Art. 26 ustawa o rachunkowości
Aktualne brzmienie
Art. 26.
1.Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację:
1)aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych w postaci materialnej, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do inwestycji, z zastrzeżeniem pkt 3, a także maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie – drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic;
2)aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów – drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic;
3)środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów oraz praw zakwalifikowanych do nieruchomości, należności spornych i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych, należności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, a także aktywów i pasywów niewymienionych w pkt 1 i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe – drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników.
2.Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się również znajdujące się w jednostce składniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone jej do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając te jednostki o wynikach spisu. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania.
3.Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za dotrzymane, jeżeli inwentaryzację:
1)składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych, określonych w art. 17 ust. 2 pkt 4 – rozpoczęto niewcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym;
2)zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową – przeprowadzono raz w ciągu 2 lat;
3)nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujących się na terenie strzeżonym innych środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie – przeprowadzono raz w ciągu 4 lat;
4)zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki – przeprowadzono raz w roku;
5)zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – przeprowadzono raz w roku.
4.Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.
4a.Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do działalności przedsiębiorstwa w spadku na dzień, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić swą funkcję, albo na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.
5.Można odstąpić od przeprowadzenia inwentaryzacji:
1) (uchylony)
2)w przypadku połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji;
3)w przypadku zawieszenia działalności, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3b jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.
Prostym językiem
Każda jednostka musi przeprowadzić inwentaryzację na ostatni dzień roku obrotowego. Sposób inwentaryzacji zależy od rodzaju składników: np. aktywa pieniężne (oprócz tych na rachunkach bankowych) spisuje się z natury, a należności potwierdza się u kontrahentów. Inwentaryzację można przeprowadzić wcześniej (do 3 miesięcy przed końcem roku) i zakończyć do 15 dnia następnego roku, ale stan z ksiąg musi być ustalony najpóźniej na dzień bilansowy. Obowiązek inwentaryzacji dotyczy też dnia zakończenia działalności, likwidacji lub upadłości, a w pewnych przypadkach (np. połączenie jednostek) można od niej odstąpić.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 5.06.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 3 ust. 1 pkt 1 definicjajednostce – rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1;
- art. 3 ust. 1 pkt 2 definicjabanku – rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów Prawa bankowego;
- art. 3 ust. 1 pkt 9 definicjaroku obrotowym – rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, …
- art. 3 ust. 1 pkt 10 definicjadniu bilansowym – rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe;
- art. 3 ust. 1 pkt 12 definicjaaktywach – rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomiczny…
- art. 3 ust. 1 pkt 15 definicjaśrodkach trwałych – rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone n…
- art. 3 ust. 1 pkt 16 definicjaśrodkach trwałych w budowie – rozumie się przez to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego;
- art. 3 ust. 1 pkt 17 definicjainwestycjach – rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend (udzia…
- art. 3 ust. 1 pkt 18 definicjaaktywach obrotowych – rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w przypadku:
- art. 3 ust. 1 pkt 20 definicjazobowiązaniach – rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki;
- art. 3 ust. 1 pkt 24 definicjaaktywach finansowych – rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumen…
- art. 3 ust. 1 pkt 25 definicjaaktywach pieniężnych – rozumie się przez to aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki o…
Orzeczenia i interpretacje (51)
Powołują ten przepis: 44 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 7 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Katowicach z 11 grudnia 2023 r., V AGa 51/22
- Wyrok NSA z 21 lipca 2023 r., I FSK 543/19
- Wyrok SA w Krakowie z 25 stycznia 2023 r., I AGa 17/21
- Wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r., I FSK 1615/18
- Wyrok SR w Toruniu z 14 września 2022 r., V GC 743/22
- Postanowienie SR dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 17 grudnia 2020 r., II1 C 77/20
- Uzasadnienie SO w Gdańsku z 29 lipca 2020 r., IV K 123/15
- Uzasadnienie SO w Gdańsku z 29 lipca 2020 r., IV K 123/15
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 15 lipca 2020 r., VIII Pa 37/20
- Wyrok SO w Warszawie z 20 maja 2019 r., XXV C 573/17
Wszystkie (51) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 2.06.2011
… w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji;
3) w przypadku zawieszenia działalności, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3b jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.
… zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych w postaci materialnej, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do inwestycji, z zastrzeżeniem pkt 3, oraza także maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie -–drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania … ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,;
2) aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych sk …
… się na terenie strzeżonym - przeprowadzono raz w ciągu 4 lat.
4) zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki – przeprowadzono raz w roku;
5) zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – przeprowadzono raz w roku.
4. Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również …
Art. 26.
1. Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację:
1) środkówaktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), akcji, obligacji, bonów i innych papierów wartościowych, rzeczowych składników majątku obrotowegoaktywów obrotowych, środków trwałych, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz maszyn i urządzeń objętych inwestycją rozpoczętąwchodzących w skład środków trwałych w budowie- drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania … rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,
2)środków pieniężnychaktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, należności, …
Odsyłają tu (3)
- rozporządzenie w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji § 3 ust. 3 do art. 26 ust. 3 pkt 1
- rozporządzenie w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji § 3a ust. 1 pkt 3 do art. 26 ust. 3 pkt 1
- rozporządzenie w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji § 3a ust. 2 pkt 3 do art. 26 ust. 3 pkt 1
Odsyła do (7)
- ustawa o rachunkowości art. 26 ust. 1 pkt 3 zastrzeżenie
- ustawa o rachunkowości art. 26 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o rachunkowości art. 26 ust. 1 pkt 2 odesłanie
- ustawa o rachunkowości art. 26 ust. 1 odesłanie
- ustawa o rachunkowości art. 17 ust. 2 pkt 4 odesłanie
- ustawa o rachunkowości art. 26 ust. 4 stosowanie
- ustawa o rachunkowości art. 12 ust. 3b odesłanie