Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 września 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 3 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 13 października 2026 r., pismem złożonym 19 października 2026 r. oraz pismem złożonym 28 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Pani ojciec, A.B., był w związku małżeńskim z C.B. Urodził im się syn, E.B. Później się rozwiedli, ale bez podziału majątku wspólnego (który dzielili po połowie), w skład którego wchodziły nieruchomości: nr A/3 oraz nr B w (…), kwota ok. 3 tys. złotych z depozytu sądowego, a także połowa nieruchomości nr C/2 w (…) (druga połowa to wyłączna własność E.B.) – otrzymana tytułem darowizny po dziadku, F.B. Pani tata związał się z Pani mamą, bez ślubu, ale po Pani narodzinach rozstali się. W 2018 r. Pani tata zmarł. (…) października 2022 r. zakończyła się sprawa o nadanie Pani oraz E. praw spadkowych.
Otrzymaliście Państwo wszystko z jego części po połowie, ale bez fizycznego podziału, który nigdy nie został na działkach dokonany (aż do zakończenia kolejnego postępowania). Kwotę z depozytu sądowego każde z Państwa rozdysponowało na własne potrzeby. Złożyła Pani wtedy deklarację nabycia spadku w Urzędzie Skarbowym w (…). Ponadto, każdemu z Was przysługiwało: po 1/4 z nieruchomości nr A/3, po 1/4 z gruntu nr B, a w kwestii nieruchomości w (…): z połowy ojca i C. po 1/4 dla każdego z Was. W żadnej ze spraw sądowych nie powołano rzeczoznawcy majątkowego.
Ponadto, na ostatniej sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności wyszło, iż nieruchomość nr B jest budowlana, a nie rolna (potwierdzone przez dołączony do akt wyrys z wypisem z Wydziału Geodezji) – bez spłat i dopłat.
Podział spadku i zniesienie współwłasności dokonano w taki sposób, że: · nieruchomość nr B – działkę budowlaną w centrum miasta – C.B. nabyła na wyłączną własność, gdyż Pani i E. zrzekliście się na nią swoich udziałów (po prostu odstąpiliście to, co przysługiwało ze spadku), · C.B. zrzekła się swoich udziałów w nieruchomości nr C/2 na rzecz E., dodatkowo on zachował swoją część ze spadku, a Pani wyodrębniono przysługującą część ze spadku, która otrzymała nr D/3 – część E. ma teraz nr F/4, a także wyznaczono fizyczne granice przez biegłego geodetę, · E.B. odstąpił Pani przysługującą jemu 1/4 z nieruchomości nr A/3, ze spadku, · C.B. zrzekła się na Pani rzecz swojej 1/2 z nieruchomości (z tytułu współwłasności małżeńskiej) nr A/3 (jest to ogólnie budynek po starym sklepie, przeznaczony wyłącznie do rozbiórki).
Uzyskała Pani już zaświadczenie, iż pomimo zniesienia współwłasności małżeńskiej ani Pani, ani C., urząd nie obciąży „podatkiem od wzbogacenia” (ze względu na równość udziałów). Po konsultacji z różnymi urzędnikami i prawnikami wnioskuje Pani, aby nie obciążać Pani tym podatkiem. Jak już Pani wspomniała, sprawa odbyła się bez spłat oraz dopłat. Przepisy mówią: „Jeżeli osoba, która się zrzekła współwłasności (drogą jej zniesienia; bez spłat i dopłat), a jednocześnie posiadała przekazaną nieruchomość przez min.
5 lat (C. miała normalnie zachowane swoje udziały ze współwłasności małżeńskiej, aż do końca sprawy, tylko po prostu ona i tata niczego nie dzielili na sprawie rozwodowej), nie ma znaczenia pokrewieństwo (plus C., chociaż jest dla mnie obcą osobą, zyskała sporo wartą działkę budowlaną) i można sprzedać taką nieruchomość poniżej 5 lat posiadania”. Z E. miała Pani de facto sam dział spadku, a ponadto, skoro nie chciał swojej 1/4, to miała Pani go zmusić do jej dalszego posiadania? „Jeśli osoba, która na drodze postępowania spadkowego się zrzeka swojego udziału (nawet samej nie posiadając praw spadkowych przez min.
5 lat), a jednocześnie udziały obu spadkobierców są równe (bez spłat i dopłat), nie pobiera się podatku w przypadku sprzedaży poniżej 5 lat posiadania.” Reasumując, żadne z Państwa realnie nie wzbogaciło się, a w Pani przypadku opłakany stan nieruchomości wręcz powiedziałaby Pani zaczął odejmować jej wartość. Z jednej strony zyskała Pani udziały byłej żony ojca i ich syna ponad swój udział (chociaż tak naprawdę o identycznej wartości), ale proszę mieć na uwadze, iż też się czegoś Pani zrzekła. Nabyta 1/4 część E. w tym starym sklepie (który już od lat nie funkcjonuje) to tyle samo, co Pani 1/4 w nim (również wynikająca z nabycia spadku).
Pani odstąpiony udział w działce budowlanej i zyskany od C. w tym budynku zaprzeczają możliwości większego wzbogacenia się przez którąkolwiek z Was niż ta druga. Idąc tym tokiem rozumowania, potrzebowałaby Pani zaświadczenia – w razie, gdyby urzędy chciały Panią pociągnąć do podatku ze sprzedaży i wypełniania PIT-u, że u Pani się ta sprzedaż nieruchomości nr A/3 odbyła w pełni legalnie (znalazły się osoby, które ją wyburzą i postawią sobie nowy lokal), bez obciążania Pani osoby. Pani nabycie sklepu jako całości (gdzie wcześniej przysługiwała Pani tylko 1/4) nie było jego kupnem ani zabawą w spłacanie kogokolwiek.
To była sprawa tylko i wyłącznie na zasadzie: „Dzielimy polubownie to, co jest i się rozchodzimy”. W uzupełnieniu wniosku złożonym 13 października 2026 r. na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy (proszę wskazać rok) Pani tata nabył do majątku wspólnego: · działkę nr A/3 oraz · działkę nr D/3 oraz · udział 1/2 w działce nr C/2?”, wskazała Pani, że Pani tata nabył każdą z nieruchomości do majątku wspólnego + udział w (…) przed Pani narodzinami (jest Pani rocznik (…)) – wie Pani tylko, że w przypadku działki nr A/3, to był 1992 r. Ze względu na trudną sytuację rodzinną, nie jest Pani w stanie podać dokładnych informacji.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „W drodze jakiej umowy (np. umowa sprzedaży, umowa darowizny) Pani tata nabył do majątku wspólnego działki nr A/3 i nr D/3?”, wskazała Pani, że działka nr A/3 to mogła być umowa sprzedaży, choć Pani tata brał udział w wydzielaniu i budowie. W przypadku działki nr B – raczej umowa sprzedaży. Przy działce nr C/2 to była darowizna po dziadku, która została podzielona między małżeństwo a ich syna.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy i na podstawie jakiego dokumentu nastąpiło nabycie spadku (proszę nie mylić z działem spadku, podziałem majątku i zniesieniem współwłasności) po Pani tacie (postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia)?”, wskazała Pani, że spadek nabyła Pani w związku z postanowieniem Sądu w (…) z dnia (…) października 2022 r. Na pytanie Organu o treści cyt.: „Kto dziedziczył po Pani tacie i w jakich udziałach?
Czy Pani i Pan E.B. dziedziczyliście po Pani tacie w udziałach po 1/2 każdy?”, wskazała Pani, że po Pani tacie dziedziczyli: Pani oraz E.B. po 1/2. Części nabyte przez E.B. są obciążone długiem alimentacyjnym na Pani rzecz – o czym Pani zabroniła wspomnieć, pełnomocnik w trakcie trwania sprawy i w tej chwili z inną mecenas stara się Pani to egzekwować od strony prawnej jako niepodzielona część masy spadkowej. Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co wchodziło w skład masy spadkowej po Pani tacie? Należy wymienić wszystkie rzeczy/udziały w rzeczach (nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne) i prawa majątkowe/udziały w prawach majątkowych będące przedmiotem spadku po Pani tacie.
W przypadku nieruchomości stanowiących działki należy podać numery ewidencyjne działek”, wskazała Pani, że w skład spadku po Pani tacie wchodziły: · nieruchomość nr A/3 w (…) – 1/2 była jego, · posiadał połowę nieruchomości nr B w (…), · kwota ok. 3000 zł w depozycie sądowym (którą każde z Państwa rozdysponowało na własne potrzeby), · 1/4 nieruchomości nr C/2 w (…) (jedna połowa to był majątek małżeński, a druga to wyłączna własność E.).
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaka jest data uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności?”, wskazała Pani, że dział spadku jest prawomocny od (…) kwietnia 2026 r. Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co było przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności oraz w jakich udziałach?
Należy wymienić wszystkie rzeczy i udziały w rzeczach (nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne) i prawa majątkowe (udziały w prawach majątkowych) będące przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności, a w przypadku nieruchomości stanowiących działki należy podać numery ewidencyjne działek”, wskazała Pani, że przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności były nieruchomości nr: A/3, B oraz połowa nieruchomości nr C/2. Przed działem spadku i zniesieniem współwłasności: a) nr A/3: · 1/4 Pani, · 1/4 E., · połowa C.; b) nr B – na ostatniej sprawie wyszło, że jest budowlana w centrum miasta, nie jest rolna, jak początkowo zakładano: · 1/4 Pani, · 1/4 E., · połowa C.; c) nr C/2: · połowa to wyłączna własność E., · 1/4 C., · 1/4, która należała do Pani taty, po połowie Pani i E. (każde po ok. 1000 m).
Po podziale: a) nr A/3 na Pani wyłączną własność – sprzedała Pani w tym roku; b) nr B na wyłączną własność C.; c) nr C/2 została podzielona na dwie nieruchomości: nr F/4 jako wyłączną własność E. (doszło do scalenia z jego wyłączną częścią tego, co matka się zrzekła i co mu przysługiwało ze spadku) oraz nr D/3 – te 1184 m, które Pani przysługiwały jako 1/8 ze spadku. Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy wartość rynkowa nabytych przez Panią składników majątkowych w wyniku działu spadku mieściła się w udziale jaki przysługiwał Pani we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez Panią w spadku po tacie, czy może przekroczyła wartość Pani udziału?
Czy wskutek działu spadku uzyskała Pani przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym?”, wskazała Pani, że myśli, że nic nie przekroczyło wartości Pani udziału – C. dostała Pani udział 1/4 w drogiej działce budowlanej, a Pani zyskała jej 1/2 w budynku przeznaczonym de facto prosto do rozbiórki. W przypadku E., to w zasadzie na niego chciała się Pani zrzec, ale C., jako jego matka i pełnomocnik, podejmowała wszystkie decyzje. On przykładowo też stracił udział 1/4 w tej działce budowlanej, ale zyskał kawał ziemi w (…), który by przysługiwał jego matce.
Pani dał swój udział 1/4 w działce nr A/3 (ten budynek do rozbiórki), bo zwyczajnie nie chciał. Natomiast, jak już Pani pisała, trwa sprawa o obciążenie go długiem alimentacyjnym, którego ojciec nie płacił i obojętnie, czego by Pani nie oddał – Pani i tak wszystko przysługuje z tytułu tych niezapłaconych alimentów. I nie jest to żadne „wzbogacenie się” (typu jedna siostra zrzeka się mieszkania po matce na drugą i nic nie bierze w zamian), tylko coś, co Pani i tak się należało (część E. w działce nr A/3). Sprawa była bez rzeczoznawcy majątkowego. Bez spłat i dopłat. Myśli Pani, że nikt nie zyskał ponad to, co stracił, czy posiadał.
Każdego ta sprawa coś kosztowała i nie zamierza Pani pozostałym uczestnikom robić rachunku sumienia. Pani np. zyskała łącznie 3/4 nieruchomości nr A/3, ale co z tego, jak budynek w stanie do wyburzenia, a zrzekła się Pani bardzo drogiego kawałka działki budowlanej w centrum miasta. Dla działki nr C/2 (teraz podzielonej na dwie) dopiero wchodzą miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obejmujące zabudowę, więc przez Państwa była traktowana jak rola. Sprzedała Pani działkę nr A/3, (…) 2026 r. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej. Działki nr D/3 Pani nie sprzedaje, gdyż dopiero wymaga zbudowania wjazdu na nią i jeszcze nie uchwalono nowego MPZP.
W uzupełnieniu wniosku złożonym 19 października 2026 r. wskazała Pani, że Pani ojciec, A.B., był w związku małżeńskim z C.B. Mieli syna, E.B. W skład majątku małżeńskiego wchodziły nieruchomości: nr A/3 w (…) zbudowana z udziałem ojca w 1992 r. (kiedyś to był sklep, obecnie ruina do rozbiórki), nr B w (…) (na ostatniej sprawie wyszło, że budowlana, a nie rolna) oraz połowa nieruchomości nr C/2 w (…) (druga połowa to wyłączna własność E.) – ta ostatnia otrzymana tytułem darowizny po dziadku oraz kwota ok. 3 tys. złotych w depozycie sądowym. Pani ojciec z C. rozstali się, natomiast nie mieli podziału majątku na sprawie rozwodowej. Z Pani mamą był związek bez ślubu.
W 2018 r., kiedy była już Pani pełnoletnia, wystąpiła Pani o alimenty, których Pani tata nigdy nie płacił. Dwa lata zajęło Sądowi Okręgowemu (…) – z pomocą organów niemieckich – ustalenie, że nie żyje. Dostała Pani akt zgonu. Wystąpiła Pani najpierw do Warszawy o nadanie Pani praw spadkowych, skąd sprawa została skierowana do (…). (…) października 2022 r. Pani wraz z E. otrzymaliście je – udziały ojca dzielone po połowie między Was. Kwotę z depozytu sądowego każde rozdysponowało na własne potrzeby. (…) kwietnia 2026 r. zakończyła się sprawa o podział majątku i zniesienie współwłasności z C. Żadna ze Stron nie zyskała ponad swój udział.
C. stała się wyłączną właścicielką działki budowlanej w centrum (…) nr B (Pani i E. odstąpiliście to, co Wam przysługiwało ze spadku). Nieruchomość w (…) nr C/2 podzielono na dwie – przysługującą Pani z udziału nr D/3 (wydzielona przez biegłego geodetę) oraz nr F/4, która stała się wyłączną własnością E. (gdyż – poza własną połową – miał jeszcze swój udział ze spadku oraz to, co otrzymał od matki). W przypadku działki nr A/3 zachowała Pani swoją 1/4 ze spadku, zyskała Pani 1/4 E. oraz C. – w zamian za działkę budowlaną – odstąpiła swoją połowę z tytułu współwłasności małżeńskiej. Sprawy bez rzeczoznawcy majątkowego. Bez spłat i dopłat. Sprzedała Pani działkę nr A/3 we wrześniu tego roku.
Uważa Pani, że nie powinna być obciążana podatkiem 19%, gdyż: · Pani udział w działce nr B oraz udział C. w działce nr A/3 pod względem wartości praktycznie się wyrównują – dostała Pani nawet zaświadczenie w US w (…), iż nie będzie podatku „od wzbogacenia się”, · minimum 5 lat ma spadek posiadać spadkodawca, a nie spadkobierca, · E. odstąpił matce działkę budowlaną, ale zyskał jej kawałek ziemi rolnej, która teraz – według nowego MPZP – będzie pod inwestycje, · mogłoby się wydawać, że zyskała Pani 1/4 E. ponad swój udział, ale dowiedziała się Pani, iż jego obowiązuje dług alimentacyjny w związku z bezpośrednim przyjęciem spadku.
Kwestie alimentacyjne W toku sprawy o podział majątku nie ujawniła Pani długu alimentacyjnego, gdyż była Pani wprowadzana w błąd przez Pani pełnomocnik, która kazała Pani wpierw wytoczyć sprawę o „nadanie klauzuli z przejściem obowiązków na spadkobierców” – w tej chwili współpracuje Pani z mecenas od spraw przed Trybunałem Praw Człowieka i dowiedziała się Pani, że żadnej klauzuli się nie nadaje, kiedy jest prawomocne postanowienie sądu, i dług to część majątku, należącego do zmarłego ojca. W tej chwili będzie Pani składać pisma, żeby wznowić postępowanie spadkowe, gdyż wszystko to, co otrzymał E., w rzeczywistości powinno przysługiwać Pani na wyłączną własność.
Ma Pani ponad 200 stron akt sądowych dotyczących tej sprawy. W załącznikach dołącza Pani kopię wyroku o alimenty. Sprawa była konsultowana z profesjonalną kancelarią od prawa skarbowego – według przedstawicieli Pani stanowisko jest w pełni poprawne. W uzupełnieniu wniosku złożonym 28 października 2026 r. na pytania Organu o treści cyt.: „Czy wartość rynkowa nabytych przez Panią składników majątkowych w wyniku działu spadku przeprowadzonego wyłącznie pomiędzy Panią i E.B.
(bez udziału C.B., ponieważ nie była ona spadkobierczynią po Pani zmarłym ojcu) mieściła się w udziale jaki przysługiwał Pani we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez Panią w spadku po tacie (a nie w innych składnikach niewchodzących w skład spadku i stanowiących majątki osobiste uczestników postępowania), czy może przekroczyła wartość Pani udziału? Czy wskutek działu spadku uzyskała Pani przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym?”, wskazała Pani, że uwzględniła Pani zniesienie współwłasności, gdyż sprzedana nieruchomość wcześniej należała również do C.B.
Odnośnie działu spadku z E.B., nie przysporzyła Pani nic ponad wartość rynkową/Pani udział, zwłaszcza że jego części są obciążone długiem alimentacyjnym na Pani rzecz, co w chwili obecnej – z pomocą pani pełnomocnik od Trybunału Praw Człowieka – stara się Pani egzekwować.
Pytania
Czy musi Pani zapłacić podatek 19% z udziałów E. i C. w związku ze sprzedażą działki nr A/3? Czy powinna Pani zapłacić podatek 19%?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, nie powinna Pani być obciążona podatkiem 19%, ze względu na szczególne okoliczności, jakie wyszły w toku sprawy. Według Pani, nie powinna Pani.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy: Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu.
Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.
Nabycie nieruchomości (udziału w nieruchomości) w spadku Stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795): Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 tej ustawy: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast jak stanowi art. 925 ww. ustawy: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Stosownie natomiast do art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny: Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Od dnia 1 stycznia 2019 r. pięcioletni okres, po upływie którego nie powstanie obowiązek uiszczenia podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości nabytych w drodze spadku liczony jest od końca roku, w którym spadkodawca ją nabył lub wybudował, a nie tak jak w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r. – od końca roku, w którym został otwarty spadek (w którym zmarł spadkodawca).
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) nabytej w spadku istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę. Nabycie nieruchomości (udziału w nieruchomości) w dziale spadku Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
W myśl art. 1035 ustawy Kodeks cywilny: Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Zgodnie z art. 1037 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny: § 1. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. § 2. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. W myśl art. 1038 § 2 ww. ustawy: Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Jeżeli zatem wartość nieruchomości lub prawa (udziałów w nieruchomości lub prawie) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości lub prawie nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności.
Jednakże nabycie nieruchomości lub prawa w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabycie nieruchomości lub prawa w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem.
Bezsprzeczne jest, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku. Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tak więc co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tej czynności prawnej podatnik otrzymuje rzecz lub prawo, którego wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał w dzielonej masie spadkowej. Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu spadku mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym spadkiem oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat.
Podkreślam, że dział spadku jest czynnością dokonywaną wyłącznie między samymi spadkobiercami dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy. Dział spadku jest czynnością wtórną, wynikającą z podziału majątku spadkowego, a zatem nie jest tą samą czynnością co zniesienie współwłasności. Zniesienie współwłasności Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Stosownie do art. 195 ustawy Kodeks cywilny: Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W myśl art. 196 ww. ustawy: § 1. Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. § 2. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu. Współwłasność to szczególny rodzaj własności charakteryzujący się tym, że ta sama rzecz, w tym samym czasie, jest własnością kilku osób, których uprawnienia mają tę samą treść. Na współwłasność składają się trzy elementy: jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność wspólnego prawa. Jedność przedmiotu oznacza, że współwłasność odnosi się do jednej rzeczy (jednego przedmiotu) (K.
Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 32, Warszawa 2024). W myśl art. 210 § 1 ustawy Kodeks cywilny: Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Stosownie do art. 211 ww. ustawy: Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Zgodnie natomiast z art. 212 ww. ustawy Kodeks cywilny: § 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi. § 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. § 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu.
W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje przez podział rzeczy wspólnej, to co do zasady dokonuje się jej podziału na tyle części ilu jest współwłaścicieli z uwzględnieniem wartości udziałów posiadanych przed zniesieniem współwłasności. W przypadku różnicy pomiędzy wartością utworzonych części rzeczy a wielkością udziałów, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał. Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy.
Biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli: · podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub · wartość rzeczy mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie w majątku wspólnym. Jeżeli więc spełnione są wymienione wyżej warunki, zniesienie współwłasności nieruchomości nie może być rozpatrywane w kategoriach nabycia.
Natomiast wszelkie przypadki gdy udział danej osoby ulega powiększeniu nawet gdy następuje nieodpłatnie (bez spłat i dopłat), traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak też stan jej majątku osobistego. Tak więc, co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.
Przy czym mówiąc o powiększeniu udziału należy mieć na uwadze wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy, a nie wielkość czy ilość rzeczy jakie przypadną danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności. O tym, czy w wyniku zniesienia współwłasności doszło do nowego nabycia ponad wcześniej posiadany udział decyduje porównanie wartości tych nieruchomości, a nie ich powierzchni. Może się zdarzyć, że większą wartość będzie miała nieruchomość o mniejszej powierzchni. Nabycie w wyniku zniesienia współwłasności części majątku, który należał do innych współwłaścicieli, należy więc traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skutki podatkowe sprzedaży przez Panią działki nr A/3 Zatem, w celu ustalenia czy sprzedaż przez Panią w 2026 r. nieruchomości stanowiącej działkę nr A/3 podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, kluczowe jest ustalenie, kiedy nastąpiło faktyczne nabycie przez Panią poszczególnych udziałów w działce nr A/3. Jak wynika z opisu sprawy, Pani ojciec, był w związku małżeńskim z C.B. Urodził im się syn, E.B.
Później się rozwiedli, ale bez podziału majątku wspólnego (który dzielili po połowie), w skład którego wchodziły nieruchomości: nr A/3 oraz nr B, kwota ok. 3 tys. złotych z depozytu sądowego, a także połowa nieruchomości nr C/2 (druga połowa to wyłączna własność E.B.) – otrzymana tytułem darowizny po dziadku, F.B. Pani tata związał się z Pani mamą, bez ślubu, ale po Pani narodzinach rozstali się. Pani tata nabył każdą z nieruchomości do majątku wspólnego oraz udział w działce nr C/2 przed Pani narodzinami (jest Pani rocznik (…)) – wie Pani tylko, że w przypadku działki nr A/3, to był 1992 r. Ze względu na trudną sytuację rodzinną, nie jest Pani w stanie podać dokładnych informacji.
W 2018 r. Pani tata zmarł. (…) października 2022 r. nabyła Pani spadek w związku z postanowieniem sądu. Po Pani tacie dziedziczyli: Pani oraz E.B. po 1/2. W skład spadku po Pani tacie wchodziły: nieruchomość nr A/3 – 1/2 była jego, udział 1/2 w nieruchomości nr B, kwota ok. 3000 zł w depozycie sądowym (którą każde z Państwa rozdysponowało na własne potrzeby), 1/4 nieruchomości nr C/2 (jedna połowa to był majątek małżeński, a druga to wyłączna własność E.). Dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności prawomocnego od (…) kwietnia 2026 r., bez spłat i dopłat.
Przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności były nieruchomości nr: A/3, B oraz połowa nieruchomości nr C/2. Przed działem spadku i zniesieniem współwłasności: a) nr A/3: · 1/4 Pani, · 1/4 E., · połowa C.; b) nr B.: · 1/4 Pani, · 1/4 E., · połowa C.; c) nr C/2: · połowa to wyłączna własność E., · 1/4 C., · 1/4, która należała do Pani taty, po połowie Pani i E. (każde po ok. 1000 m).
Podział spadku i zniesienie współwłasności dokonano w taki sposób, że: nieruchomość nr B C.B. nabyła na wyłączną własność, gdyż Pani i E. zrzekliście się na nią swoich udziałów (po prostu odstąpiliście to, co przysługiwało ze spadku), C.B. zrzekła się swoich udziałów w nieruchomości nr C/2 na rzecz E., dodatkowo on zachował swoją część ze spadku, a Pani wyodrębniono przysługującą część ze spadku, która otrzymała nr D/3 – część E. ma teraz nr F/4, a także wyznaczono fizyczne granice przez biegłego geodetę, E.B. odstąpił Pani przysługującą jemu 1/4 z nieruchomości nr A/3, ze spadku, C.B. zrzekła się na Pani rzecz swojej 1/2 z nieruchomości (z tytułu współwłasności małżeńskiej) nr A/3. Po podziale: · nr A/3 na Pani wyłączną własność – sprzedała Pani w tym roku; · nr B na wyłączną własność C.; · nr C/2 została podzielona na dwie nieruchomości: nr F/4 jako wyłączną własnośćE.
(doszło do scalenia z jego wyłączną częścią tego, co matka się zrzekła i co mu przysługiwało ze spadku) oraz nr E/3 – te 1184 m, które Pani przysługiwały jako 1/8 ze spadku. W uzupełnieniu wniosku złożonym 28 października 2026 r. na pytania Organu o treści cyt.: „Czy wartość rynkowa nabytych przez Panią składników majątkowych w wyniku działu spadku przeprowadzonego wyłącznie pomiędzy Panią i E.B.
(bez udziału C.B., ponieważ nie była ona spadkobierczynią po Pani zmarłym ojcu) mieściła się w udziale jaki przysługiwał Pani we wszystkich składnikach majątkowych nabytych przez Panią w spadku po tacie (a nie w innych składnikach niewchodzących w skład spadku i stanowiących majątki osobiste uczestników postępowania), czy może przekroczyła wartość Pani udziału? Czy wskutek działu spadku uzyskała Pani przysporzenie majątkowe ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym?”, wskazała Pani, że odnośnie działu spadku z E.B., nie przysporzyła Pani nic ponad wartość rynkową/Pani udział.
(…) 2026 r. sprzedała Pani działkę nr A/3. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej. Działki nr D/3 Pani nie sprzedaje, gdyż dopiero wymaga zbudowania wjazdu na nią i jeszcze nie uchwalono nowego MPZP. Przystępując do oceny skutków podatkowych sprzedaży w 2026 r. działki nr A/3, zauważyć należy, że do nabycia przez Panią udziału w tej nieruchomości doszło najpierw w drodze spadku po zmarłym tacie. Zatem, datą nabycia przez Panią tego udziału w nieruchomości po zmarłym tacie, jest data nabycia udziału w tej nieruchomości przez Pani tatę, czyli 1992 r. Następnie, działka nr A/3 była przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności.
W tym miejscu, należy podkreślić różnicę między czynnością zniesienia współwłasności dokonaną przez współwłaścicieli, a czynnością działu spadku dokonaną wyłącznie między spadkobiercami nabywającymi spadek po tym samym spadkodawcy. Dział spadku obejmuje rozporządzenie przez wszystkich spadkobierców prawami majątkowymi wchodzącymi w skład spadku dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy, a nie jak w przypadku zniesienia współwłasności – rozporządzenie udziałami w nieruchomości przez współwłaścicieli. Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.
Ponadto, co istotne, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tej czynności prawnej podatnik otrzymuje rzecz lub prawo, którego wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał w całej masie spadkowej. Natomiast, w przypadku zniesienia współwłasności, ponieważ zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny – współwłasność odnosi się do jednej rzeczy – to na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytych w wyniku zniesienia współwłasności należy rozpatrywać osobno do każdej nieruchomości nabytej w drodze tego zniesienia.
Skoro zatem w wyniku przeprowadzonego pomiędzy Panią i E.B. (spadkobiercami dziedziczącymi po Pani zmarłym ojcu) działu spadku – jak wskazała Pani w uzupełnieniu wniosku – „nie przysporzyła Pani nic ponad wartość rynkową/Pani udział” – to stwierdzam, że w momencie dokonania tego działu spadku, tj. w 2026 r., nie doszło do nowego nabycia przez Panią przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, część udziału w działce nr A/3 należała do C.B. i nie podlegała dziedziczeniu.
W związku z tym, ten udział w nieruchomości nie wszedł do masy spadkowej i nie mógł być przedmiotem działu spadku, a jedynie zniesienia współwłasności. W rezultacie, w wyniku zniesienia współwłasności przeprowadzonego w 2026 r. powiększyła Pani swój udział w działce nr A/3, ponad pierwotny udział, jaki przysługiwał Pani w tej działce w spadku po ojcu kosztem udziału C.B., jaki przysługiwał jej w tej działce. W wyniku takiego zniesienia współwłasności uzyskała Pani przysporzenie majątku – udziału w działce nr A/3 ponad udział przysługujący Pani w tej działce przed dokonanym zniesieniem współwłasności.
Zatem, w tej części mamy do czynienia z nabyciem, gdyż w 2026 r. w wyniku zniesienia współwłasności doszło do zwiększenia Pani stanu majątku osobistego.
Przystępując zatem do oceny skutków podatkowych dokonanej przez Panią w 2026 r. sprzedaży działki nr A/3, stwierdzam, że udziały w tej działce nabyła Pani w różnych okolicznościach i różnych terminach, tj.: · 1992 r. – udział, który nabyła Pani w spadku po tacie, do którego ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidujący liczenie okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy – od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w nieruchomości przez spadkodawcę (Pani tatę); · 2026 r. – w odniesieniu do udziału nabytego przez Panią w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności od C.B. ponad przysługujący Pani pierwotnie udział w działce nr A/3 przed zniesieniem współwłasności.
Natomiast, przyjmując za Panią, że wskutek działu spadku nie uzyskała Pani przysporzenia majątkowego ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym oraz dział spadku odbył się bez spłat i dopłat, to stwierdzam, że w wyniku nieodpłatnego działu spadku nie nabyła Pani udziału w działce nr A/3. Reasumując, sprzedaż przez Panią w 2026 r. działki nr A/3 w odniesieniu do udziału nabytego przez Panią w spadku po tacie, nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż tego udziału nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału przez spadkodawcę (Pani tatę), tj. w 1992 r. W zakresie nieodpłatnego działu spadku, skoro wskutek działu spadku nie uzyskała Pani przysporzenia majątkowego ponad wartość rynkową nabytego przez Panią w spadku udziału w majątku spadkowym oraz dział spadku odbył się bez spłat i dopłat, to stwierdzam, że czynność nieodpłatnego działu spadku nie stanowi dla Pani nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast, sprzedaż przez Panią w 2026 r. działki nr A/3 w odniesieniu do udziału nabytego przez Panią w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności od C.B. ponad przysługujący Pani pierwotnie udział w działce nr A/3 przed zniesieniem współwłasności, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności (tj. 2026 r.).
Dochód z tego odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy: Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Jak stanowi art. 19 ust. 1 ww. ustawy: Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
Zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika.
Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c. Stosownie do treści art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Stosownie natomiast do art. 30e ust. 4 ww. ustawy: Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać: 1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub 2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Nadmienić należy, że w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika zawiera art. 21 ust. 25 w zw. z ust. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Zgodnie z art. 30e ust. 7 ww. ustawy: W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że sprzedaż przez Panią w 2026 r. nieruchomości stanowiącej działkę nr A/3, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu przez Panią w spadku po tacie, nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jego sprzedaż nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie ww. udziału w nieruchomości przez spadkodawcę, tj. Pani tatę (w 1992 r.).
Tym samym, nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży tej części udziału. Ponadto, jeżeli – jak wskazała Pani w uzupełnieniu wniosku – odnośnie działu spadku z E.B., nie przysporzyła Pani nic ponad wartość rynkową/Pani udział – to stwierdzam, że w odniesieniu do udziału w działce nr A/3 nabytego przez Panią od E.B., czynność nieodpłatnego działu spadku nie stanowi dla Pani nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, sprzedaż działki nr A/3, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu przez Panią w tej działce od E.B., nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym i nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży tej części udziału. Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Natomiast, sprzedaż przez Panią w 2026 r. działki nr A/3 w części odpowiadającej udziałowi nabytemu przez Panią w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności od E.B. ponad przysługujący Pani pierwotnie udział w działce nr A/3 przed zniesieniem współwłasności, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż tego udziału została dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności (tj. 2026 r.).
Tym samym, jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży tej części udziału. Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe. Przy czym wyjaśniam, że w przedmiotowej sprawie brak obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn nie wpływa na powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę nr A/3.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego.
Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej