Art. 25 ustawa o radcach prawnych
Aktualne brzmienie
Art. 25.
1.Wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do:
1)profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód komornika;
3)osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata albo notariusza;
3a)osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4)osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)zajmowały stanowisko asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego lub
b)wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860) lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub
c)były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b)wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub
c)były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego, lub
d)były zatrudnione w Trybunale Konstytucyjnym lub międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka, i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
1a.W okresie zajmowania stanowiska, wykonywania czynności lub zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych.
2.Do egzaminu radcowskiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 36¹, bez odbycia aplikacji radcowskiej mogą przystąpić:
1)doktorzy nauk prawnych;
2)osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego;
3)osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata w kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze;
4)osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
4a)osoby, które po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny lub komorniczy;
6)osoby, które zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7)osoby, które w terminie określonym w art. 24¹nie złożyły wniosku o wpis na listę radców prawnych;
8)osoby, o których mowa w art. 29² ust. 2.
3.Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 24 ust. 1 pkt 1, 3–5.
4.W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2–4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
5.Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca.
Prostym językiem
Przepis zwalnia z obowiązku odbycia aplikacji radcowskiej i zdania egzaminu radcowskiego osoby, które mają określone kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe, np. profesorów prawa, sędziów, prokuratorów, adwokatów, notariuszy, a także osoby z co najmniej 3-letnim stażem na stanowiskach takich jak asystent sędziego czy referendarz sądowy, pod warunkiem że staż ten został zdobyty w ciągu 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych. Inne osoby, np. doktorzy nauk prawnych lub osoby z 4-letnim stażem w określonych zawodach prawniczych, mogą przystąpić do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji. Okresy pracy w niepełnym wymiarze są proporcjonalnie wydłużane, a w przypadku aplikacji pozaetatowej każdy miesiąc aplikacji liczy się jako 1/4 miesiąca.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 20.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 8 ust. 5 definicjaIlekroć w ustawie jest mowa o „stosunku pracy”, „zatrudnieniu”, „wynagrodzeniu”, rozumie się przez to również odpowiednio „stosunek służbowy”, „pełnienie służby” i „uposażenie”.
- art. 36 ust. 1 definicjaMinister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem radcowskim, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania zadań na egzamin radcowski, zwany dalej „zespołem”.
- art. 36² ust. 1 pkt 1 definicjatermin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, zwanego dalej „wnioskiem”;
- art. 24 ust. 1 pkt 6 wyjątek z innego przepisuodbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2.
- Prawo o adwokaturze art. 4a ust. 1 odesłanieAdwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce:
- art. 8 ust. 1 odesłanieRadca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce:
- art. 36¹ odesłanieDo egzaminu radcowskiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację radcowską i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu oraz osoba, o której mowa w art. 25 ust. 2.
- art. 29² ust. 2 odesłanieJeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu podlega ponownemu wpisowi na listę radców prawnych po złożeniu egzaminu radcowskiego. Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do os…
- art. 24 ust. 1 pkt 1 odesłanieukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
- art. 24 ust. 1 pkt 3 odesłaniekorzysta w pełni z praw publicznych;
- art. 24 ust. 1 pkt 4 odesłaniema pełną zdolność do czynności prawnych;
- art. 24 ust. 1 pkt 5 odesłaniejest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;
Orzeczenia i interpretacje (148)
Powołują ten przepis: 3 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 145 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., II GSK 1317/21
- Wyrok NSA z 5 listopada 2024 r., II GSK 1539/24
- Wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2024 r., VI SA/Wa 760/24
- Wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2024 r., II SA/Wa 1812/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2024 r., VI SA/Wa 2750/22
- Wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2024 r., VI SA/Wa 5640/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2023 r., VI SA/Wa 4290/23
- Wyrok NSA z 10 lipca 2023 r., II GSK 1533/19
- Wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r., II GSK 427/20
- Wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2023 r., VI SA/Wa 8317/22
Wszystkie (148) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 3.04.2026
… sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszegoasystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, … aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego,starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b) wykonywały wymagające wiedzy prawniczej … referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym …
… i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
1a. W okresie zajmowania stanowiska, wykonywania czynności lub zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych.
2. Do egzaminu radcowskiego składanego przed komisją, o której mowa w …
… sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata albo notariusza;
3a) osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4) osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 … łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a) zajmowały stanowisko asesora sądowego,asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego … i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego lub b) wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, …
… stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7) osoby, które w terminie określonym w art. 24¹nie złożyły wniosku o wpis na listę radców prawnych;
8) osoby, o których mowa w art. 29² ust. 2.
3. Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania …
… profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2) osób, które przez okres co najmniej trzy lata3 lat zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcyPrezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu PaństwaRzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód komornika;
3) osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub … które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę … sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego,aplikanta sądowo-prokuratorskiegoasystenta prokuratora, asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie …
Odsyłają tu (9)
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 1 pkt 6 do art. 25 ust. 1, art. 25 ust. 2
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 2 do art. 25 ust. 1, art. 25 ust. 2
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 2a pkt 3 do art. 25 ust. 1 pkt 4, art. 25 ust. 1 pkt 5
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 2a pkt 4 do art. 25 ust. 1 pkt 5
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 2a pkt 5 do art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 2a pkt 6 do art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. c
- ustawa o radcach prawnych art. 29² ust. 2 do art. 25 ust. 1
- ustawa o radcach prawnych art. 36¹ ust. 1 do art. 25 ust. 2
- ustawa o radcach prawnych art. 36² ust. 4 pkt 5 do art. 25 ust. 2 pkt 2
Odsyła do (15)
- Prawo o adwokaturze art. 4a ust. 1 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 8 ust. 1 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 1 pkt 5 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 36¹ odesłanie
- art. 24¹nie odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 29² ust. 2 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 2 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 1 pkt 4 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 2 pkt 2 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 1 pkt 4 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 24 ust. 1 pkt 5 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 2 pkt 3 odesłanie
- ustawa o radcach prawnych art. 25 ust. 2 pkt 4 odesłanie