Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 4

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 5 listopada 2026 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.655.2026.4.ICZ

Interpretacja aktualnaStanowisko nieprawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaUstalenie obowiązku podatkowego dla usługi finansowej (pożyczki), świadczonej na podstawie umowy, w której nie określono terminów spłaty tej pożyczki.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 6 października 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: A) z siedzibą (…). A pełni funkcję spółki dominującej w grupie kapitałowej. Jej działalność ma charakter (…) — A nie prowadzi (…). Dochody A pochodzą zasadniczo z dywidend otrzymywanych od spółek grupy. A świadczy usługi finansowe ((…)) wyłącznie na rzecz podmiotów z własnej grupy kapitałowej. A złożyła oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, w odniesieniu do świadczonych przez siebie usług udzielania pożyczek na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej, w tym na rzecz spółki B sp. z o.o.- w likwidacji — usługi te podlegają zatem opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej.

B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji. A posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym B. Z uwagi na trudną sytuację finansową B, od (…) 2025 roku Spółka B została postawiona w stan likwidacji. Postępowanie likwidacyjne pozostaje w toku, a jego zakończenie — z uwagi na skalę zobowiązań B wobec wierzycieli i stopień skomplikowania procesu — nie jest możliwe do przewidzenia w krótkim horyzoncie czasowym. W poprzednich latach A udzielało B pożyczek pieniężnych na podstawie pisemnych umów pożyczki.

Pieniądze przekazywane były bezpośrednio na rachunek bankowy B. Na gruncie dotychczasowego modelu odsetki naliczane były miesięcznie i dokumentowane fakturą VAT wystawianą przez A w dacie wymagalności każdego miesięcznego okresu odsetkowego. Na dzień złożenia wniosku pożyczki pozostają niespłacone. Warunki oprocentowania spełniały wymogi bezpiecznej przystani (safe harbour) w rozumieniu art. 11g ustawy o CIT. Oprócz pożyczek pieniężnych A, działając jako osoba trzecia w rozumieniu art. 356 § 2 Kodeksu cywilnego, reguluje zobowiązania B wobec jej dostawców zewnętrznych.

Każde wyręczenie dokumentowane jest odrębnym pisemnym porozumieniem o zwrocie zawartym między A a B, które zawiera klauzulę odsetkową opartą na parametrach bezpiecznej przystani, z warunkiem, iż odsetki płatne będą w dniu spłaty łącznie z należnością główną, co zostanie udokumentowane przez (...) fakturą Vat. A zamierza zmienić strukturę oprocentowania udzielanych pożyczek (dalej łącznie: „umowy finansowania"). Zmiana polega na tym, że odsetki nie będą wymagalne ani płatne po zakończeniu każdego miesięcznego okresu kalkulacyjnego — staną się one należne w całości dopiero w dacie spłaty całości lub uzgodnionej transzy kapitału (dalej: „data wymagalności odsetek”).

Mimo miesięcznej kalkulacji (służącej ustalaniu bieżącej wysokości narastającego wynagrodzenia przy zmiennej stopie procentowej) — odsetki staną się wymagalne wraz ze zwrotem kapitału. Faktyczna spłata pożyczek z dużym prawdopodobieństwem będzie — przekraczać jeden rok podatkowy. W konsekwencji data wymagalności odsetek (tj. data spłaty kapitału) może przypadać na rok podatkowy następujący po roku, w którym dana pożyczka lub wyręczenie zostało udzielone, lub na jeszcze późniejszy rok podatkowy. Wątpliwość A dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT z tytułu świadczonych usług finansowych przy tak skonstruowanym mechanizmie odsetkowym.

Pismem z 6 października 2026 r. uzupełniali Państwo opis sprawy w następujący sposób: Ad I.1. — Charakter i czas trwania finansowania Ad I.1.a i I.1.b — Charakter umów finansowania A zamierza zmienić strukturę oprocentowania udzielanych pożyczek oraz porozumień o zwrocie kwot zapłaconych przez A z tytułu zobowiązań (...) wobec dostawców zewnętrznych (łącznie: „umowy finansowania”).

Wnioskodawca wyjaśnia, że opisane we wniosku umowy finansowania obejmują dwa rodzaje transakcji: - umowy pożyczek pieniężnych udzielonych B przez A; oraz - oprocentowane porozumienia o zwrocie, zawierane w związku z regulowaniem przez A — jako osobę trzecią w rozumieniu art. 356 § 2 Kodeksu cywilnego — zobowiązań B wobec jej dostawców zewnętrznych. Zmiana struktury rozliczeń polega na tym, że odsetki nie będą wymagalne ani płatne po zakończeniu każdego miesięcznego okresu kalkulacyjnego — staną się one należne w całości dopiero w dacie spłaty całości lub uzgodnionej transzy kapitału.

Odpowiadając na pytania I.1.a i I.1.b: Umowy finansowania nie będą przewidywały obowiązku jednorazowej spłaty kapitału wraz z odsetkami w terminie nieprzekraczającym roku podatkowego. Spłata może nastąpić zarówno w ciągu jednego roku podatkowego, jak i po upływie okresu dłuższego niż rok. Faktyczna spłata pożyczek z dużym prawdopodobieństwem będzie przekraczać jeden rok podatkowy. Możliwa jest zatem sytuacja, w której przez cały rok kalendarzowy nie nastąpi żadna spłata kapitału, a tym samym — z uwagi na powiązanie wymagalności odsetek z datą spłaty kapitału — nie nastąpi wymagalność odsetek.

Wśród opisanych transakcji występują ponadto umowy, w przypadku których finansowanie trwa już dłużej niż rok i będzie kontynuowane. Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że umowy finansowania nie są umowami o świadczenie o charakterze powtarzalnym w tym sensie, że nie przewidują następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń. Wynagrodzenie (odsetki) jest płatne jednorazowo — w dacie spłaty kapitału (lub odpowiedniej transzy). W tym znaczeniu umowa finansowania jest świadczeniem o jednym, określonym terminie rozliczenia, nawet jeśli świadczenie to trwa dłużej niż rok podatkowy.

Ad I.1.c — Comiesięczna kalkulacja odsetek Tak — comiesięczna kalkulacja pozwala ustalić wysokość odsetek przypadających na dany miesiąc. Miesięczna kalkulacja odsetek służy ustalaniu bieżącej wysokości narastającego wynagrodzenia przy zmiennej stopie procentowej (WIBOR 3M + marża) oraz zachowaniu zgodności z wymogami bezpiecznej przystani w rozumieniu art. 11g ustawy o CIT. Kalkulacja ta ma jednak wyłącznie charakter techniczny. Sama czynność rachunkowego wyliczenia należności nie rodzi po stronie A wymagalnego zobowiązania do zapłaty, ani po stronie A roszczenia o jej spełnienie — żadna ze stron nie będzie mogła na podstawie miesięcznej kalkulacji dochodzić ani żądać zapłaty odsetek.

Comiesięczne wyliczenie odsetek nie kreuje terminu płatności ani terminu rozliczenia — odsetki staną się wymagalne wraz ze zwrotem kapitału. Jeżeli zatem przez cały rok nie dojdzie do spłaty kapitału, odsetki będą za kolejne miesiące kalkulowane i kumulowane, lecz A nie będzie uprawniona do żądania ich zapłaty w tym okresie.

Pytanie

Czy w przypadku, w którym odsetki z tytułu umów finansowania kalkulowane będą miesięcznie, lecz nie będą wymagalne ani płatne po zakończeniu każdego miesięcznego okresu kalkulacyjnego, a staną się należne dopiero w dacie spłaty całości lub części kapitału — obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu świadczonych usług finansowych powstanie wyłącznie w dacie spłaty kapitału (tj. w dacie, w której zgodnie z umową wymagalne staną się odsetki), a nie w żadnej wcześniejszej dacie, w tym w szczególności nie z upływem każdego miesięcznego lub rocznego okresu?

Państwa stanowisko (uzupełnione pismem z 6 października 2026 r.) Zdaniem A obowiązek podatkowy w VAT z tytułu świadczonych usług finansowych powstanie wyłącznie w dacie spłaty całości lub części kapitału — tj. w jedynej dacie, w której zgodnie z umową wymagalne staną się odsetki. Miesięczna kalkulacja odsetek będzie stanowić wyłącznie techniczny mechanizm ustalania wysokości narastającego wynagrodzenia i nie będzie kreować terminów płatności ani rozliczeń, z uwagi, iż faktyczna wysokość odsetek zostanie obliczona na podstawie odczytu wskaźnika WIBOR 3M+ marża z dnia spłaty.

Art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania do usług finansowych świadczonych na podstawie umów finansowania opisanych w zdarzeniu przyszłym, ponieważ umowy te będą przewidywać konkretny termin rozliczenia odsetek — dzień spłaty kapitału. Uzasadnienie Zgodnie z art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT, usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Przepis ten wyznacza moment wykonania usługi ciągłej w oparciu o umowną strukturę rozliczeń — i wyłącznie o nią. Kluczowym warunkiem jego zastosowania jest zatem rzeczywiste ustalenie przez strony następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń. Przepis nie odwołuje się do sposobu wyliczania wynagrodzenia ani do żadnego technicznego mechanizmu kalkulacyjnego — decyduje wyłącznie to, czy z treści umowy wynika wiążące zobowiązanie do dokonania płatności lub rozliczenia w określonych następujących po sobie datach.

Warunek zastosowania art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT jest precyzyjnie określony w samej treści przepisu: muszą istnieć następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń ustalone w związku ze świadczeniem usługi. Przepis ten nie ma charakteru domniemanego — nie stosuje się go do każdej usługi rozciągniętej w czasie, lecz wyłącznie do takiej, której struktura rozliczeń została przez strony wyraźnie podzielona na kolejne, następujące po sobie okresy, z których upływem wiąże się obowiązek zapłaty lub rozliczenia wynagrodzenia. W opisanym zdarzeniu przyszłym warunek ten nie będzie spełniony.

Umowy finansowania, które zostaną zmienione, nie będą przewidywać żadnych pośrednich terminów płatności ani rozliczeń odsetek w trakcie trwania finansowania. Odsetki staną się wymagalne i płatne wyłącznie w dacie spłaty całości lub uzgodnionej transzy kapitału - będzie to jedyny termin rozliczenia wynikający z umowy. Brak następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń wykluczy zastosowanie art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze do jakiegokolwiek pośredniego momentu w trakcie trwania umowy. Kluczowe znaczenie dla oceny sprawy ma odróżnienie pojęcia terminu płatności lub rozliczenia od pojęcia technicznego mechanizmu kalkulacyjnego.

Miesięczna kalkulacja narastającej wysokości odsetek — stosowana przez A w celu bieżącego monitorowania wysokości wynagrodzenia przy zmiennej stopie procentowej i zachowania zgodności z parametrami bezpiecznej przystani (art. 11g ustawy o CIT) — nie będzie stanowić i nie może być utożsamiana z terminem płatności ani terminem rozliczenia. Sama czynność rachunkowego wyliczenia należności nie będzie rodzić po stronie B wymagalnego zobowiązania do zapłaty ani po stronie A roszczenia o jej spełnienie — żadna ze stron nie będzie mogła na podstawie miesięcznej kalkulacji dochodzić ani żądać zapłaty odsetek.

Termin „rozliczenia" w rozumieniu art. 19a ust. 3 ustawy o VAT musi oznaczać termin, z którego upływem strony dokonują rzeczywistego, wiążącego rozliczenia wzajemnych należności — tj. termin wymagalności i płatności wynagrodzenia. Inaczej rozumując, za „termin rozliczenia” należałoby uznać każdą czynność wewnętrzną (np. wpis do ewidencji, sporządzenie noty kalkulacyjnej), co prowadziłoby do rażąco rozszerzającej wykładni przepisu, sprzecznej z jego brzmieniem i ratio legis. Gdyby intencją ustawodawcy było powiązanie obowiązku podatkowego z datą kalkulacji wynagrodzenia, a nie z terminem jego wymagalności, użyłby odmiennego sformułowania.

Brzmienie przepisu jest jednoznaczne: decyduje termin płatności lub rozliczenia, a nie technika ustalania jego wysokości. Ukształtowanie przez strony jednorazowego terminu wymagalności i płatności odsetek przypadającego na dzień spłaty kapitału będzie prawnie dopuszczalne i będzie się mieścić w granicach swobody umów wynikającej z art. 353¹ Kodeksu cywilnego. Prawo podatkowe nie zakazuje takiego modelu rozliczeń ani nie nakazuje podatnikom stosowania pośrednich terminów płatności - ustawodawca VAT pozostawił stronom swobodę ukształtowania struktury rozliczeń, a art. 19a ust. 3 jedynie wyznacza konsekwencje podatkowe wybranego modelu.

W opisanym zdarzeniu przyszłym strony poprzez zmianę zawartych umów wybiorą model jednorazowego rozliczenia - i wyłącznie do tego modelu stosować należy art. 19a ust. 3. Jedyny termin rozliczenia wynikający z umów finansowania A i B przypadnie w dacie spłaty kapitału. Z jego upływem - i nie wcześniej - z zastosowaniem art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT powstanie obowiązek podatkowy z tytułu świadczonych usług finansowych. W konsekwencji obowiązek podatkowy z tytułu usług finansowych świadczonych przez A na podstawie umów finansowania powstanie wyłącznie w dacie spłaty kapitału, tj. w jedynej dacie, w której zgodnie z umową wymagalne i płatne staną się odsetki.

Brak będzie jakichkolwiek podstaw prawnych do rozpoznawania obowiązku podatkowego w jakiejkolwiek wcześniejszej dacie — w szczególności nie z upływem każdego miesięcznego okresu kalkulacyjnego, który nie będzie stanowić terminu płatności ani rozliczenia w rozumieniu art. 19a ust. 3 ustawy o VAT. Również art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania. Przepis ten ma charakter wyraźnie subsydiarny: stosuje się go dopiero wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki — (i) usługa ciągła trwa przez okres przekraczający rok podatkowy oraz (ii) w danym roku podatkowym nie upływa żaden umowny termin płatności lub rozliczenia. Obie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Subsydiarność tego przepisu wynika bezpośrednio z jego systematyki: zdanie drugie stanowi normę uzupełniającą w stosunku do zdania pierwszego — wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy mechanizm ze zdania pierwszego nie może zostać uruchomiony z powodu braku jakichkolwiek umownych punktów rozliczeniowych. W zdarzeniu przyszłym A przepis art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT nie będzie miał zastosowania, ponieważ nie będzie spełniona druga z wymienionych przesłanek. Umowy finansowania, które zostaną poprzez wprowadzenie aneksem zmian, będą przewidywać konkretny, umowny termin płatności i rozliczenia odsetek — będzie nim dzień spłaty całości lub uzgodnionej transzy kapitału.

Termin ten będzie stanowić rzeczywisty, wiążący termin rozliczenia w rozumieniu art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT. Jego istnienie przesądzi o tym, że hipoteza art. 19a ust. 3 zdanie drugie — zakładająca brak jakiegokolwiek terminu płatności lub rozliczenia w danym roku podatkowym — nie będzie spełniona. Ad II.1. — Konkretny przepis będący podstawą stanowiska Wnioskodawca doprecyzowuje, że konkretnym przepisem, na którym opiera stanowisko dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego, jest art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi.

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym modelu rozliczeń wykonanie usługi następuje wraz z zakończeniem finansowania, tj. w momencie spłaty kapitału - kiedy to, zgodnie z umową, odsetki stają się wymagalne i płatne. Jest to jedyna chwila, w której usługa finansowa - polegająca na udostępnieniu kapitału i pobieraniu wynagrodzenia odsetkowego - zostaje w pełni wykonana w rozumieniu art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. W przypadku spłaty uzgodnionej transzy kapitału rozliczeniu podlega odpowiednia część finansowania oraz przypadające na nią odsetki.

Wnioskodawca podtrzymuje jednocześnie stanowisko, że miesięczna kalkulacja odsetek ma wyłącznie charakter techniczny i nie wyznacza następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń w rozumieniu art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT. Podstawą stanowiska jest art. 19a ust. 1, a nie art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT. Wnioskodawca podtrzymuje ponadto stanowisko o braku zastosowania art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT i wnosi o jego ocenę przez Organ.

Umowy finansowania będą bowiem przewidywać konkretny, umowny termin płatności i rozliczenia odsetek - będzie nim dzień spłaty całości lub uzgodnionej transzy kapitału - co wyklucza zastosowanie art. 19a ust. 3 zdanie drugie, które ma charakter wyraźnie subsydiarny i ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy w danym roku podatkowym nie upływa żaden umowny termin płatności lub rozliczenia. Ocena, czy opisane finansowanie stanowi usługę świadczoną w sposób ciągły, do której znajdowałby zastosowanie art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT, jest elementem kwalifikacji prawnej zdarzenia przyszłego - i jako taka jest przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zawierają przepisy art. 19a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej ustawą: I tak, zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy: Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres. Na mocy art. 19a ust. 2 ustawy: W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.

W odniesieniu do usług przyjmowanych częściowo, o których mowa w ust. 2 powołanego artykułu, należy wskazać, że obowiązek podatkowy – w przypadku wykonania usługi częściowej – powstaje właśnie w tej części. Usługę przyjmowaną częściowo (określoną część podzielnej w sensie gospodarczym usługi) uważa się za wykonaną w odniesieniu do tej części usługi, dla której określono zapłatę. W myśl art. 19a ust. 3 ustawy: Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. W przepisie tym ustawodawca wprowadził unormowanie w zakresie ustalenia momentu wykonania usługi w odniesieniu do „usługi, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń”, czyli takiej usługi, która jest wykonywana w sposób ciągły przez pewien czas, natomiast rozliczenie należności za nią następuje w ramach okresu.

Ponadto, na mocy art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy: Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy: Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Natomiast stosownie do art. 43 ust. 22 ustawy: Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem, że: 1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny; 2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.

Jednocześnie, art. 43 ust. 23 ustawy stanowi, że: Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia. Przepis art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy wprowadza szczególny moment powstania obowiązku podatkowego m.in. dla określonych usług korzystających ze zwolnienia od podatku.

Metoda ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego wymieniona w art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy ma jednak zastosowanie wyłącznie do usług finansowych, których świadczenie jest zwolnione od podatku VAT na mocy m.in. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy. Rezygnacja ze zwolnienia od podatku VAT tych usług na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy, powoduje zmianę momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług, dla których wybrano opodatkowanie. Zatem w przypadku rezygnacji ze zwolnienia przedmiotowego dla świadczonych usług finansowych polegających na udzielaniu pożyczek, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych.

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy: Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem: 1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b; 2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4. Z opisu sprawy wynika, że pełnią Państwo funkcję spółki dominującej w grupie kapitałowej.

Państwa działalność ma charakter (…) - nie prowadzą Państwo (…). Państwa dochody pochodzą zasadniczo z dywidend otrzymywanych od spółek grupy. Świadczą Państwo usługi finansowe ((…)) wyłącznie na rzecz podmiotów z własnej grupy kapitałowej.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii czy w przypadku, w którym odsetki z tytułu umów finansowania kalkulowane będą miesięcznie, lecz nie będą wymagalne ani płatne po zakończeniu każdego miesięcznego okresu kalkulacyjnego, a staną się należne dopiero w dacie spłaty całości lub części kapitału — obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu świadczonych usług finansowych powstanie wyłącznie w dacie spłaty kapitału (tj. w dacie, w której zgodnie z umową wymagalne staną się odsetki), a nie w żadnej wcześniejszej dacie, w tym w szczególności nie z upływem każdego miesięcznego lub rocznego okresu.

Mają na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz cytowany stan prawny wskazać należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei, o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług. Przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego wymagają od wykonawcy tej usługi prawidłowego określenia terminu jej wykonania. Kwestie związane z udzielaniem pożyczek uregulowane zostały w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego: Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Udzielanie pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia czy statusu nabywcy należy identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za czynność wykonywaną przez podatnika zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy. Udzielanie pożyczek stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnieniu kapitału na wskazany w umowie okres w zamian za wynagrodzenie (odsetki). Udzielanie pożyczek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi więc odpłatne świadczenie usług, co do zasady, podlegające opodatkowaniu VAT.

Zatem, świadczona przez Spółkę usługa udzielania pożyczek stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że Państwo złożyli oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, w odniesieniu do świadczonych przez siebie usług udzielania pożyczek na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej, w tym na rzecz spółki B sp. z o.o.- w likwidacji - usługi te podlegają zatem opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej. Wobec powyższego w kontekście powołanych przepisów należy stwierdzić, że dla opisanych usług udzielania pożyczek, względem których zrezygnują Państwo ze zwolnienia od podatku – obowiązek podatkowy powinien być ustalony, co do zasady, w oparciu o przepis art. 19a ust. 1 lub w oparciu o przepis art. 19a ust. 3 ustawy o VAT.

Uwzględniając brzmienie art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, w celu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego konieczne jest określenie momentu dokonania dostawy lub wykonania usługi. Z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego zarówno dokonanie dostawy towaru, jak i wykonanie usługi, należy rozumieć jako czynności faktyczne, biorąc przy tym pod uwagę autonomię prawa podatkowego. Przy określaniu, czy dana usługa została faktycznie wykonana, istotne są przede wszystkim jej charakter oraz specyfika danego świadczenia. W powołanym wyżej art. 19a ust. 3 ustawy, ustawodawca wprowadził unormowanie w zakresie usługi, która jest wykonywana w sposób ciągły przez pewien czas.

Ustawodawca krajowy nie zdefiniował w ustawie o VAT pojęcia tzw. „usługi ciągłej” czy usługi „świadczonej w sposób ciągły”. Nie uczynił tego również prawodawca unijny w Dyrektywie 2006/112/WE Rady. Zgodnie z orzecznictwem sądowym - sprzedaż o charakterze ciągłym (…) polega na świadczeniach ciągłych podatnika, obejmujących pewne stałe zachowania w czasie trwania stosunku obligacyjnego, zaspokajające interes odbiorcy tych świadczeń, poprzez ich trwały – pod względem czasowym i funkcjonalnym – charakter oraz cechujące się niemożliwością wyodrębnienia powtarzających się czynności podatnika, co jest charakterystyczne dla świadczeń ciągłych (okresowych).

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2012 roku, sygn. akt I FSK 935/11, Sąd stwierdził, że: (…) istotą świadczenia ciągłego jest pewna stałość i trwałe spełnianie świadczenia w czasie, co powoduje niemożność wyróżnienia powtarzających się odrębnych czynności stanowiących samodzielne świadczenia i w konsekwencji określenia dnia dokonania danej czynności, jako dnia spełnienia świadczenia.

Natomiast w wyroku z 16 maja 2012 roku, sygn. akt II FSK 2086/10 NSA wskazał, że: (…) cechą usługi świadczonej w sposób ciągły (…) jest to, że świadczenia w ramach tej usługi trwają dłuższy czas i tworzą funkcjonalną całość, a upływ pewnego czasu nie pozwala na uznanie usługi za wykonaną pomimo jej dalszego świadczenia. W przypadku umowy pożyczki jej skutki podatkowe mogą być różne w zależności od zawieranych przez strony postanowień umownych. W każdym zatem konkretnym przypadku należy uwzględniać szczegółowe zapisy umowne pomiędzy stronami transakcji.

Dla ustalenia, kiedy powstaje obowiązek podatkowy w pierwszej kolejności należy ustalić charakter świadczonej czynności, tj. czy umowa pożyczki ma charakter świadczenia jednorazowego czy też jest to świadczenie powtarzalne (ciągłe). Usługa udzielenia pożyczki polega na udostępnieniu kapitału na określony czas za wynagrodzeniem. Uwzględniając zatem powyższe, usługę pożyczki należy, co do zasady, uznać za usługę o charakterze ciągłym. Ciągły charakter umowy pożyczki uzasadnia z kolei m.in. sposób kalkulacji wysokości wynagrodzenia (odsetek) oraz fakt, że z momentem wypłaty pożyczki nie następuje zasadniczo zerwanie więzów prawnych pomiędzy pożyczkodawcą i pożyczkobiorcą.

W przypadku umowy pożyczki wysokość wynagrodzenia (odsetki) jest kalkulowana co do zasady jako funkcja czasu. Oznacza to, że im dłużej usługobiorca korzysta z kapitału, tym to kwota wynagrodzenia (odsetki) jest wyższa. Kalkulacja wynagrodzenia w powiązaniu z czasem korzystania z kapitału uzasadnia przyjęcie tezy, że usługa pożyczki to świadczenie wykonywane w pewnym okresie czasu, a więc ciągłe. Ponadto, w przypadku umowy pożyczki dopiero po pewnym okresie czasu pożyczkobiorca jest zobowiązany do zwrotu, a pożyczkodawca do odbioru kapitału.

W okresie od udostępnienia kapitału do jego zwrotu pożyczkodawca i pożyczkobiorca związani są ze sobą umową, na podstawie której mogą być również w tym czasie wykonywane inne czynności, np. pomocnicze związane ściśle z świadczeniem głównym – pożyczką. Jeżeli strony z tytułu umowy pożyczki ustaliły, że wynagrodzenie w postaci odsetek będzie naliczane i płatne okresowo (np. za miesiąc lub kwartał), to zastosowanie powinien znaleźć art. 19a ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o VAT, zgodnie z którym usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności.

W konsekwencji, w stosunku do pożyczek, dla których ustalono następujące po sobie okresy rozliczeń (terminy płatności), niezależnie od czasu na jaki zostały one udzielone (może to być okres kilku miesięcy lub kilku lat) obowiązek podatkowy będzie powstawał zasadniczo z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności.

W przypadku umów zawartych na dłużej niż rok, gdy strony nie ustaliły, że wynagrodzenie będzie płatne w okresach rozliczeniowych, a przykładowo odsetki staną się wymagalne dopiero na koniec okresu obowiązywania umowy, wówczas zastosowanie znajdzie art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT, zgodnie z którym usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, aż do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Z uwagi na powołane przepisy prawa i przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że po rezygnacji przez Państwa ze zwolnienia od podatku świadczonych usług udzielania pożyczek, obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje na zasadach ogólnych. Z przedstawionego opisu sprawy można wywnioskować, że będą Państwo zawierali umowy pożyczki w następujący sposób: - Umowy finansowania z terminem nieprzekraczającym roku podatkowego, - Umowy finansowania, w przypadku których finansowanie trwa już dłużej niż rok i będzie kontynuowane.

Jednocześnie podkreślają Państwo, że umowy finansowania nie są umowami o świadczenie o charakterze powtarzalnym w tym sensie, że nie przewidują następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń. Wynagrodzenie (odsetki) jest płatne jednorazowo - w dacie spłaty kapitału (lub odpowiedniej transzy). Wyjaśniają Państwo, że miesięczna kalkulacja odsetek służy ustalaniu bieżącej wysokości narastającego wynagrodzenia przy zmiennej stopie procentowej (WIBOR 3M + marża) oraz zachowaniu zgodności z wymogami bezpiecznej przystani w rozumieniu art. 11g ustawy o CIT. Kalkulacja ta ma jednak wyłącznie charakter techniczny.

Sama czynność rachunkowego wyliczenia należności nie rodzi po stronie (...) wymagalnego zobowiązania do zapłaty ani po Państwa stronie roszczenia o jej spełnienie - żadna ze stron nie będzie mogła na podstawie miesięcznej kalkulacji dochodzić ani żądać zapłaty odsetek.

Odnosząc się do powyższego należy przyjąć, iż dla umów pożyczek udzielonych przez Państwa na okres kilkumiesięczny, nie przekraczający jednego roku, co do których nie ustalano następujących po sobie terminów płatności lub rozliczeń, gdyż płatność odsetek następuje dopiero na koniec umownego okresu finansowania - obowiązek podatkowy w tym przypadku powstanie na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. z chwilą wykonania usługi, przy czym za moment ten należy uznać zasadniczo moment wymagalności lub moment wcześniejszej, całkowitej spłaty kapitału.

Natomiast dla umów pożyczek udzielonych przez Państwa na okres dłuży niż rok, gdy strony nie ustaliły, że wynagrodzenie będzie płatne w okresach rozliczeniowych (np. miesięcznych), a przykładowo odsetki staną się wymagalne dopiero na koniec okresu obowiązywania umowy, wówczas zastosowanie znajdzie art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT, zgodnie z którym usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, aż do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, że obowiązek podatkowy w VAT z tytułu świadczonych usług finansowych powstanie wyłącznie w dacie spłaty całości lub części kapitału – tj. w jednej dacie, w której zgodnie z umową wymagalne staną się odsetki uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji. - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.