Pytania
(ostatecznie sformułowane w uzupełnieniach) 1) Czy Biznes X. będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT i w konsekwencji podział Spółki Dzielonej przez wydzielenie nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT?
2) Czy w przypadku uznania, że Biznes X. będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT i w konsekwencji podział Spółki Dzielonej przez wydzielenie nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT zgodnie ze stanowiskiem Zainteresowanych przyporządkowanym do pytania nr 1, Spółka Przejmująca będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego? Państwa stanowisko (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniach) Ad.
1 Zdaniem Zainteresowanych, Biznes X. będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT i w konsekwencji planowany podział Wnioskodawcy przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT. Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych: 1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Ze wskazanego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług. Jednocześnie art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT wskazuje, że przez odpłatną dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami natomiast zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów Ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
2. W ocenie Wnioskodawcy, pojęcie „zbycia” powinno być rozumiane w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” określonego na gruncie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a więc w taki sposób, że „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, tj. m.in. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego. 3. Powyższe, znajduje potwierdzenie w obszernej literaturze przedmiotu, przykładowo: ‒ „W obecnie obowiązującej ustawie o VAT ustawodawca wyeliminował ten problem właśnie poprzez odniesienie się do generalnego pojęcia „zbycia”, a nie „sprzedaży”.
Warto podkreślić, iż ustawodawca nie użył żadnego pojęcia definiowanego bądź dookreślonego w ustawie (jak np. sprzedaż czy dostawa), co oznacza, że nie jest istotna forma, lecz samo zadysponowanie przedsiębiorstwem (lub jego zorganizowaną częścią) w taki sposób, że dochodzi do jego zbycia. W związku z tym opodatkowaniem objęta jest zarówno sprzedaż, jak i darowizna przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa), a także wszelkie inne zdarzenia prowadzące do jego zbycia. Zbycie należy rozumieć jako jakąkolwiek czynność prowadzącą do przeniesienia własności.” (T. Michalik., art. 6 VAT. Komentarz, wyd. 16, Warszawa 2021 r.).
4. Ustawa o VAT zawiera taką samą definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa jak ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.; dalej: „Ustawa o CIT”). Zgodnie z nią przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania (art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT).
5. Oznacza to, że dla potrzeb regulacji Ustawy o VAT, tak samo jak w przypadku Ustawy o CIT, aby mówić o wydzieleniu przenoszona część przedsiębiorstwa powinna wypełniać następujące przesłanki: a) musi istnieć wyodrębniony funkcjonalne zespół składników majątkowych, obejmujący składniki o charakterze materialnym i niematerialnym, w tym zobowiązania, przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, b) składniki te muszą być organizacyjnie wyodrębnione w istniejącym przedsiębiorstwie, c) składniki te muszą być finansowo wyodrębnione w istniejącym przedsiębiorstwie, d) być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych oraz e) móc stanowić niezależne przedsiębiorstwo, samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze.
6. Dla istnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa niezbędnym jest, aby składniki materialne i niematerialne wchodzące w jego skład pozostawały we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych pojedynczych elementów. Istotne jest, aby w wydzielanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami tak, żeby przekazana masa aktywów i pasywów mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
Powyższe oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których w przyszłości będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz pewnym zorganizowanym zespołem tych składników, które łącznie służą wykonywaniu ściśle określonych zadań gospodarczych. Warunkiem niezbędnym jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które to wydzielenie ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. 7. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość, tj. obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych realizowanych w strukturze przedsiębiorstwa.
Po to, aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, muszą więc umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, gdyż musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. 8. Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”) w interpretacji z 25 sierpnia 2017 r. nr 0114-KDIP1-2.4012.344.2017.1.PC: ‒ „(...) wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy.” Biznes X. jako zorganizowana część przedsiębiorstwa 9. W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym w opisie stanu faktycznego przypadku, zespół składników wyodrębnionych w ramach opisanego Biznesu X. posiada pełną zdolność do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych w dotychczasowym zakresie.
Zdolność ta wynika przede wszystkim z tego, że zbiór aktywów materialnych i niematerialnych wchodzących w skład Biznesu X. był dotychczas wykorzystywany przez Spółkę Dzieloną do działalności produkcyjnej w zakresie wytwarzania różnego rodzaju (…), zatem stanowi on kompletny substrat majątkowy, potrzebny do samodzielnej działalności w dotychczasowym zakresie.
10. Jak wskazano w opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, zespół składników majątkowych tworzących Biznes X. obejmuje w szczególności: a) w pełni wyposażony zakład w (...) (w całości przeznaczony do produkcji (…)), w tym kompleks nieruchomości, w szczególności prawo własności do gruntów oznaczonych numerami ksiąg wieczystych: (…) oraz (…) oraz prawo użytkowania wieczystego do gruntów oznaczonych numerami ksiąg wieczystych: (…) oraz (…), b) środki trwałe i wyposażenie zakładu w (...) związane z Biznesem X. (w części dotyczącej produkcji (…), przykładowo: meble, wyposażenie, sprzęt (w tym sprzęt biurowy), sprzęt komputerowy, maszyny, części zamienne, komponenty, przenośniki, narzędzia i pojazdy, a także urządzenia (…), które nie stanowią części składowych nieruchomości położonych w zakładzie w (...); c) środki trwałe oraz wyposażenie w postaci: jednostek komputerowych, biurek, centrali telefonicznej, telefonów, serwerów, monitorów, zestawów tele/wideokonferencyjnych, telewizorów, projektorów, drukarek, ekranu projekcyjnego, stacji dokujących, podpisów elektronicznych, systemu monitorowania kluczowych parametrów bezpieczeństwa infrastruktury IT, stanowisk roboczych, stołów i stolików, ekspresu do kawy, punktów dostępowych, foteli, krzeseł, sprzętu biurowego, wyposażenia kuchni, przełączników sieciowych (Switch), systemu gaszenia, systemu monitoringu, szaf, tablic - związane z Biznesem X., d) wartości niematerialne w postaci: znaków towarowych (m.in.
„(…)”, „(…)”, „(…)”, „(…)", „(…)”) oraz baza klientów związana z Biznesem X., e) część praw autorskich w postaci: materiałów fotograficznych, materiałów reportażowych, pozwoleń na korzystanie ze zdjęć i wszelkich kreatywnych dokonań personelu, f) zapasy w postaci (…), opakowań, dodatków do (…), a także gotowe produkty, materiały eksploatacyjne, zapasy, części i części zamienne związane z działalnością w zakresie Biznesu X., g) prawa i obowiązki wynikające z umów zakupu towarów związanych z Biznesem X., w szczególności dotyczących umów na zakup (...), opakowań, dodatków do (…), h) prawa i obowiązki wynikające z umów pośrednictwa w umowach sprzedaży i zakupu towarów (umowy dystrybucyjne) oraz produkcji kontraktowej związanych z Biznesem X., i) istniejące na moment podziału należności związane z działalnością Biznesu X. oraz zobowiązania funkcjonalnie związane z działalnością Biznesu X., zwłaszcza z tytułu zakupu (...), mieszanek (...), opakowań oraz dodatków do (…), j) prawa i obowiązki wynikające z umów magazynowych związanych z Biznesem X., k) księgi, rejestry, pliki i dane, materiały marketingowe i sprzedażowe związane z Biznesem X., l) wszystkie „przenoszalne” zezwolenia administracyjne i certyfikaty związane z Biznesem X., tj. te, które zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą w wyniku podziału, m)prawa i obowiązki wynikające z umów dotyczących zakładu w (...) takich jak dotyczące dzierżawy dystrybutorów wody i dostawy kawy, sprzątania biura, organizacji spotkań, wsparcia serwisowego skanerów i drukarek, usług telekomunikacyjnych, tworzenia kopii zapasowych systemów informatycznych, n) prawa i roszczenia (w tym roszczenia ubezpieczeniowe) związane z Biznesem X., o) polisy ubezpieczeniowe, p) zespół pracowników (prawa i obowiązki wynikające z umów o pracę) funkcjonalnie powiązanych z Biznesem X., którzy zostaną przeniesieni do Spółki Przejmującej w ramach przeniesienia zakładu pracy na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, w tym m.in. dedykowany dział marketingu odpowiedzialny za Biznes X. oraz dział Badawczo-Rozwojowy odpowiedzialny za innowację w Biznesie X., a także grupa pracowników dedykowana do Biznesu X. działająca w ramach m.in. działu handlowego, działu wsparcia sprzedaży, logistyki, planowania, controllingu, IT, HR; q) prawa i obowiązki wynikające z umowy o pracę z Dyrektorem ds. marketingu przypisanym do Biznesu X. (który pełni też funkcję członka zarządu w Spółce Dzielonej), r) prawa i obowiązki wynikające z umów B2B zawartych z osobami świadczącymi usługi związane z Biznesem X., s) rozrachunki z pracownikami przypisanymi do Biznesu X., t) postępowania sądowe i administracyjne dotyczące: roszczeń o zapłatę, roszczeń o zapłatę kar umownych i odszkodowań, nakazów zapłaty, ugód umownych, które są związane z Biznesem X. 11. W ocenie Wnioskodawcy, opisany powyżej zespół składników materialnych i niematerialnych wchodzących w skład Biznesu X. pozostaje ze sobą we wzajemnych, ścisłych relacjach użytkowych i funkcjonalnych.
Z racji roli gospodarczej pełnionej przez ten segment działalności, tworzy on wyodrębnioną strukturalnie całość, zdolną do bycia niezależnym i samodzielnym podmiotem realizującym założone cele gospodarcze w dotychczasowym zakresie. Wyodrębnienie organizacyjne w istniejącym przedsiębiorstwie 12. Sposób interpretacji kryterium wyodrębnienia organizacyjnego zespołu składników majątkowych i niemajątkowych, mających stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT, został wielokrotnie poruszony w orzecznictwie sądów administracyjnych, doktrynie prawa podatkowego oraz w praktyce interpretacyjnej Dyrektora KIS.
Wspólnym mianownikiem stanowisk prezentowanych w tej kwestii jest powiązanie warunku wyodrębnienia organizacyjnego z istniejącym już wyodrębnieniem określonego substratu aktywów materialnych i niematerialnych w strukturze podatnika: „Rozważając kwestię wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze” (wyrok NSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 79/17, podobnie NSA w wyroku z 28 stycznia 2019 r. sygn. akt I FSK 293/17), „(…) wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu.
Takie wyodrębnienie może przybrać formę np. oddziału, biura, zakładu, wydziału, departamentu, działu” (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Legalis), „Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.” (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 20 lutego 2018 r., sygn.. 0111-KDIB1-2.4010.419.2017.3.AK).
13. Jednocześnie, w doktrynie prawa podatkowego wskazuje się. że do stwierdzenia spełniania kryterium wyodrębnienia organizacyjnego nie jest koniecznie sporządzenie specjalnej dokumentacji potwierdzającej zaistnienie takiego stanu: ‒ „(…) nawet w przypadku, gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie, a takie wyodrębnienie w praktyce jest dostrzegalne i ono, chociaż nie ma oparcia w dokumentach podatnika, faktycznie istnieje - możemy mieć do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa.” (K.
Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Legalis). 14. Powyższe stanowisko zostało również zaaprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych: ‒ „Wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu. Takie wyodrębnienie może przybrać formę np. oddziału, biura, zakładu, wydziału, departamentu, działu.
Jednocześnie należy uznać, że nawet w przypadku, gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie, a takie wyodrębnienie w praktyce jest dostrzegalne i ono, chociaż nie ma oparcia w dokumentach podatnika, faktycznie istnieje - możemy mieć do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa.” (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego („WSA”) w Warszawie z 10 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 455/15).
15. Pomimo przedstawionego wyżej poglądu dotyczącego braku obowiązku korporacyjnego udokumentowania faktu wyodrębnienia strukturalnego zespołu aktywów majątkowych i niemajątkowych mających stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie przepisów Ustawy o VAT, w ocenie Wnioskodawcy wyodrębnienie Biznesu X. będzie miało nie tylko faktyczny charakter (gdyż Biznes X. aktualnie funkcjonuje w ramach Spółki Dzielonej w sposób w pełni autonomiczny), lecz również zostanie stosownie sformalizowane w drodze odpowiedniej uchwały zarządu Spółki Dzielonej.
Jednocześnie, poszczególne składniki majątkowe wchodzące w skład Biznesu X. stanowią zespoły funkcjonalnie powiązanych ze sobą składników majątkowych, które po podziale będą kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej wynikającej z obszaru przypisanego Biznesowi X. Zgodnie z powyższym, segment Biznesu X. stanowi odrębną organizacyjnie i kompetencyjnie całość, dającą się oddzielić w obrębie działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną. Z tego też powodu, w ocenie Wnioskodawcy, warunek wyodrębnienia organizacyjnego w odniesieniu do Biznesu X. należy uznać za spełniony.
Finansowe wyodrębnienie części przedsiębiorstwa w istniejącym przedsiębiorstwie 16. Przez wyodrębnienie finansowe, o którym mowa w art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, należy rozumieć sytuację, gdy sposób prowadzenia ewidencji zdarzeń gospodarczych danego przedsiębiorstwa pozwala na przy porządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do realizowanych zadań gospodarczych.
Nie należy jednak utożsamiać tego pojęcia z pełną samodzielnością finansową, co znajduje potwierdzenie w stanowiskach prezentowanych dotychczas przez Dyrektora KIS oraz doktrynę prawa podatkowego: „Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.” (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 25 sierpnia 2017 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.344.2017.1.PC); „W zakresie wyodrębnienia finansowego warunkiem jest, aby do zorganizowanej części przedsiębiorstwa mogły zostać przypisane związane z nim koszty, przychody, należności i zobowiązania.
(...) Co także kluczowe, należy zwrócić uwagę, że ustawa nie wymaga, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa była »samodzielna« finansowo (...) ale by była »wyodrębniona« bez jednoczesnego wskazania, na czym to wyodrębnienie ma polegać i jak daleko ma sięgać.” (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019).
17. Księgi Spółki Dzielonej oraz dotychczasowa praktyka księgowań umożliwiają osobną identyfikację operacji gospodarczych, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań dotyczących zarówno Biznesu X., jak i Biznesu Y. Pozwala to na precyzyjne ustalenie zakresu alokacji zdarzeń gospodarczych i ich konsekwencji podatkowo-księgowych dla każdego z wydzielonych segmentów biznesu Spółki Dzielonej (poprzez oddzielne centra zysków „Profit Center” oraz miejsca powstawania kosztu „Cost Center”), co znacząco usprawnia ewentualny proces odseparowania od siebie dokumentacji dotyczącej Biznesu X. i Biznesu Y. Możliwe jest także sporządzenie odrębnych rachunków zysków i strat, bilansów oraz planów finansowych dla Biznesu X. i Biznesu Y. 18. W opinii Wnioskodawcy, wymienione powyżej okoliczności jednoznacznie świadczą o wyodrębnieniu ww. segmentów działalności Spółki Dzielonej pod względem finansowym wewnątrz jej struktury organizacyjnej.
W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, warunek wyodrębnienia finansowego w odniesieniu do Biznesu X. należy uznać za spełniony. Wyodrębnienie funkcjonalnie w istniejącym przedsiębiorstwie 19. Kolejnym warunkiem, który musi zostać spełniony, aby zespół składników majątkowych stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w świetle przepisów ustawy o VAT, jest zdolność do bycia niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze.
Aby część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy: „Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.” (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS nr 0114-KDIP1-2.4012.344.2017.1.PC z 25 sierpnia 2017 r.), „Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy.
Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.” (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS nr 0114-KDIB3-2.4012.276.2024.4.ASZ z 29 sierpnia 2024 r.). 20. Do prowadzenia działalności Biznesu X. w dotychczasowym zakresie przydzielone zostały wszystkie składniki materialne i niematerialne, umożliwiające wykonywanie określonych zadań gospodarczych (alokowane składniki zostały wyszczególnione w opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego).
Wnioskodawca podkreśla przy tym, że ww. składniki majątkowe są wzajemnie powiązane w sposób umożliwiający samodzielne i efektywne realizowanie przypisanych do Biznesu X. funkcji obejmujących obszar działalności nakierowanej na produkcję różnego rodzaju (…). 21. Zgodnie z powyższym Biznes X., stanowi funkcjonalnie odrębną całość, przeznaczoną do samodzielnego kontynuowania określonego profilu działalności gospodarczej.
Zdolność do samodzielnego stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze 22. Ostatnim elementem determinującym poziom zorganizowana składników majątku w taki sposób, że stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność do samodzielnego stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa, które samodzielnie realizuje zadania gospodarcze. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi, obiektywnie oceniając, posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy.
Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego, samodzielnego przedsiębiorstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2288/16). Dlatego też przyjmuje się, że zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, jeżeli te składniki posiadają samodzielność gospodarczą, jeszcze zanim dojdzie do transakcji ich przeniesienia np. w ramach sprzedaży lub aportu.
Wydzielona jednostka jeszcze przed zbyciem powinna uzyskać samodzielność gospodarczą i realizować ją w praktyce (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 7 kwietnia 2017 r. 3063-ILPP2-2.4512.35.2017.2.EW). 23. Jak zostało wskazane w opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, nie ma wątpliwości, że składniki przypisane do Biznesu X. osiągnęły samodzielność gospodarczą, ponieważ pomimo tego, że funkcjonowały w obrębie jednego przedsiębiorstwa wraz ze składnikami Biznesu Y., to prowadziły w pełni niezależną i samodzielną działalność w zupełnie innym obszarze produkcji (…), skupionej przede wszystkim na wytwórstwie (…).
W konsekwencji, nie powinno budzić wątpliwości, że ta samodzielność gospodarcza, widoczna już w obrębie działalności Spółki Dzielonej, zostanie również zachowana po podziale, a tym samym, że materialne i niematerialne składniki majątku alokowane do Biznesu X., posiadają zdolność do stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, w tym uzyskującego przychody ze świadczonych usług.
Wskazać również należy, że Spółka Dzielona podjęła działania mające na celu rozdzielenie umów sprzedażowych podpisanych z sieciami sklepów w taki sposób, aby każda z nich dotyczyła albo (…) właściwych dla Biznesu X. albo towarów właściwych dla Biznesu Y. Dzięki temu Spółka Przejmująca w wyniku podziału stanie się z mocy prawa stroną umów mających za przedmiot sprzedaż (…) właściwych dla Biznesu X. i nie będzie musiała zawierać tego rodzaju nowych umów z sieciami sklepów. które są stronami aktualnych kontraktów.
W przypadkach, gdy umowy takie nie zostaną rozdzielone do dnia podziału, ich zawarcie nastąpi przez Spółkę Przejmującą bezpośrednio po podziale tak, aby płynnie kontynuować współpracę z sieciami dystrybucyjnymi. 24. Zdaniem Wnioskodawcy, na powyższą ocenę nie powinien mieć wpływu fakt, że w związku z podziałem, w strukturach Spółki Dzielonej pozostaną w całości funkcje wspierające dotychczasową działalność Wnioskodawcy w postaci obsługi księgowej, prawnej oraz podatkowej.
Biorąc pod uwagę fakt, że: i) funkcje te nie są kluczowe z perspektywy możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez Biznes X. w ramach struktur Spółki Przejmującej, jak i nie pozbawiają składników majątku przyporządkowanych do tegoż działu przymiotu samodzielności, ii) oraz fakt, że odpowiednie usługi zostaną zapewnione Spółce Przejmującej po podziale, Biznes X. stanowić powinien zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Powyższe stwierdzenie jest zgodne ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny, przykładowo w wyroku z 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1643/10, w którym sąd wskazał, że: ‒ „Brak w przedsiębiorstwie wewnętrznych działów obsługujących jego zadania kadrowe, informatyczne i finansowe nie pozbawia tegoż przedsiębiorstwa możliwości realizacji określonych zadań gospodarczych. (...) istotą przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest prowadzenie działalności gospodarczej poprzez realizację określonych zadań gospodarczych.
Mogą być one wykonywane bez wewnętrznych działów obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej przedsiębiorstwa, które to zadania, jak trafnie podniósł sąd I instancji, mogą być przedmiotem obsługi dokonywanej przez firmy zewnętrzne (outsourcing).
Usługi te, jako niematerialne, nie decydują o realizacji przez przedsiębiorstwo jego zadań gospodarczych, lecz wspomagają jedynie jego funkcjonowanie jako podmiotu gospodarczego.” 25. Mając więc na uwadze, że zespół składników majątkowych przyporządkowany do Biznesu X. jest jednocześnie: zespołem składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, który jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie w postaci odrębnej jednostki organizacyjnej, a także jest finansowo wyodrębniony w strukturze obecnie istniejącego przedsiębiorstwa oraz jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, tj. działalności w obszarze produkcji, wytwarzania, badania i rozwoju, zaopatrzenia w składniki, surowce, opakowania, materiały eksploatacyjne, media, energię, reklamy, marketingu, sprzedaży i dystrybucji (…) w konsumenckich kanałach sprzedaży detalicznej (B2C) i kanałach business-to-business (B2B) oraz w kanale przemysłowym - Biznes X., i mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze (w tym uzyskiwanie przychodów), to zespół składników materialnych i niematerialnych przyporządkowany do segmentu Biznesu X., który zostanie przeniesiony na Spółkę Przejmującą, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu regulacji art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT.
Mając na uwadze, że składniki majątku, które zostaną przeniesione w ramach podziału na Spółkę Przejmującą będą stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, to tym samym takie czynności będą stanowić transakcję, która na mocy art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT jest wyłączona przedmiotowo spod opodatkowania VAT, a w konsekwencji do przedstawionego w niniejszym wniosku o interpretację podziału nie znajdą zastosowania przepisy Ustawy o VAT.
26. Co za tym idzie, przeniesienie na Spółkę Przejmującą zespołu składników materialnych i niematerialnych przyporządkowanych do Biznesu X., z uwagi na spełnienie przesłanek do zastosowania wyłączenia przedmiotowego, nie będzie w żaden sposób podlegać opodatkowaniu VAT. Ad.
2 Zdaniem Zainteresowanych, biorąc pod uwagę, że Biznes X. będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT i w konsekwencji planowany podział Wnioskodawcy przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT zgodnie ze stanowiskiem zainteresowanych przyporządkowanym do pytania nr 1, Spółka Przejmująca nie będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego, w szczególności z uwagi na fakt, że taki podatek VAT naliczony nie pojawi się w wyniku podziału.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych 1. Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. 2. Natomiast, stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a Ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
3. W związku z powyższym, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest uzależnione od spełnienia następujących przesłanek: (i) odliczenia może dokonać podatnik podatku VAT, (ii) towary oraz usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. 4. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
5. Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 tej ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 Ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowana albo jest zwolniona od podatku. 6. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
7. Tym samym, aby Spółce Przejmującej przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z otrzymanej faktury, faktura musi dokumentować czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od tego podatku.
8. W świetle powyższego i stosownie do opisanego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, a także uzasadnienia stanowiska Zainteresowanych przyporządkowanego do pytania nr 1, biorąc pod uwagę, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Biznes X., który zgodnie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, na skutek podziału Spółki Dzielonej dokonanego w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH zostanie wydzielony do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, zastosowania nie znajdą przepisy Ustawy o VAT, to nie wystąpi podatek naliczony wynikający z przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rezultacie podziału, a w efekcie nie zmaterializuje się prawo Spółki Przejmującej do jego odliczenia.
9. Reasumując, uznając, że Biznes X. stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, do czynności opisanego podziału przez wydzielenie nie znajdą zastosowania przepisy Ustawy o VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, a zatem Spółka Przejmująca nie będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego, taki podatek bowiem nie zostanie naliczony w rezultacie podziału.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Tym samym przyjąłem jako element opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Państwa wskazanie, że choć na moment złożenia wniosku Spółka Przejmująca nie istnieje, to Zainteresowany niebędący stroną postępowania - Spółka B. - jako podmiot planujący jej utworzenie, jest na moment składania wniosku udziałowcem Spółki Dzielonej oraz przyszłym jedynym wspólnikiem Spółki Przejmującej.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.