INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U.
Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 13 listopada 2013 r. (data otrzymania 14 listopada 2013 r.), uzupełnionym 20 i 23 grudnia 2013 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego – jest prawidłowe.
UZASADNIENIE W dniu 14 listopada 2013 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 16 grudnia 2013 r. Znak: IBPB II/2/415-1119/13/MM, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 20 i 23 grudnia 2013 r. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: W styczniu 2008 r. małżeństwo Wnioskodawcy zostało rozwiązane.
Od tego czasu aż do maja 2011 r. koszty utrzymania mieszkania własnościowego tj. czynsz, podatek od nieruchomości oraz opłatę za wieczyste użytkowanie opłacał z własnych środków wyłącznie Wnioskodawca. Opłaty jakie poniósł Wnioskodawca w tym czasie na majątek wspólny wyniosły 23.979,99 zł. Były małżonek Wnioskodawcy zaczął ponosić połowę kosztów na utrzymanie mieszkania dopiero od maja 2011 r. na wniosek kancelarii adwokackiej, która wysłała do niego pismo o konieczności uiszczania połowy opłat, gdyż jako współwłaściciel zobowiązany jest do partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania do momentu podziału majątku.
Przy sprawie o podział majątku Sąd wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego, który wycenił mieszkanie na kwotę 156.856,69 zł. Decyzją Sądu i za zgodą byłego małżonka mieszkanie przyznano Wnioskodawcy. Sąd zobowiązał Wnioskodawcę do spłaty na rzecz małżonka. Przy ustalaniu wysokości spłaty Sąd wziął pod uwagę poniesione przez Wnioskodawcę koszty utrzymania mieszkania od stycznia 2008 r. do maja 2011 r. tj. odliczając od 1/2 wartości mieszkania połowę poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów utrzymania mieszkania (156.856,69 zł x 1/2 = 78.428,34 zł – 1/2 x 23.979,99 zł = 66.438,34 zł) I tą kwotą Sąd zobowiązał Wnioskodawcę do spłaty byłego małżonka.
Spłaty Wnioskodawca dokonał w styczniu 2013 r. W dniu 27 maja 2013 r. Wnioskodawca sprzedał mieszkanie za kwotę 158.000 zł. Wnioskodawca wskazał, że dla byłego małżonka powinna przypaść kwota 79.000 zł. Wnioskodawca spłacił gotówką 66.438,34 zł, czyli różnica wynosi 12.561,66 zł. Wnioskodawca tyle zyskał ze sprzedaży mieszkania i od tej kwoty ma zapłacić 19% podatek. Jednak Wnioskodawca stwierdził, że tej kwoty nie zyskał, ponieważ decyzją Sądu odliczono mu połowę poniesionych kosztów na utrzymanie mieszkania czyli 12.561,66 zł – 11.990 zł = 517,66 zł. Wnioskodawca obliczył, że 571,66 zł to jest jego faktyczny zysk ze sprzedaży mieszkania.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszkanie wraz z byłym małżonkiem nabyli do majątku wspólnego 17 grudnia 2002 r. Podział majątku nastąpił 26 czerwca 2012 r. Uprawomocnienie orzeczenia Sądu miało miejsce 24 października 2012 r. a byłego małżonka Wnioskodawca spłacił 30 stycznia 2013 r. Mieszkanie sprzedał natomiast 27 maja 2013 r. W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytanie: Czy zysk uzyskany ze sprzedaży mieszkania wynosi 571,66 zł i od tej kwoty Wnioskodawca powinien odprowadzić 19% podatek? Zdaniem Wnioskodawcy, jego zysk, który uzyskał ze sprzedaży mieszkania wynosi 571,66 zł i od tej kwoty powinien odprowadzić 19% podatek.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.
Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów -jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2002 r. Wnioskodawca wraz z małżonkiem nabyli lokal mieszkalny. Następnie w stosunku do małżonków został orzeczony rozwód. W 2012 r. w wyniku podziału majątku wspólnego Wnioskodawca otrzymał lokal mieszkalny na wyłączną własność i został zobowiązany do spłaty na rzecz byłego małżonka.
W dniu 27 maja 2013 r. Wnioskodawca sprzedał lokal mieszkalny. Zatem w omawianej sprawie istotne jest ustalenie daty nabycia lokalu mieszkalnego, który stanowił majątek wspólny małżonków a w wyniku podziału stał się wyłączną własnością Wnioskodawcy. Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy – z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jego trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich.
Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu. Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Następnie małżonkowie mogą zdecydować o sposobie podziału majątku wspólnego. Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy.
Mając jednak na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem – w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli: podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.
Zatem za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli podział majątku jest ekwiwalenty w naturze lub wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim.
Jeżeli natomiast podział majątku nie jest ekwiwalentny w naturze lub wartość otrzymanej nieruchomości lub prawa przekracza udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości, który przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego. Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że dokonany w 2012 r. podział majątku dorobkowego małżonków nie był ekwiwalentny w naturze, bowiem w jego wyniku Wnioskodawca otrzymał na wyłączną własność lokal mieszkalny z obowiązkiem spłaty na rzecz byłego małżonka.
W wyniku podziału majątku Wnioskodawca nabył udział w lokalu mieszkalnym, który uprzednio należał do byłego małżonka. Wnioskodawca nabył zatem lokal mieszkalny w następujący sposób: udział 1/2 w 2002 r. w ramach majątku wspólnego, udział 1/2 w 2012 r. w ramach podziału majątku wspólnego. Biorąc powyższe wyjaśnienia pod uwagę należy stwierdzić, że 1/2 przychodu ze sprzedaży 27 maja 2013 r. ww. lokalu mieszkalnego, tj. część odpowiadająca udziałowi nabytemu w 2002 r. w ramach wspólności małżeńskiej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Sprzedaż została bowiem dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału.
W konsekwencji 1/2 przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast pozostała 1/2 przychodu ze sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego, tj. część odpowiadająca udziałowi nabytemu w 2012 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego, stanowi podlegające opodatkowaniu źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż sprzedaż tego udziału nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.
Do opodatkowania tej części przychodu należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nowe zasady opodatkowania – zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej – mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych od 1 stycznia 2009 r. Z zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
W myśl art. 30e ust. 2 ww. ustawy – podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy). Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).
Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty biura pośrednictwa obrotu nieruchomościami, koszty ogłoszeń w prasie, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.
W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że jeśli Wnioskodawca poniósł wydatki, które mogą stanowić koszty odpłatnego zbycia, to koszty te dotyczą sprzedaży całego mieszkania, które w udziale 1/2 nabył w 2002 r. oraz w udziale 1/2 w 2012 r. Jak już wyżej wyjaśniono opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega wyłącznie część przychodu odpowiadająca udziałowi nabytemu w 2012 r. w drodze podziału majątku wspólnego małżeńskiego. W związku z tym przychód podlegający opodatkowaniu może zostać obniżony wyłącznie o tę część poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów odpłatnego zbycia, które proporcjonalnie przypadają na udział nabyty w 2012 r. (czyli 1/2).
Pozostała część tych kosztów przypada na udział w mieszkaniu, który Wnioskodawca nabył w 2002 r. i który w ogóle nie podlega opodatkowaniu. Nie może też generować kosztów. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, uważa się udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy – wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Wnioskodawca udział 1/2 w lokalu mieszkalnym, który stanowi źródło przychodu nabył w zamian za spłatę, którą przekazał byłemu małżonkowi. Sąd ustalając wysokość spłaty odniósł się do wartości mieszkania, które rzeczoznawca majątkowy wycenił na 156.856,69 zł. Sąd wziął również po uwagę poniesione przez Wnioskodawcę koszty utrzymania mieszkania, które w połowie zobowiązany był ponosić były małżonek Wnioskodawcy.
Na zasadzie wzajemnych potrąceń zobowiązań pomiędzy Wnioskodawcą i jego byłym małżonkiem, Sąd pomniejszył ustaloną kwotę spłaty tj. 1/2 wartości mieszkania o połowę poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów utrzymania mieszkania, które zobowiązany był uiszczać były małżonek Wnioskodawcy (78.428,34 zł – 11.990 zł = 66.438.34 zł). Mimo że ostatecznie Wnioskodawca przekazał byłemu małżonkowi 66.438,34 zł, to należy stwierdzić, że poniesiony przez Wnioskodawcę koszt nabycia udziału 1/2 w lokalu mieszkalnym wyniósł 78.428,34 zł.
Gdyby nie fakt, że Sąd ustalając wysokość spłaty uwzględnił kwotę jaką były małżonek Wnioskodawcy był zobowiązany mu oddać, to zobowiązanie Wnioskodawcy do przekazania byłemu małżonkowi spłaty byłoby o kwotę 11.990 zł większe. Następnie Wnioskodawca mógłby się domagać zwrotu tej kwoty od byłego małżonka, co wprost przewiduje art. 45 § 1 zdanie 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten stanowi bowiem, że każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów jakie poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny.
Okoliczność, że Sąd od razu dokonał stosownych potrąceń i zaliczeń w niczym nie zmienia faktu, że w rzeczywistości koszt nabycia udziału 1/2 w lokalu mieszkalnym odpowiada kwocie spłaty sprzed jej obniżenia o 11.990 zł. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać: dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art.
30e ust. 7 ww. ustawy). Wnioskodawca sprzedał omawiane mieszkanie za 158.000 zł. Jak wyjaśniono powyżej źródło przychodu podlegające opodatkowaniu stanowi 1/2 przychodu ze sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego, tj. część odpowiadająca udziałowi nabytemu w 2012 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego. Przychód ten czyli 79.000 zł Wnioskodawca może pomniejszyć o 1/2 poniesionych kosztów odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 ww. ustawy) oraz koszty uzyskania przychodu (art. 22 ust. 6c ww. ustawy), do których Wnioskodawca zaliczy koszt nabycia w wyniku podziału majątku dorobkowego udziału 1/2 w mieszkaniu czyli 78.428,34 zł.
Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym – o ile Wnioskodawca nie wypełni warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. Podsumowując, Organ zgadza się z Wnioskodawcą, że 1/2 uzyskanego przychodu ze sprzedaży mieszkania może pomniejszyć nie tylko o przekazaną na rzecz byłego małżonka kwotę 66.438,34 zł, ale również o kwotę 11.990 zł, którą były małżonek był zobowiązany zwrócić Wnioskodawcy a Sąd ustalając wysokość spłaty uwzględnił wzajemne potrącenia między byłymi małżonkami. Organ nie może jednak potwierdzić, że 19% zryczałtowany podatek Wnioskodawca jest zobowiązany uiścić od kwoty 571,66 zł.
Zgodnie z zasadą samoopodatkowania obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy. Do obliczenia podstawy opodatkowania zobowiązany jest Wnioskodawca a nie Organ podatkowy w drodze interpretacji indywidualnej. Organ dokonuje wyłącznie wykładni przepisów a nie obliczenia podstawy opodatkowania. W związku z powyższym faktem Organ nie może odnieść się do wyliczeń wskazanych przez Wnioskodawcę.
Ewentualne przeliczenia jakich należałoby dokonać nie należą do kompetencji Organu. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.