Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Art. 103 Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązuje od 1.03.2026Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 103.
§ 1.Niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
§ 2.Przepis § 1 dotyczy zwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień lub złożenia wyjaśnień niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów.
§ 3.Jeżeli strona:
1)pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa nie stawiła się w celu udziału w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,
1¹)bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2)w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację
–sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.
§ 4.O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy skierowaniu stron do mediacji.

Prostym językiem

Sąd może obciążyć stronę lub interwenienta kosztami, które powstały przez ich nierzetelne lub oczywiście niewłaściwe zachowanie w sprawie, niezależnie od tego, kto wygrał. Dotyczy to na przykład kosztów spowodowanych kłamstwem, ukrywaniem dowodów albo ich zbyt późnym zgłoszeniem. Jeśli strona bez usprawiedliwienia nie stawiła się na wezwanie sądu lub na mediację, sąd może nałożyć na nią obowiązek zwrotu kosztów w wyższej części, a nawet w całości. Sąd musi wcześniej ostrzec strony o tej możliwości.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 18.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Orzeczenia i interpretacje (1060)

Powołują ten przepis: 1055 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 5 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (1060) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści

Historia zmian

5 brzmień, obecne od 1.03.2026
od 1.03.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji. § 3. Jeżeli strona: 1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa … w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,1¹) bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji, 2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na …
od 7.11.2019 do 1.03.2026z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link
… a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji. § 3. Jeżeli strona: 1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa nie stawiła się w celu udziału w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa, 2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację – sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości. § 4. O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy skierowaniu stron do mediacji.
od 1.01.2016 do 7.11.2019z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link
… z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionejoczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
od 10.12.2005 do 1.01.2016z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link
… ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. § 2. Dotyczy toPrzepis § 1 dotyczyzwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień lub … niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
od 1.01.1965 do 10.12.2005tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu (2)

Odsyła do (1)