Spis treści ustawy
Art. 68 ustawa o pomocy społecznej
Aktualne brzmienie
Art. 68.
1.Opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług:
1)opiekuńczych zapewniających:
a)udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,
b)pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby,
c)opiekę higieniczną,
d)niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,
e)kontakty z otoczeniem;
2)bytowych zapewniających:
a)miejsce pobytu,
b)wyżywienie,
c)utrzymanie czystości.
2.Sposób świadczenia usług powinien uwzględniać stan zdrowia, sprawność fizyczną i intelektualną oraz indywidualne potrzeby i możliwości osoby przebywającej w placówce, a także prawa człowieka, w tym w szczególności prawo do godności, wolności, intymności i poczucia bezpieczeństwa.
2a.W przypadku gdy brak opieki zagraża życiu lub poważnie zagraża zdrowiu osoby przebywającej w placówce, będącej osobą z zaburzeniami psychicznymi, osoba kierująca tą placówką może ograniczyć możliwość samodzielnego opuszczania przez tę osobę terenu placówki na podstawie zaświadczenia lekarza wydanego na czas oznaczony, niedłuższy niż 6 miesięcy, wskazującego zasadność takiego ograniczenia.
2b.Ograniczenie może być wydane na czas oznaczony wskazany w zaświadczeniu lekarza, niedłuższy niż 6 miesięcy.
2c.Ograniczenie jest wydawane w formie pisemnej i zawiera wskazanie osoby, której to ograniczenie dotyczy, okresu, na jaki jest wydane, uzasadnienie ograniczenia oraz pouczenie o prawie do złożenia wniosku o uchylenie ograniczenia do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka.
2d.Ograniczenie doręcza się osobie przebywającej w placówce, a gdy jest ona osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, również jej przedstawicielowi ustawowemu. Doręczając ograniczenie, osoba kierująca placówką poucza osobę w niej przebywającą o prawie do złożenia wniosku o uchylenie ograniczenia.
2e.Informację o ograniczeniu osoba kierująca placówką przesyła do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka, w terminie 3 dni od dnia doręczenia ograniczenia osobie przebywającej w placówce.
2f.Osoba przebywająca w placówce, w tym również osoba ubezwłasnowolniona, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewny w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę mogą wystąpić do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka, z wnioskiem o uchylenie ograniczenia.
2g.W sprawach określonych w ust. 2c sąd opiekuńczy orzeka niezwłocznie po przeprowadzeniu rozprawy. Rozprawa powinna się odbyć niepóźniej niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku o uchylenie ograniczenia.
2h.Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie w zakresie ograniczenia możliwości samodzielnego opuszczania terenu placówki przez osobę w niej przebywającą odpowiedzialność ponosi podmiot prowadzący placówkę.
3.Usługi opiekuńcze powinny zapewniać:
1)pomoc w czynnościach życia codziennego, w miarę potrzeby pomoc w ubieraniu się, jedzeniu, myciu i kąpaniu;
2)organizację czasu wolnego;
3)pomoc w zakupie odzieży i obuwia;
4)pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.
4.Miejsce pobytu powinno spełniać następujące warunki:
1)budynek i jego otoczenie – bez barier architektonicznych;
2)w budynkach wielokondygnacyjnych bez dźwigów osobowych – pokoje mieszkalne oraz pomieszczenia wymienione w ust. 5 usytuowane na parterze;
3)pokoje mieszkalne – niewięcej niż trzyosobowe, z tym że:
a)pokój jednoosobowy – niemniejszy niż 9 m²,
b)pokój dwu- i trzyosobowy – o powierzchni niemniejszej niż po 6 m²na osobę,
c)pokoje mieszkalne – wyposażone w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła i szafkę nocną dla każdej osoby,
d)pokój mieszkalny uznaje się za spełniający wymaganą normę, o której mowa w lit. a i b, jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
4a.Jeżeli pokój zajmują wyłącznie osoby leżące może być on czteroosobowy, a jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 6 m²na osobę. Pokój uznaje się za spełniający wymaganą normę jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
1)pokój dziennego pobytu służący jako jadalnia;
2)pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;
3)jedną łazienkę dla niewięcej niż pięciu osób i jedną toaletę dla niewięcej niż czterech osób, wyposażone w uchwyty ułatwiające osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczeń, z tym że jeśli liczba osób leżących przekracza 50 % ogólnej liczby mieszkańców, dopuszcza się zmniejszenie liczby tych pomieszczeń o 25 %.
5a.Placówki mieszczące się w budynkach wpisanych do rejestru zabytków są obowiązane spełnić warunki, o których mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie narusza to przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907, z 2025 r. poz. 1168 i 1673 oraz z 2026 r. poz. 483).
1)co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym posiłki dietetyczne, zgodnie ze wskazaniem lekarza;
2)przerwę między posiłkami niekrótszą niż 4 godziny, przy czym ostatni posiłek nie powinien być podawany wcześniej niż o godzinie 18;
3)dostęp do drobnych posiłków i napojów między posiłkami;
4)możliwość spożywania posiłków w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby karmienie;
5)środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej;
6)sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nierzadziej niż raz dziennie.
7.Wymóg, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, nie ma zastosowania do placówek, w których przebywa niewięcej niż 5 osób, jeżeli placówki te są wyposażone w urządzenie do przemieszczania osób niepełnosprawnych, a łazienki i toalety znajdują się na tej samej kondygnacji, na której znajdują się pokoje mieszkalne.
8.W jednym budynku placówki nie może przebywać więcej niż 100 osób, którym jest zapewniana opieka całodobowa.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 29.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 53 ust. 16 definicjaWojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia mieszkania prowadzi rejestr mieszkań treningowych i wspomaganych prowadzonych przez gminę, powiat lub na ich zlecenie, zwany dalej „rejestrem”, w celu usprawnienia udziel…
- art. 89 ust. 1 definicjaWysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się od kwoty 1647 zł, zwanej dalej „podstawą”.
Orzeczenia i interpretacje 33
Powołują ten przepis: 1 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 32 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Krakowie z 28 lipca 2026 r., III AUa 830/25
- Wyrok NSA z 20 października 2023 r., I OSK 2228/21
- Wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r., I OSK 493/22
- Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2022 r., I SA/Wa 2721/21
- Wyrok NSA z 13 października 2021 r., II FSK 2495/17
- Wyrok NSA z 5 października 2021 r., I OSK 42/20
- Wyrok NSA z 20 maja 2021 r., I OSK 4141/18
- Wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2021 r., I SA/Wa 1034/20
- Wyrok NSA z 26 maja 2020 r., I OSK 1389/19
- Wyrok WSA w Lublinie z 28 stycznia 2020 r., II SA/Lu 563/19
Wszystkie (33) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
6 brzmień, obecne od 1.01.2020
… barier architektonicznych;
2) w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind -dźwigów osobowych – pokoje mieszkalne oraz pomieszczenia wymienione w ust. 5usytuowane na parterze;
3) pokoje mieszkalne – niewięcej niż … przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej;6) sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nierzadziej niż raz dziennie.6) sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nierzadziej niż raz dziennie.
7. Wymóg, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, nie ma zastosowania do placówek, w których przebywa niewięcej niż 5 osób, jeżeli placówki te są wyposażone w urządzenie do przemieszczania osób niepełnosprawnych, a łazienki i toalety znajdują się na tej samej kondygnacji, na któ …
… prawo do godności, wolności, intymności i poczucia bezpieczeństwa.
2a. W przypadku gdy brak opieki zagraża życiu lub poważnie zagraża zdrowiu osoby przebywającej w placówce, będącej osobą z zaburzeniami psychicznymi, osoba kierująca tą placówką może ograniczyć możliwość samodzielnego opuszczania przez tę osobę terenu placówki na podstawie zaświadczenia lekarza wydanego na czas oznaczony, niedłuższy niż 6 miesięcy, wskazującego zasadność takiego ograniczenia.
2b. Ograniczenie może być wydane na czas oznaczony wskazany w zaświadczeniu lekarza, niedłuższy niż 6 miesięcy.
2c. Ograniczenie jest wydawane w formie pisemnej i zawiera wskazanie osoby, której to ograniczenie dotyczy, okresu, na jaki …
… jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
4a. Jeżeli pokój zajmują wyłącznie osoby leżące może być on czteroosobowy, a jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 6 m²na osobę. Pokój uznaje się za spełniający wymaganą normę jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
5. Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać:
1) pokój …
… dopuszcza się zmniejszenie liczby tych pomieszczeń o 25 %.
5a. Placówki mieszczące się w budynkach wpisanych do rejestru zabytków są obowiązane spełnić warunki, o których mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie narusza to przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907, z 2025 r. poz. 1168 i 1673 oraz z 2026 r. poz. 483).
6. Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnić:
1) co najmniej …
… powinno spełniać następujące warunki:
1) budynek i jego otoczenie -–bez barier architektonicznych;
2) w budynkach wielokondygnacyjnych … - pokoje mieszkalne usytuowane na parterze;
3) pokoje mieszkalne- nie więcej– niewięcej niż trzyosobowe, z tym że:
a) pokój jednoosobowy - nie mniejszy– niemniejszy niż 9 m²,
b) pokój dwu- i trzyosobowy -– o powierzchni nie mniejszejniemniejszej niż po 6 m² nam²na osobę,
c) pokoje mieszkalne -– wyposażone w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła i szafkę nocną dla każdej osoby,
d) pokój mieszkalny uznaje się za spełniający wymaganą normę, o której mowa w lit. a i b, jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
5. Placówka, o której …
Odsyłają tu 5
Odsyła do 7
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 2c odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 5 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 4 pkt 3 lit. a odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 4 pkt 3 lit. b odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 1 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 4 odesłanie
- ustawa o pomocy społecznej art. 68 ust. 4 pkt 2 odesłanie