Spis treści ustawy
Art. 128 ustawa o obronie Ojczyzny
Aktualne brzmienie
Art. 128.
1.Żołnierza pełniącego służbę wojskową zwalnia się ze służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w przypadku:
1)upływu czasu jej pełnienia;
2)osiągnięcia wieku, w którym przestaje podlegać obowiązkowi służby wojskowej;
3)zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
4)ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej;
5)utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
6)prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej określonej w art. 362 ust. 1 pkt 7;
7)wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, na kierownicze stanowisko państwowe obsadzane na podstawie wyboru oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
8)prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
9)skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
10)otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny niedostatecznej;
11)nieukończenia szkolenia podstawowego lub niezłożenia przysięgi wojskowej w przypadku żołnierzy, o których mowa w art. 173 ust. 1;
12)niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego na stanowisko w innej jednostce wojskowej w przypadku rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił tę służbę;
13)niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego w przypadku skreślenia w etacie jednostki wojskowej stanowiska służbowego, na które był wyznaczony;
14)odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub na badania psychologiczne, niezgłoszenia się do tej komisji lub na te badania w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których żołnierz został zobowiązany.
2.Żołnierza, o którym mowa w ust. 1, można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w przypadku:
1)zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych;
1a)skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albo karę aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania albo z warunkowym zawieszeniem jej wykonania;
2)odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa, lub niewyrażenia przez żołnierza zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego;
3)braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach Zbrojnych;
4)otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej;
5)złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi;
6)zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby;
7)zachowania godzącego w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych.
3.Osobę, która sprawuje mandat radnego, można zwolnić z czynnej służby wojskowej oraz aktywnej rezerwy przed upływem czasu jej trwania również w przypadku, gdy prowadzona przez nią aktywność polityczna lub społeczna godzi w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych.
4.Żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej oraz służby w aktywnej rezerwie dowódca jednostki wojskowej przenosi do pasywnej rezerwy.
5.Dzień zwolnienia żołnierza pełniącego służbę w aktywnej rezerwie ze służby określa dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, przy czym jeżeli zwolnienie następuje na wniosek żołnierza aktywnej rezerwy, dzień ten nie może przypadać w terminie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku.
6.Jeżeli zachowania, o których mowa w ust. 2 pkt 6 i 7, skutkują wszczęciem przeciwko żołnierzowi postępowania karnego, zwolnienie ze służby wojskowej może nastąpić przed wydaniem prawomocnego orzeczenia w sprawie.
7.W przypadku gdy żołnierz, o którym mowa w ust. 6, nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu, po zakończeniu postępowania karnego przywraca się go do służby, o ile zostanie uznany przez wojskową komisję lekarską za zdolnego do służby wojskowej. Żołnierz ten otrzymuje uposażenie równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem i obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie trwania postępowania.
9.Okresu pozostawania poza służbą z przyczyn, o których mowa w ust. 6, za który żołnierz nie otrzymał uposażenia, a następnie został przywrócony do służby wojskowej, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu.
10.Stosunek służbowy wygasa w przypadku, gdy żołnierz:
1)zmarł;
2)został uznany za zmarłego;
3)zaginął.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 1 pkt 2 definicjarodzaje i skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „Siłami Zbrojnymi”, oraz ich zadania;
- art. 2 pkt 2 definicjaczasie wojny – należy przez to rozumieć czas działań wojennych prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których początek i koniec jest określany w trybie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wy…
- art. 2 pkt 4 definicjadowódcy jednostki wojskowej – należy przez to rozumieć osobę kierującą lub dowodzącą jednostką wojskową, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe lub do której został skierowany w ramach pełnienia zawodowej służby w…
- art. 2 pkt 6 definicjadrodze służbowej – należy przez to rozumieć wnoszenie wystąpień (wniosków, skarg, próśb, zażaleń i pytań) za pośrednictwem kolejnych przełożonych, aż do właściwego do rozpatrzenia sprawy, który sprawę ostatecznie rozpatr…
- art. 2 pkt 8 definicjaetacie – należy przez to rozumieć dokument określający cechy i charakterystykę jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanej lub komórki organizacyjnej urzędu obsługującego M…
- art. 2 pkt 12 definicjajednostce wojskowej – należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych oraz komórkę organizacyjną, funkcjonujące na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu, posługujące się pieczęcią urzędo…
- art. 2 pkt 16 definicjamobilizacji – należy przez to rozumieć proces przygotowania państwa, w tym Sił Zbrojnych, do osiągnięcia gotowości do przeciwdziałania bezpośredniemu zewnętrznemu zagrożeniu bezpieczeństwa państwa, uruchamiany zarządzeni…
- art. 2 pkt 34 definicjastanowisku służbowym – należy przez to rozumieć usytuowanie żołnierza oraz pracownika w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej lub komórki organizacyjnej;
- art. 2 pkt 39 definicjażołnierzu – należy przez to rozumieć osobę pełniącą czynną służbę wojskową;
- art. 573 ust. 1 definicjaOsobie podlegającej kwalifikacji wojskowej i szefowi wojskowego centrum rekrutacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia komisji wojewódzkiej przysługuje odwołanie do komisji do spraw służby zastępczej, zwanej …
- art. 362 ust. 1 pkt 7 odesłaniezwolnienie z dobrowolnych form służby wojskowej.
- art. 173 ust. 1 odesłanieŻołnierze OT, którzy wcześniej nie pełnili czynnej służby wojskowej i nie złożyli przysięgi wojskowej, w pierwszym okresie pełnią terytorialną służbę wojskową rotacyjnie nieprzerwanie przez okres 16 dni, w ramach którego…
Orzeczenia i interpretacje 7
Powołują ten przepis: 7 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Olsztynie z 23 stycznia 2025 r., II SA/Ol 851/24
- Wyrok WSA w Olsztynie z 5 września 2024 r., II SA/Ol 508/24
- Wyrok WSA w Rzeszowie z 19 czerwca 2024 r., II SA/Rz 104/24
- Postanowienie WSA w Gdańsku z 14 czerwca 2024 r., III SA/Gd 685/23
- Wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 maja 2024 r., II SA/Bd 280/24
- Wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2024 r., II SA/Wa 740/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2024 r., II SA/Wa 1429/23
Wszystkie (7) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
2 brzmień, obecne od 12.08.2025
… wieku, w którym przestaje podlegać obowiązkowi służby wojskowej;
3) utraty albozrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
4) ustalenia przez wojskową … stopnia wojskowego albo degradacji;
6) prawomocnego orzeczeniao wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia ze służbyokreślonej w art. 362 ust. 1 pkt 7;
7) wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, … pozbawienia praw publicznych;
9) skazania prawomocnym wyrokiemsądu na karę ograniczenia wolności, pozbawienia wolności lub karę aresztu wojskowegobez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
10) otrzymania w opinii … czasu jej trwania w przypadku:
1) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych;1a) skazania prawomocnym wyrokiem na karę ogran …
Odsyłają tu 1
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 228 ust. 3 do art. 128 ust. 6, art. 128 ust. 7, art. 128 ust. 8, art. 128 ust. 9
Odsyła do 8
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 362 ust. 1 pkt 7 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 173 ust. 1 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 1 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 2 pkt 6 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 2 pkt 7 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 6 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 7 odesłanie
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 128 ust. 10 odesłanie