywane przez dostawę w rozumieniu przepisów tej ustawy.

3.Giełdowa izba rozrachunkowa nie może prowadzić działalności innej niż określona w ust. 2 i 2b–2e, z uwzględnieniem ust. 3a.

3a.Spółka prowadząca giełdową izbę rozrachunkową może także dokonywać obsługi finansowej, wykonywać zadania określone w art. 15 ust. 5 i 6 oraz dokonywać zgłoszeń transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy.

3b.Ogłoszenie upadłości, obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego lub wydanie innego orzeczenia lub decyzji o likwidacji, zawieszeniu lub ograniczeniu prowadzenia działalności:

1)Krajowego Depozytu lub spółki, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,

2)spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową lub pełniącej taką funkcję na podstawie obowiązujących przepisów

–skutkujących zawieszeniem lub ograniczeniem dokonywania przez ten podmiot spłaty zadłużenia albo ograniczających jego zdolność swobodnego rozporządzania mieniem, nie wywołuje skutków prawnych wobec środków znajdujących się na rachunku pieniężnym, rachunku bankowym lub ewidencji towarów giełdowych tych podmiotów, służących do realizacji zobowiązań wynikających z rozliczeń transakcji w Krajowym Depozycie, spółce, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, albo giełdowej izbie rozrachunkowej lub spółce pełniącej taką funkcję na podstawie obowiązujących przepisów, w zakresie, w jakim środki te są potrzebne do realizacji tych zobowiązań, chociażby postępowanie zostało wszczęte albo inne orzeczenie lub decyzja zostały wydane przed ich zrealizowaniem.

4.Akcjonariuszami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być wyłącznie spółki prowadzące giełdę, akcjonariusze spółki prowadzącej giełdę, banki, Skarb Państwa oraz Krajowy Depozyt.

5.Do spółki będącej giełdową izbą rozrachunkową stosuje się przepisy art. 5 ust. 7 oraz art. 6 ust. 3.

6. (uchylony)

7.Minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową wynosi 1 500 000 zł.

Prostym językiem

Prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw gospodarki, wydawanego na wniosek spółki zaopiniowany przez Komisję. Do wniosku trzeba dołączyć statut spółki, regulamin izby oraz analizę ekonomiczno-finansową na co najmniej trzy lata. Izba działa wyłącznie jako spółka akcyjna, a jej akcjonariuszami mogą być tylko określone podmioty, np. banki, Skarb Państwa czy spółki prowadzące giełdę. Kapitał zakładowy takiej spółki musi wynosić co najmniej 1 500 000 zł.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 21.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Powiązane przepisy

art. 2 pkt 1a definicja
instrumentach finansowych – rozumie się przez to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146…
art. 2 pkt 2 definicja
towarach giełdowych – rozumie się przez to dopuszczone do obrotu na danej giełdzie towarowej lub do obrotu organizowanego zgodnie z odrębnymi przepisami:
art. 2 pkt 3 definicja
transakcji giełdowej – rozumie się przez to umowę dotyczącą towarów giełdowych zawartą na giełdzie towarowej, w tym umowę zawartą w celu realizacji obrotu transgranicznego w ramach łączenia rynków, przez:
art. 2 pkt 4 definicja
giełdowej izbie rozrachunkowej – rozumie się przez to zespół osób, urządzeń i środków technicznych utworzony w celu organizacji i prowadzenia rozliczeń transakcji giełdowych;
art. 2 pkt 10 definicja
tajemnicy zawodowej – rozumie się przez to informację uzyskaną przez osobę wymienioną w art. 53 ust. 1 w związku z czynnościami służbowymi, zatrudnieniem, stosunkiem zlecenia lub innym stosunkiem prawnym o podobnym chara…
art. 5 ust. 1 definicja
Giełda towarowa, zwana dalej „giełdą”, może być prowadzona wyłącznie przez spółkę akcyjną.
art. 9 ust. 2 definicja
Z zastrzeżeniem art. 5 ust. 3a, stronami transakcji giełdowych mogą być wyłącznie podmioty, o których mowa w art. 2 pkt 3, oraz giełdowa izba rozrachunkowa, Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A., zwany dalej „Krajo…
art. 49 ust. 1 definicja
Towarowe domy maklerskie, w liczbie co najmniej 15, mogą utworzyć, na zasadach określonych w odrębnej ustawie, izbę gospodarczą, zwaną dalej „izbą”.
ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 68a ust. 14 wyjątek z innego przepisu
Spółka akcyjna prowadząca jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową, po uprzednim zawiadomieniu Komisji, może wykonywać funkcję giełdowej izby rozrachunkowej w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. …
art. 7 ust. 2 pkt 1 odesłanie
firmę, siedzibę i adres spółki;
art. 7 ust. 4 odesłanie
Wydając zezwolenie, minister właściwy do spraw gospodarki zatwierdza statut spółki i regulamin giełdy oraz regulamin giełdowej izby rozrachunkowej.
art. 15 ust. 5 odesłanie
Do zadań giełdowej izby rozrachunkowej należy organizacja i prowadzenie rozliczeń transakcji giełdowych, w szczególności:

Historia zmian

10 brzmień, obecne od 20.01.2025

od 11.02.2027zapowiedzianatekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link

… się odpowiednio art. 7 ust. 2 pkt 1–8 i ust. 4. 1b. Do wniosku ~~należy dołączyć~~dołącza się statut spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową, regulamin tej izby, ~~oraz~~analizę ekonomiczno-finansową możliwości prowadzenia przez izbę … finansowych transakcji giełdowych w okresie co najmniej trzech lat oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, o której mowa w art. 26 ust. 1. 2. Giełdową izbę rozrachunkową tworzy się wyłącznie w formie spółki …

Dz.U. 2026 poz. 1074 ↗

od 20.01.2025 do 11.02.2027obowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link

… jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodórlub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f. 2d. … których przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodór lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, …

Dz.U. 2024 poz. 1881 ↗

od 29.09.2023 do 20.01.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link

… mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy. 4. Akcjonariuszami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być wyłącznie spółki prowadzące giełdę, akcjonariusze spółki prowadzącej giełdę, banki, Skarb Państwa oraz Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A., zwany dalej „Krajowym Depozytem”. 3b. Ogłoszenie upadłości, obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego lub wydanie innego orzeczenia lub decyzji o likwidacji, zawieszeniu lub ograniczeniu prowadzenia działalności: 1) Krajowego Depozytu lub spółki, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o …

Dz.U. 2023 poz. 1723 ↗

od 1.09.2021 do 29.09.2023z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link

… nie może prowadzić działalności innej niż określona w ust. 2 i 2b-–2e, z uwzględnieniem ust. 3a. 3a. Spółka prowadząca giełdową izbę rozrachunkową może także dokonywać obsługi finansowej, wykonywać zadania określone w art. 15 ust. 5 i 6 oraz dokonywać zgłoszeń transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy. 4. Akcjonariuszami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być wyłącznie …

Dz.U. 2021 poz. 1505 ↗

od 21.04.2018 do 1.09.2021z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link

… izby rozrachunkowej stosuje się odpowiednio art. 7 ust. 2 pkt 1-–8 i ust. 4. 1b. Do wniosku należy dołączyć statut spółki prowadzącej … określone w art. 15 ust. 5 i 6 w odniesieniu do transakcji innych, niż transakcje giełdowe, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe~~, limity wielkości produkcji~~ lub ~~emisji zanieczyszczeń,~~ prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f albo niebędące instrumentami finansowymi prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości danego rodzaju energii lub paliw gazowych lub praw majątkowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f. 2d. Giełdowa izba rozrachunkowa może, na zlecenie jej czło …

Dz.U. 2018 poz. 685 ↗

od 30.11.2015 do 21.04.2018tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link

Art. 14. 1. Prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej wymaga zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw ~~instytucji finansowych~~gospodarkina wniosek spółki zaopiniowany przez Komisję. 1a. Do wniosku o … lub praw majątkowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f.~~3. Giełdowa izba rozrachunkowa nie może prowadzić działalności innej niż określona w ust. 2 i 2b.~~ 2d. Giełdowa izba rozrachunkowa może na zlecenie jej członka dokonywać zgłoszeń zawartych przez niego transakcji, których przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, limity wielkości produkcji lub emisji zanieczyszczeń, prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, albo niebędące instrumentami finansow …

Dz.U. 2015 poz. 1505 ↗

od 11.03.2010 do 30.11.2015z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link

Art. 14. 1. Zezwolenie na prowadzenie giełdy, na której przedmiotem obrotu są prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. e, bądź zezwolenie na dopuszczenie do obrotu na istniejącej giełdzie praw majątkowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. e, wydaje się z zastrzeżeniem warunku utworzenia z udziałem wnioskodawcy, jako założyciela i akcjonariusza, giełdowej izby rozrachunkowej i podjęcia przez tę izbę działalności w określonym terminie. 2. Z zastrzeżeniem ust. 2a, giełdową izbę rozrachunkową tworzy się wyłącznie w formie spółki akcyjnej, w celu obsługi finansowej transakcji giełdowych, których przedmiotem są prawa, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d) i e), zawieranych na danej gi …

Dz.U. 2010 nr 21 poz. 104 ↗

od 21.10.2009 do 11.03.2010z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link

Art. 14. 1. Zezwolenie na prowadzenie giełdy, na której przedmiotem obrotu są prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. ~~d) i~~ e), bądź zezwolenie na dopuszczenie do obrotu na istniejącej giełdzie praw majątkowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. ~~d) i~~ e), wydaje się z zastrzeżeniem warunku utworzenia z udziałem … giełdę, akcjonariusze spółki prowadzącej giełdę, banki, Skarb Państwa ~~oraz~~, Krajowy Depozyt ~~Papierów Wartościowych S.A.~~oraz spółka, ~~zwany dalej „Krajowym Depozytem”~~której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. 5. Do spółki będącej giełdową izbą roz …

Dz.U. 2009 nr 165 poz. 1316 ↗

od 30.03.2004 do 21.10.2009z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link

… i podjęcia przez tę izbę działalności w określonym terminie. 2. ~~Giełdową~~Z zastrzeżeniem ust. 2a, giełdową izbę rozrachunkową tworzy się wyłącznie w formie spółki akcyjnej, w celu obsługi finansowej transakcji giełdowych, których przedmiotem są prawa, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d) i e), ~~dokonywanych~~zawieranych na danej giełdzie oraz w celu realizacji zadań określonych w art. 15 ust. 5 i 6. 2a. Giełdowa izba rozrachunkowa może także dokonywać obsługi finansowej transakcji giełdowych, których przedmiotem są towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. b) i c). 2b. Giełdowa izba rozrachunkowa może zawierać umowy określające tryb, terminy i warunki przekazywania zbywcom towarów g …

Dz.U. 2003 nr 223 poz. 2216 ↗

od 28.05.2001 do 30.03.2004tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

tekst ogłoszony ↗