Art. 115 Kodeks karny
Aktualne brzmienie
Art. 115.
§ 1.Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.
§ 2.Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
§ 3.Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne.
§ 4.Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.
§ 5.Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 200 000 złotych.
§ 6.Mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 1 000 000 złotych.
§ 7.Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do określenia „znaczna szkoda” oraz określenia „wartość lub łączna wartość jest znaczna”.
§ 8. (uchylony)
§ 9.Rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest także polski albo obcy pieniądz lub inny środek płatniczy, środek pieniężny zapisany na rachunku oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierający obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach, albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce.
§ 9a.Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest:
1)kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy ruchomej lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby w celu zawładnięcia tą rzeczą;
2)kradzież rzeczy ruchomej znajdującej się bezpośrednio na osobie lub w noszonym przez nią ubraniu albo przenoszonej lub przemieszczanej przez tę osobę w warunkach bezpośredniego kontaktu lub znajdującej się w przedmiotach przenoszonych lub przemieszczanych w takich warunkach.
§ 10.Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat.
§ 11.Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.
§ 12.Groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, jak również rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem lub zachowaniem zagrożonym administracyjną karą pieniężną.
§ 13.Funkcjonariuszem publicznym jest:
1)Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
2)poseł, senator, radny;
2a)poseł do Parlamentu Europejskiego;
3)sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy;
4)osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych;
5)osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
6)osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej;
7)funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej;
8)osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie;
9)pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
10)inspektor Inspekcji Wodnej.
§ 14.Dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.
§ 14a.Fakturą jest dokument, o którym mowa w art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, 852, 1473, 1721 i 1911 oraz z 2025 r. poz. 222).
§ 15.W rozumieniu tego kodeksu za statek wodny uważa się także stałą platformę umieszczoną na szelfie kontynentalnym.
§ 16.Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy:
1)zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub
2)zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.
§ 17.Żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie.
§ 18.Rozkazem jest polecenie określonego działania lub zaniechania wydane służbowo żołnierzowi przez przełożonego lub uprawnionego żołnierza starszego stopniem.
§ 19.Osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową.
§ 20.Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu:
1)poważnego zastraszenia wielu osób,
2)zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności,
3)wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej
–a także groźba popełnienia takiego czynu.
§ 21.Występkiem o charakterze chuligańskim jest występek polegający na umyślnym zamachu na zdrowie, na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny, albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego.
§ 22.Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
1)przemocy lub groźby bezprawnej,
2)uprowadzenia,
3)podstępu,
4)wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,
5)nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytycznego położenia lub stanu bezradności,
6)udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą
–w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godność człowieka albo w celu pozyskania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisom ustawy. Jeżeli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte metody lub środki wymienione w pkt 1–6.
§ 22a.Adopcją jest nabycie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem przez inną osobę niż ta, od której dziecko pochodzi.
§ 23.Niewolnictwo jest stanem zależności, w którym człowiek jest traktowany jak przedmiot własności.
§ 24.Przy ocenie rozmiaru działalności przedsiębiorstwa sąd bierze pod uwagę wartość przedsiębiorstwa.
§ 25.Przez koszty inne niż odsetki należy rozumieć:
1)marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy, z której wynika udzielenie świadczenia pieniężnego, lub umowy związanej z udzieleniem tego świadczenia lub obsługą tych umów albo inne tego rodzaju koszty,
2)opłaty związane z odroczeniem terminu zwrotu udzielonego świadczenia pieniężnego, jego nieterminową spłatą albo inne tego rodzaju koszty,
3)koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia zwrotu świadczenia pieniężnego, koszty pozyskiwania informacji związanych z udzielaniem świadczenia pieniężnego, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do zawarcia umów, o których mowa w pkt 1,
4)wynagrodzenie osoby, która reprezentowała osobę udzielającą świadczenia pieniężnego przy zawarciu umów, o których mowa w pkt 1, lub za której pośrednictwem udzielający świadczenia zawarł te umowy lub udzielił tego świadczenia, bezpośrednio ponoszone przez osobę, na rzecz której udzielono świadczenia
–z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które strony umów, o których mowa w pkt 1, są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem tych umów.
§ 26.Nielegalnym wyścigiem pojazdów mechanicznych jest:
1)rywalizacja kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym, w szczególności z zamiarem pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, lub
2)celowe wprowadzenie pojazdu mechanicznego w poślizg lub celowe doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu mechanicznego, wykonane w trakcie spotkania zorganizowanego na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni
–odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
Prostym językiem
Przepis wyjaśnia pojęcia używane w kodeksie karnym, takie jak czyn zabroniony, przestępstwo podobne, korzyść majątkowa, mienie znacznej lub wielkiej wartości, osoba najbliższa, funkcjonariusz publiczny, dokument, stan nietrzeźwości, handel ludźmi i inne. Określa też, że mienie znacznej wartości to mienie o wartości ponad 200 000 złotych, a wielkiej wartości ponad 1 000 000 złotych. Definiuje, że stan nietrzeźwości to zawartość alkoholu we krwi powyżej 0,5 promila lub w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg na decymetr sześcienny. Wskazuje, że handel ludźmi to werbowanie lub przyjmowanie osoby z użyciem przemocy, groźby, podstępu lub wykorzystania zależności w celu jej wykorzystania, nawet za zgodą.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 28.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 190 odesłanieKto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełn…
- ustawa o VAT art. 2 pkt 31 odesłaniefakturze – rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie;
Orzeczenia i interpretacje (11273)
Powołują ten przepis: 11171 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 102 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SR w Toruniu z 14 kwietnia 2101 r., II K 84/16
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 18 września 2026 r., II K 409/26
- Zarządzenie SO w Poznaniu z 7 września 2026 r., III K 199/25
- Uzasadnienie SO Warszawa-Praga w Warszawie z 4 września 2026 r., VI Ka 1221/25
- Uzasadnienie SA w Poznaniu z 3 września 2026 r., II AKa 239/23
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 2 września 2026 r., II K 332/25
- Wyrok SO w Siedlcach z 21 sierpnia 2026 r., II Ka 386/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 20 sierpnia 2026 r., II K 199/25
- Uzasadnienie SR dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 20 sierpnia 2026 r., II K 441/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 13 sierpnia 2026 r., II K 413/26
Wszystkie (11273) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 29.01.2026
… mowa w pkt 1, są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem tych umów.
§ 26. Nielegalnym wyścigiem pojazdów mechanicznych jest:
1) rywalizacja kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym, w szczególności z zamiarem pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, lub
2) celowe wprowadzenie pojazdu mechanicznego w poślizg lub celowe doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu mechanicznego, wykonane w trakcie spotkania zorganizowanego na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni
– odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
… czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonegodobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i … odsetek, udziału w zyskach, albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce.§ 9a. [brzmienie nieustalone]
§ 9a. Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest:
1) kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy ruchomej lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby w celu zawładnięcia tą rzeczą;
2) kradzież rzeczy ruchomej znajdującej się bezpośrednio na osobie lub w noszonym przez nią ubraniu albo przenoszonej lub przemieszczanej przez tę osobę w warunkach bezpośredniego kontaktu lub zna …
Odsyłają tu (51)
- ustawa o KAS art. 204 ust. 5 do art. 115 § 18
- Kodeks wykroczeń art. 52aa § 3 do art. 115 § 26
- Kodeks wykroczeń art. 52aa § 4 do art. 115 § 26
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 61h ust. 2 do art. 115 § 13
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 61q ust. 2 do art. 115 § 13
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 112 ust. 3 do art. 115 § 11
- ustawa o Trybunale Stanu art. 9e ust. 2 pkt 1 do art. 115 § 11
- Prawo prasowe art. 31a ust. 2 do art. 115 § 11
- ustawa o Policji art. 141a do art. 115 § 18
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 18bb ust. 4 do art. 115 § 20
- ustawa o Straży Granicznej art. 143a do art. 115 § 18
- ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska art. 17 ust. 2 pkt 7 do art. 115 § 20
- ustawa o Państwowej Straży Pożarnej art. 116 ust. 1 do art. 115 § 18
- ustawa o partiach politycznych art. 35a ust. 2 pkt 2 do art. 115 § 13
- ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu art. 35a ust. 4 do art. 115 § 11
- ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu art. 52a pkt 7 do art. 115 § 11
- ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu art. 52d ust. 3 do art. 115 § 11
- ustawa o sejmowej komisji śledczej art. 11c ust. 1 pkt 1 do art. 115 § 11
- ustawa o sejmowej komisji śledczej art. 11c ust. 1 pkt 3 do art. 115 § 11
- ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym art. 12 ust. 1 pkt 5e do art. 115 § 20
- ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu art. 153 do art. 115 § 18
- ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej art. 12a ust. 1 do art. 115 § 11
- ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej art. 12a ust. 5 do art. 115 § 11
- ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej art. 12a ust. 6 do art. 115 § 11
- ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin art. 41a ust. 1 do art. 115 § 22
- ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów art. 21d ust. 5 do art. 115 § 11
- ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 1 ust. 4 (część wspólna) do art. 115 § 7
- ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 2 ust. 1 pkt 5 do art. 115 § 19
- ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego art. 145 do art. 115 § 18
- ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy art. 44a ust. 2 do art. 115 § 11
- ustawa o ochronie żeglugi i portów morskich art. 27 ust. 9 do art. 115 § 20
- ustawa o Służbie Więziennej art. 158 do art. 115 § 18
- Kodeks wyborczy art. 127 § 2 pkt 3 do art. 115 § 13
- ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej art. 15 ust. 5 pkt 2 do art. 115 § 20
- ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej art. 45 pkt 3 lit. b do art. 115 § 20
- ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej art. 45 pkt 4 lit. a tiret drugie do art. 115 § 20
- ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej art. 45 pkt 4 lit. b tiret drugie do art. 115 § 20
- ustawa o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka art. 1 ust. 3 do art. 115 § 11
- ustawa o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. e do art. 115 § 20
- ustawa o działaniach antyterrorystycznych art. 2 pkt 2 do art. 115 § 20
- ustawa o działaniach antyterrorystycznych art. 2 pkt 7 do art. 115 § 20
- ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu art. 121 pkt 1 do art. 115 § 20
- ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu art. 127 ust. 1 pkt 1 do art. 115 § 11
- ustawa o Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 art. 29 ust. 3 pkt 1 do art. 115 § 11
- ustawa o Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 art. 36a ust. 1 do art. 115 § 11
- Prawo zamówień publicznych art. 108 ust. 1 pkt 1 lit. e do art. 115 § 20
- ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich art. 40 ust. 8 do art. 115 § 11
- ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich art. 59 ust. 3 do art. 115 § 11
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 2 pkt 1 lit. j do art. 115 § 11
- ustawa o obronie Ojczyzny art. 657 pkt 2 lit. e do art. 115 § 20
- ustawa o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022 art. 2 pkt 2 do art. 115 § 13
Odsyła do (11)
- Kodeks karny art. 115 § 5 stosowanie
- Kodeks karny art. 115 § 6 stosowanie
- Kodeks karny art. 190 odesłanie
- ustawa o VAT art. 2 pkt 31 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 1 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 25 pkt 1 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 3 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 4 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 5 odesłanie
- Kodeks karny art. 115 § 22 pkt 6 odesłanie