INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 22 maja 2013 r. (data wpływu do tut.
Biura 14 czerwca 2013 r.), uzupełnionym w dniach 21 i 26 sierpnia 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 14 czerwca 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Znak: IBPBII/2/415-643/13/MMa wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku.
Uzupełnienia dokonano w dniach 21 i 26 sierpnia 2013 r. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: Małżonek wnioskodawcy był użytkownikiem (wspólnie z siostrą) działki o powierzchni ponad 0,5 ha (zapisanej przez chrzestną matkę siostry w testamencie). Zmianę lokalizacji działki oraz tytuł prawny uzyskał po komasacji gruntów w 1980 r. jak też nastąpił rozdział działek między małżonka wnioskodawcy a jego siostrę. Wówczas każde z nich otrzymało działkę o powierzchni 0,27 ha z oddzielnym numerem i lokalizacją. Tę nową działkę w obecnym miejscu małżonkowie ogrodzili i zagospodarowali zakładając sad.
Małżonkowie wybudowali również domek, który został przyjęty do użytkowania w 2010 r. przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W dniu 28 września 2011 r. małżonek wnioskodawcy zmarł. Na podstawie testamentu notarialnego sąd ustanowił wnioskodawcę jedynym spadkobiercą. Postanowienie Sądu Rejonowego w tej sprawie nosi datę 25 września 2012 r. Ze względu na stan zdrowia, wnioskodawca powinien możliwe szybko sprzedać całą nieruchomość. W związku z powyższym zadano następujące pytania. Jaką kwotę podatku musi wnioskodawca odprowadzić do urzędu skarbowego sprzedając teraz całą nieruchomość za 200.000 zł? Czy gdyby wnioskodawca odczekał 5 lat nie płaciłaby podatku?
Od jakiej daty liczy się 5 lat – czy od daty śmierci małżonka czy od daty decyzji sądu? Zdaniem wnioskodawcy, w ogóle nie powinien płacić żadnego podatku, ponieważ nie było intercyzy przedślubnej i małżonków obowiązywała wspólnota majątkowa. Domek małżonkowie budowali w czasie trwania małżeństwa po 1980 r. Małżonek otrzymał formalną własność połowy gruntu - należącego zapisem testamentowym od jego siostry - w ramach zaużywania, kiedy nastąpiła komasacja gruntów we wsi i przeniesienie działki na obrzeże wsi. Był to 1980 r. a więc w trakcie trwania małżeństwa. Wszystko odbyło się za wiedzą i zgodą małżonka siostry i za potwierdzeniem przez sołtysa stanu faktycznego dotyczącego zaużywania.
Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje: Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, -jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że małżonek wnioskodawcy nabył w 1980 r. działkę o powierzchni 0,27 ha. Nabycie ww. działki nastąpiło po komasacji gruntów. Pomiędzy małżonkami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 25 września 2012 r. wnioskodawca nabył spadek po zmarłym w dniu 28 września 2011 r. małżonku. Masę spadkową stanowiła przedmiotowa działka o powierzchni 0,27 ha stanowiąca sad wraz ze wzniesionym na ww. działce domem. Ze względu na zły stan zdrowia wnioskodawca planuje sprzedać przedmiotową nieruchomość za kwotę 200.000 zł. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.
Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (art. 33 pkt 2 ww. ustawy).
Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustanie natomiast współwłasności małżeńskiej powoduje przekształcenie współwłasności bezudziałowej we współwłasność w częściach ułamkowych. Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Ustanie wspólności ustawowej następuje m. in. z chwilą śmierci jednego z małżonków. Wówczas udział jaki temu małżonkowi przysługiwał w rzeczach i prawach stanowiących majątek wspólny wchodzi w skład masy spadkowej po tym małżonku. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że jeżeli nabycie działki przez małżonka wnioskodawcy nastąpiło w jeden z ww. sposobów tj. przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, to co do zasady właścicielem nabytej w ww. sposób nieruchomości stał się wyłącznie małżonek wnioskodawcy. Nie zmienia tego ani fakt, że pomiędzy małżonkami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, ani okoliczność późniejszej budowy domu przez obojga małżonków.
Natomiast w przypadku, gdy nabycie przez małżonka wnioskodawcy działki o powierzchni 0,27 ha nastąpiło w inny niż ww. sposób tj. nabycie nie było wynikiem dziedziczenia, zapisu lub darowizny, zważywszy na fakt, że między małżonkami istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej a wnioskodawca twierdzi, że nabycie własności przez małżonka miało miejsce w trakcie trwania małżeństwa, to należałoby przyjąć, że każdy z małżonków w 1980 r. nabył udział ½ w ww. nieruchomości. Powyższe wynika z faktu, że udziały małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej są równe. W takim przypadku udział należący do małżonka tworzy masę spadkową po nim.
Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. Stosownie do art. 924 i 925 ww. ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobierców do tego spadku od momentu jego otwarcia. Odpowiadając zatem na pytanie wnioskodawcy, pięć lat, od upływu których zależy powstanie obowiązku podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości należy liczyć zawsze od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do jej nabycia. Jeżeli nieruchomość lub udział w niej nabyte zostały w spadku, to pięć lat należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce śmierć spadkodawcy, a nie postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Stosownie do powyższego, w przypadku sprzedaży przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano nabycia, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych będzie podlegała albo cała kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości (w przypadku gdy właścicielem sprzedawanej nieruchomości był wyłącznie małżonek wnioskodawcy tj. w przypadku gdy przedmiotowa działka należała do majątku osobistego małżonka wnioskodawcy), albo połowa przychodu uzyskanego z tej sprzedaży (jeżeli działka wchodziła w skład majątku małżonków) objętego wspólnością ustawową.
Innymi słowy, nie jest prawdą stanowisko wnioskodawcy, że nie powinien płacić żadnego podatku z tej tylko przyczyny, że małżonkowie dom budowali w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązywał ustrój wspólności majątkowej. Okoliczności, które wnioskodawca powołuje mogą decydować jedynie o tym, czy opodatkowaniu będzie podlegał cały przychód ze sprzedaży czy jedynie połowa. To zaś zależy wyłącznie od tego czy małżonek nabył nieruchomość do majątku odrębnego, czy wspólnego.
Podsumowując, opodatkowaniu podlegał będzie cały przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w przypadku, gdy w spadku po małżonku wnioskodawca nabył całą działkę lub jedynie połowa przychodu, w przypadku gdy w wyniku śmierci małżonka wnioskodawca nabył jedynie udział ½ w nieruchomości wchodzący w skład masy spadkowej.
W przypadku gdy w wyniku śmierci małżonka nastąpiło nabycie udziału ½, połowa przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż pięcioletni termin liczony od końca roku kalendarzowego, w którym doszłoby do nabycia pozostałego udziału ½ w ww. nieruchomości upłynął z końcem 1985 r. Przyjęcie za wnioskodawcą, iż nabycia całej nieruchomości dokonał w 1980 r. jest niedopuszczalne. Do spadku po małżonku, który wnioskodawca nabył z chwilą jego śmierci weszła bowiem cała nieruchomość lub udział w niej. Dopiero od tej daty wnioskodawca stał się więc właścicielem wszystkiego co należało do masy spadkowej po małżonku.
Przyjęcie odmiennej argumentacji stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej oraz dziedziczenia. Oznaczałoby aprobatę dla tezy, że śmierć małżonka będącego w ustawowej wspólności majątkowej nie ma żadnego wpływu na przysługujące mu za życia prawa majątkowe, gdyż te w pełnym zakresie przysługują pozostającemu przy życiu małżonkowi. Tymczasem małżonkowie w majątku wspólnym mają równe udziały, a współwłasność łączna przestała istnieć w chwili śmierci jednego małżonka. Oznacza to, że majątek osobisty zmarłego małżonka oraz należący do niego udział w majątku wspólnym weszły w skład masy spadkowej po tym małżonku.
Przyjęcie za wnioskodawcą, że nabył całą nieruchomość w 1980 r. oznaczałoby, że zmarły małżonek nigdy nie miał prawa własności do tej nieruchomości, co jest oczywiście błędne. Z uwagi na fakt, iż nabycie spadku nastąpiło w grudniu 2011 r., to dokonując oceny skutków prawnych przedstawionego zdarzenia należy stosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 06 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. Nr 209, poz. 1316 z późn. zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 01 stycznia 2009 r. I tak zgodnie z zapisem art. 30e ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy jego obliczenia.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością, np. koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości itp.).
Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Wysokość ww. nakładów, stosownie do art. 22 ust. 6e tej ustawy, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy. Jak wynika z art. 30e ust. 4 ustawy podatek jest płatny w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.
Podatek ten należy wykazać w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości (PIT-39).
Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 wykazać: dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art.
30e ust. 7 ww. ustawy). Podsumowując powyższe, jeżeli wnioskodawca dokona sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przed dniem 01 stycznia 2017 r. sprzedaż ta będzie stanowiła źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż dokonana zostanie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano nabycia. Uzyskany dochód z odpłatnego zbycia będzie zatem opodatkowany 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Podstawą obliczenia podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, w zależności od tego czy w dacie śmierci małżonka wnioskodawca nabył całą nieruchomość, czy też dokonano nabycia wyłącznie udziału ½ w przedmiotowej nieruchomości, będzie cała kwota przychodu (w przypadku gdy w dacia śmierci nastąpiło nabycie całej nieruchomości) lub jedynie połowa przychodu (w przypadku gdy w dacie śmierci małżonka wnioskodawca nabył udział ½). W interpretacji indywidualnej Organ podatkowy nie rozstrzyga jednak do jakiego majątku – odrębnego czy wspólnego należała nieruchomość, którą wnioskodawca zamierza zbyć. Ustalenie tej kwestii należy do wnioskodawcy.
Podstawę obliczenia podatku będzie stanowiła różnica pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości, tj. rynkową wartością tej nieruchomości na dzień zbycia, a kosztami, o których mowa w art. 22 ust. 6d ww. ustawy. Natomiast w przypadku gdy wnioskodawca dokona sprzedaży ww. nieruchomości po dniu 31 grudnia 2016 r., od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano nabycia w spadku (całości lub udziału ½) upłynie pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym obowiązek podatkowy w ogóle nie powstanie. Mając na uwadze powyższe stanowisko wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.
52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art.
54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.