Spis treści ustawy
Art. 103 § 1 Kodeks postępowania cywilnego
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 1.03.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1172).
Co się zmieniło
… niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa … w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,1¹) bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na …
Aktualne brzmienie
§ 1.Niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 9.10.2026, tekst z 18.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Orzeczenia i interpretacje 311
Powołują ten przepis: 310 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO w Suwałkach z 6 lipca 2026 r., I Cz 57/26
- Uzasadnienie SO w Toruniu z 29 kwietnia 2026 r., VIII Ca 159/26
- Postanowienie SR w Giżycku z 9 kwietnia 2026 r., I Ns 114/25
- Zarządzenie SR w Nowym Sączu z 2 kwietnia 2026 r., I C 435/25
- Wyrok SA we Wrocławiu z 6 marca 2026 r., I ACa 2531/25
- Wyrok SR Gdańsk-Północ w Gdańsku z 15 stycznia 2026 r., I C 148/22
- Uzasadnienie SO w Szczecinie z 29 grudnia 2025 r., II Ca 1721/24
- Wyrok SA w Krakowie z 1 grudnia 2025 r., I AGa 173/23
- Wyrok SO w Warszawie z 25 listopada 2025 r., I C 661/23
- Uzasadnienie SO w Szczecinie z 2 lipca 2025 r., II Ca 1142/24
Wszystkie (311) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 1.03.2026
… niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa … w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,1¹) bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na …
… a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa nie stawiła się w celu udziału w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację
– sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.
§ 4. O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy skierowaniu stron do mediacji.
… z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionejoczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
… ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
§ 2. Dotyczy toPrzepis § 1 dotyczyzwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień lub … niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.