Art. 42 Kodeks postępowania karnego
Aktualne brzmienie
Art. 42.
§ 1.Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.
§ 2.Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 17.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 41a wyjątek z innego przepisuWniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania; przepisu art. 42 § 3 nie stosuje się.
- Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 23a § 15 wyjątek z innego przepisuW zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, 304, 117…
- Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a § 14 pkt 2 wyjątek z innego przepisukarnych – przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37) dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 § 3 zdanie trzecie tej ustawy w zakre…
- art. 40 odesłanieSędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
- art. 41 odesłanieSędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Orzeczenia i interpretacje (393)
Powołują ten przepis: 379 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 8 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 6 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO Warszawa-Praga w Warszawie z 12 sierpnia 2026 r., VI Ka 653/26
- Uzasadnienie SO w Kielcach z 12 lipca 2026 r., IX Ka 1256/25
- Uzasadnienie SO w Kielcach z 12 czerwca 2026 r., IX Ka 1256/25
- Uzasadnienie SO we Wrocławiu z 13 maja 2026 r., IV Ka 1499/25
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 4 marca 2026 r., II K 725/25
- Postanowienie SA we Wrocławiu z 14 stycznia 2026 r., II S 41/25
- Wyrok SO Warszawa-Praga w Warszawie z 5 grudnia 2025 r., VI Ka 1054/25
- Uzasadnienie SO w Piotrkowie Trybunalskim z 3 grudnia 2025 r., IV Ka 360/24
- Wyrok SR w Nowym Sączu z 29 października 2025 r., II K 1196/25
- Wyrok SR w Nowym Sączu z 24 września 2025 r., II K 1064/25
Wszystkie (393) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
2 brzmień, obecne od 15.04.2016
… podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmiei powstrzymuje. Wniosek rozpoznaje się od udziału w sprawie; jest jedna obowiązany przedsięwziąćniezwłocznie. Z chwilą wyłączenia sędziego czynności nie cierpiące zwłokiprocesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne.
§ 4. Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed …
Odsyłają tu (8)
- Kodeks postępowania karnego art. 23a § 3
- Kodeks postępowania karnego art. 41a do art. 42 § 3
- Kodeks postępowania karnego art. 47 § 1
- Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 23a § 15 do art. 42 § 3
- Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a § 14 pkt 2 do art. 42 § 3
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia art. 16 § 1 do art. 42 § 1, art. 42 § 2, art. 42 § 3
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia art. 19 § 1
- ustawa o izbach lekarskich art. 113 ust. 4
Odsyła do (3)
- Kodeks postępowania karnego art. 40 odesłanie
- Kodeks postępowania karnego art. 41 odesłanie
- Kodeks postępowania karnego art. 42 § 2 odesłanie