Art. 291 Kodeks postępowania karnego
Aktualne brzmienie
Art. 291.
§ 1.W razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa, za które lub w związku z którym można orzec:
1)grzywnę,
2)świadczenie pieniężne,
3)przepadek,
4)środek kompensacyjny,
5)zwrot pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi korzyści majątkowej, jaką sprawca osiągnął z popełnionego przestępstwa, albo jej równowartości
–może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania tego orzeczenia na mieniu oskarżonego lub na mieniu, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 2.W razie popełnienia przestępstwa, w związku z którym można orzec przepadek wskazany w § 1 pkt 3 lub zwrot wskazany w § 1 pkt 5, zabezpieczenie wykonania orzeczenia może nastąpić również:
1)na mieniu osoby fizycznej, o której mowa w art. 44a Kodeksu karnego, lub osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o której mowa w art. 45 § 3 Kodeksu karnego, lub na mieniu, które podlegałoby przepadkowi na podstawie art. 33 § 3 Kodeksu karnego skarbowego;
2)niezależnie od tego, czy wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów lub postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego – na mieniu, które podlegałoby:
a)przepadkowi lub zwrotowi na podstawie art. 45a § 1 lub 2 Kodeksu karnego oraz art. 43 § 1 lub 2 lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego,
b)przepadkowi lub zwrotowi na podstawie art. 44 Kodeksu karnego, jeżeli co do tego mienia na podstawie odrębnych przepisów zastosowano wstrzymanie transakcji lub blokadę rachunku;
§ 2a.Zabezpieczenie wykonania orzeczenia zwrotu korzyści majątkowej albo jej równowartości lub orzeczenia przepadku świadczenia albo jego równowartości wobec podmiotu zobowiązanego określonego w art. 91a może z urzędu nastąpić na mieniu tego podmiotu.
§ 3.Z urzędu może także nastąpić na mieniu oskarżonego zabezpieczenie wykonania orzeczenia o kosztach sądowych, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w tym zakresie będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 4.Zabezpieczenie majątkowe należy niezwłocznie uchylić w całości lub w części, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których zostało ono zastosowane w określonym rozmiarze, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie choćby w części.
Prostym językiem
Jeśli oskarżonemu zarzuca się przestępstwo, za które grozi grzywna, świadczenie pieniężne, przepadek, środek kompensacyjny albo zwrot korzyści majątkowej, sąd może z urzędu zabezpieczyć wykonanie takiego orzeczenia na mieniu oskarżonego. Zabezpieczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez niego wykonanie orzeczenia będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. W przypadku przepadku lub zwrotu korzyści zabezpieczenie może też dotyczyć mienia innych osób wskazanych w przepisie, nawet jeśli nie postawiono jeszcze zarzutów. Zabezpieczenie trzeba niezwłocznie uchylić, gdy przyczyny jego zastosowania ustaną.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 17.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- Kodeks karny art. 45 § 2 odesłanieW razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia została osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa znacznej wartości, albo przestępstwo, z którego została lub mogła zostać osiągnięta, chociażby pośrednio,…
- Kodeks karny art. 44a odesłanieW razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa stanowiącego własność sprawcy albo jego równow…
- Kodeks karny art. 45 § 3 odesłanieJeżeli mienie stanowiące korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa, o którym mowa w § 2, zostało przeniesione na osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, faktycznie lub pod jakim…
- Kodeks karny skarbowy art. 33 § 3 odesłanieJeżeli mienie stanowiące korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa, o którym mowa w § 2, zostało przeniesione na osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, faktycznie lub pod jakim…
- Kodeks karny art. 45a § 1 odesłanieSąd może orzec przepadek, jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania lub stwierdzenia, że sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności, o któr…
- Kodeks karny art. 45a § 2 odesłanieJeżeli zebrane dowody wskazują, że w razie skazania zostałby orzeczony przepadek, sąd może go orzec także w razie śmierci sprawcy, umorzenia postępowania z powodu jego niewykrycia, a także w przypadku zawieszenia postępo…
- Kodeks karny art. 44 odesłanieSąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa.
- Kodeks karny art. 44b odesłanieW razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 lub 4, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a ta…
- art. 91a odesłanieJeżeli w związku z popełnieniem czynu zabronionego osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, uzyskała korzyść majątkową lub świad…
Orzeczenia i interpretacje (151)
Powołują ten przepis: 129 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 22 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Postanowienie SA we Wrocławiu z 31 marca 2026 r., II S 14/26
- Postanowienie SR w Toruniu z 26 marca 2026 r., X Ns 925/23
- Uzasadnienie SO Warszawa-Praga w Warszawie z 27 stycznia 2026 r., VI Ka 1011/25
- Postanowienie SR dla m. st. Warszawy w Warszawie z 14 kwietnia 2025 r., I 1 Co 158/25
- Wyrok SO w Warszawie z 16 stycznia 2025 r., XII K 185/24
- Wyrok SR w Kielcach z 9 sierpnia 2024 r., VIII C 1312/22
- Uzasadnienie SA w Krakowie z 15 kwietnia 2024 r., II AKz 169/24
- Wyrok WSA w Szczecinie z 31 stycznia 2024 r., I SA/Sz 549/23
- Wyrok WSA w Szczecinie z 31 stycznia 2024 r., I SA/Sz 548/23
- Wyrok SO w Poznaniu z 24 stycznia 2024 r., IV Ka 958/23
Wszystkie (151) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
7 brzmień, obecne od 1.01.2026
… przepadkowi na podstawie art. 33 § 3 Kodeksu karnego skarbowego;
2) już po wszczęciu postępowania karnego -niezależnie od tego, czy wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów lub postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego –na mieniu, które podlegałoby:
a) przepadkowi lub zwrotowi na … przepisów zastosowano wstrzymanie transakcji lub blokadę rachunku;
c) przepadkowi pojazdu mechanicznego, o którym mowa w art. 44b Kodeksu karnego.
§ 2a. Zabezpieczenie wykonania orzeczenia zwrotu korzyści …
… orzeczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 2. Zabezpieczenie wykonania orzeczenia określonegoW razie popełnienia przestępstwa, w związku z którym można orzec przepadek wskazany w § 1 pkt 3 lub zwrot wskazany w § 1 pkt 5, zabezpieczenie wykonania orzeczenia może nastąpić również:
1)na mieniu osoby fizycznej, o której mowa w art. 44a Kodeksu karnego, … lub na mieniu, które podlegałoby przepadkowi na podstawie art.33 § 3 Kodeksu karnego skarbowego;
2) już po wszczęciu postępowania karnego - na mieniu, które podlegałoby:
a) przepadkowi lub zwrotowi na podstawie art. 45a § 1 lub 2 Kodeksu karnego oraz art. 33 § 3, art. 43 § 1 lub 2 lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego,
b) przep …
… przepadkowi na podstawie art. 45a § 1 lub 2 Kodeksu karnego oraz art. 33 § 3, art. 43 § 1 lub 2 lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego.
§ 2a. Zabezpieczenie wykonania orzeczenia zwrotu korzyści …
Art. 291.
§ 1. W razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa, za które lub w związku z którym można orzec:
1) grzywnę, przepadek, nawiązkę lub
2) świadczenie pieniężne,
3) przepadek,
4) środek kompensacyjny,
5) zwrot pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi korzyści majątkowej, jaką sprawca osiągnął z popełnionego przestępstwa, albo nałożyć obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,jej równowartości
– może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania tego orzeczenia na mieniu oskarżonego lub na mieniu, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w zakresie wskaza …
Odsyłają tu (5)
- Kodeks postępowania karnego art. 292a § 1 do art. 291 § 1
- Kodeks postępowania karnego art. 294 § 1 do art. 291 § 1, art. 291 § 3
- Kodeks postępowania karnego art. 295 § 1
- Kodeks postępowania karnego art. 338 § 1a do art. 291 § 3
- Kodeks postępowania karnego art. 648 pkt 2
Odsyła do (11)
- Kodeks karny art. 45 § 2 odesłanie
- Kodeks postępowania karnego art. 291 § 1 pkt 3 odesłanie
- Kodeks postępowania karnego art. 291 § 1 pkt 5 odesłanie
- Kodeks karny art. 44a odesłanie
- Kodeks karny art. 45 § 3 odesłanie
- Kodeks karny skarbowy art. 33 § 3 odesłanie
- Kodeks karny art. 45a § 1 odesłanie
- Kodeks karny art. 45a § 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 44 odesłanie
- Kodeks karny art. 44b odesłanie
- Kodeks postępowania karnego art. 91a odesłanie