Spis treści ustawy
Art. 126 ustawa o ochronie przyrody
Aktualne brzmienie
Art. 126.
1.Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez:
1)żubry – w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym;
3)rysie – w pogłowiu zwierząt gospodarskich;
4)niedźwiedzie – w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych;
5)bobry – w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim.
3.Oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku.
4.Właściciele lub użytkownicy gospodarstw rolnych i leśnych mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego – z dyrektorem tego parku, w zakresie sposobów zabezpieczania upraw i płodów rolnych, lasów oraz zwierząt gospodarskich przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1.
5.Współdziałanie, o którym mowa w ust. 4, może obejmować budowę urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom, finansowane z budżetu właściwego miejscowo dyrektora parku narodowego lub regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w ramach zawartych umów cywilnoprawnych.
6.Odszkodowanie nie przysługuje:
1)osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa;
2)jeżeli poszkodowany:
a)nie dokonał sprzętu upraw lub płodów rolnych w ciągu 14 dni od zakończenia zbiorów tego gatunku roślin w danym regionie,
b)nie wyraził zgody na budowę przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub dyrektora parku narodowego urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom;
3)za szkody:
a)powstałe w mieniu Skarbu Państwa, z wyłączeniem mienia oddanego do gospodarczego korzystania na podstawie Kodeksu cywilnego,
b)nieprzekraczające w ciągu roku wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar uprawy,
c)w uprawach rolnych założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów agrotechnicznych,
d)wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierząt gospodarskich pozostawionych, w okresie od zachodu do wschodu słońca, bez bezpośredniej opieki.
7.Szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, występujące w parkach narodowych, strefach ochronnych zwierząt łownych oraz w rezerwatach przyrody szacuje się oraz dokonuje wypłaty odszkodowań według zasad określonych w rozdziale 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie.
8.Szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w strefie ochronnej zwierząt łownych należy do zadań Służby Parku Narodowego, a w rezerwatach przyrody – do sprawującego nadzór nad rezerwatem.
9.Odszkodowania za szkody spowodowane przez zwierzęta łowne w parku narodowym oraz strefie ochronnej zwierząt łownych są pokrywane ze środków parku narodowego, a za szkody spowodowane w rezerwatach przyrody – ze środków regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.
10.W sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, orzekają sądy powszechne.
11.Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody, o których mowa w ust. 1, a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkody, kierując się potrzebą dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz przyjęcia wysokości wyceny szkody według cen rynkowych.
12.Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż wymienione w ust. 1 gatunki zwierząt chronionych wyrządzających szkody, za które odpowiada Skarb Państwa, kierując się potrzebą utrzymania ochrony gatunkowej zwierząt zagrożonych wyginięciem i wyrządzających szkody w gospodarce człowieka.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 5 pkt 1 definicjagatunek – zarówno gatunek w znaczeniu biologicznym, jak i każdą niższą od gatunku biologicznego jednostkę systematyczną, populację, a także mieszańce tego gatunku w pierwszym lub drugim pokoleniu, z wyjątkiem form, ras i…
- art. 5 pkt 15a definicjaroślina, zwierzę lub grzyb dziko występujący – roślinę, zwierzę lub grzyba:
- art. 5 pkt 26 definicjawstęp do parku narodowego albo rezerwatu przyrody – wejście lub wjazd na obszar objęty ochroną ścisłą lub czynną w celu naukowym, edukacyjnym, turystycznym lub rekreacyjnym;
- art. 83 ust. 1 pkt 2 definicjawłaściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, 1172 i 1508), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym” – jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcj…
Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu
1
Orzeczenia i interpretacje 25
Powołują ten przepis: 21 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 4 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Szczecinie z 31 października 2024 r., I ACa 562/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 751/23
- Wyrok SA w Białymstoku z 21 listopada 2019 r., I ACa 256/19
- Wyrok SA w Szczecinie z 17 października 2019 r., I ACa 501/18
- Wyrok SO w Olsztynie z 22 lipca 2019 r., I C 188/19
- Wyrok SO w Gdańsku z 11 czerwca 2019 r., I C 258/17
- Wyrok SA w Poznaniu z 21 listopada 2018 r., I ACa 1157/17
- Wyrok SO w Olsztynie z 6 listopada 2018 r., I C 767/17
- Wyrok SR Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 18 lipca 2017 r., III C 1595/15
- Wyrok SO w Koninie z 1 czerwca 2017 r., I C 992/14
Wszystkie (25) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
2 brzmień, obecne od 1.05.2004
od daty nieustalonej do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzone
Odsyłają tu 2
- rozporządzenie w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową § 2 ust. 11a do art. 126 ust. 6 pkt 1, art. 126 ust. 6 pkt 2, art. 126 ust. 6 pkt 3 lit. a, art. 126 ust. 6 pkt 3 lit. d
- rozporządzenie w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową § 17 do art. 126 ust. 6