Art. 53 Kodeks karny
Aktualne brzmienie
Art. 53.
§ 1.Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy.
§ 2.Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.
§ 2a.Okoliczności obciążające stanowią w szczególności:
1)uprzednia karalność za przestępstwo umyślne lub podobne przestępstwo nieumyślne;
2)wykorzystanie bezradności, niepełnosprawności, choroby lub podeszłego wieku pokrzywdzonego;
3)sposób działania prowadzący do poniżenia lub udręczenia pokrzywdzonego;
4)popełnienie przestępstwa z premedytacją;
5)popełnienie przestępstwa w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie;
6)popełnienie przestępstwa motywowanego nienawiścią z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej lub wyznaniowej ofiary albo z powodu jej bezwyznaniowości;
7)działanie ze szczególnym okrucieństwem;
8)popełnienie przestępstwa w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego, jeżeli ten stan był czynnikiem prowadzącym do popełnienia przestępstwa lub istotnego zwiększenia jego skutków;
9)popełnienie przestępstwa we współdziałaniu z nieletnim lub z wykorzystaniem jego udziału.
§ 2b.Okoliczności łagodzące stanowią w szczególności:
1)popełnienie przestępstwa w wyniku motywacji zasługującej na uwzględnienie;
2)popełnienie przestępstwa pod wpływem gniewu, strachu lub wzburzenia, usprawiedliwionych okolicznościami zdarzenia;
3)popełnienie przestępstwa w reakcji na nagłą sytuację, której prawidłowa ocena była istotnie utrudniona z uwagi na okoliczności osobiste, zakres wiedzy lub doświadczenia życiowego sprawcy;
4)podjęcie działań zmierzających do zapobieżenia szkodzie lub krzywdzie, wynikającej z przestępstwa, albo do ograniczenia jej rozmiaru;
5)pojednanie się z pokrzywdzonym;
6)naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z przestępstwa;
7)popełnienie przestępstwa ze znacznym przyczynieniem się pokrzywdzonego;
8)dobrowolne ujawnienie popełnionego przez siebie przestępstwa organowi powołanemu do ścigania przestępstw.
§ 2c.Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2a i 2b, okoliczność będąca znamieniem przestępstwa, które popełnił sprawca, chyba że wystąpiła ona ze szczególnie wysokim nasileniem.
§ 2d.Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2a, okoliczność niebędąca znamieniem przestępstwa, jeżeli stanowi podstawę zaostrzenia odpowiedzialności karnej zastosowanego wobec sprawcy.
§ 2e.Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2b, okoliczność niebędąca znamieniem przestępstwa, jeżeli stanowi podstawę złagodzenia odpowiedzialności karnej zastosowanego wobec sprawcy.
§ 3.Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy nimi osiągniętą w postępowaniu przed sądem lub prokuratorem.
Prostym językiem
Sąd wymierza karę według własnego uznania, ale w granicach określonych w ustawie. Musi przy tym uwzględnić stopień społecznej szkodliwości czynu, winę sprawcy oraz cele kary, zarówno zapobiegawcze, jak i wychowawcze. Przy wymiarze kary sąd bierze pod uwagę konkretne okoliczności obciążające (np. uprzednią karalność, działanie z okrucieństwem, motywację nienawiści) i łagodzące (np. naprawienie szkody, pojednanie z pokrzywdzonym, dobrowolne ujawnienie przestępstwa). Okoliczności, które są już znamieniem przestępstwa, nie mogą być ponownie brane pod uwagę jako obciążające lub łagodzące, chyba że wystąpiły ze szczególnie wysokim nasileniem.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 28.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Orzeczenia i interpretacje (21264)
Powołują ten przepis: 21262 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 2 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO w Piotrkowie Trybunalskim z 28 listopada 2026 r., IV Ka 389/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 21 września 2026 r., IV K 80/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 18 września 2026 r., II K 409/26
- Uzasadnienie SO we Wrocławiu z 15 września 2026 r., IV Ka 1356/24
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 14 września 2026 r., III Ca 2524/25
- Uzasadnienie SR dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 9 września 2026 r., II K 350/25
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 8 września 2026 r., II K 508/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 7 września 2026 r., III Ca 1551/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 7 września 2026 r., III Ca 85/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 7 września 2026 r., III Ca 2952/25
Wszystkie (21264) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 1.10.2023
Art. 53.
§ 1. Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winyw ustawie, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynuoraz biorąc pod uwagę, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy.
§ 2. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i … poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.§ 2a. Okolicz …
… potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
§ 2. Skazany ma obowiązek sumiennie wykonywać ciążące na nim obowiązki, a w miejscu pracy lub pobytu przestrzegać ustalonych zasad zachowania, porządku i dyscypliny.
§ 2. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie si …
… potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
§ 2. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.
§ 2. Skazany ma obowiązek sumiennie wykonywać ciążące na nim obowiązki, a w miejscu pracy lub po …
… …
Odsyłają tu (9)
- Kodeks karny art. 56
- ustawa o izbach aptekarskich art. 62 ust. 1 pkt 2
- ustawa o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych art. 62 ust. 1 pkt 2
- Kodeks karny wykonawczy art. 45 § 1
- ustawa o izbach lekarskich art. 112 pkt 2
- ustawa o samorządzie pielęgniarek i położnych art. 88 pkt 2
- ustawa o zawodzie fizjoterapeuty art. 135 pkt 2
- ustawa o medycynie laboratoryjnej art. 140 pkt 2
- ustawa o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych art. 204 pkt 2
Odsyła do (2)
- Kodeks karny art. 53 § 2a odesłanie
- Kodeks karny art. 53 § 2b odesłanie