Postanowienie NSA z 17 listopada 2005 r., FSK 2683/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Bernadety F. i Andrzeja F.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 933/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Jan Grzęda
Krzysztof Kołtan protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Bernadety F. i Andrzeja F. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 18 lutego 2002 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2004 r. I SA/Wr 933/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Bernadety i Andrzeja F. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 18 lutego 2002 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.

Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Andrzeja i Bernadety F. doradcy podatkowemu Markowi F. w dniu 16 sierpnia 2004 r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została wniesiona w dniu 15 września 2004 r. Z jej treści wynikało, że została sporządzona i podpisana przez pełnomocnika Marka F. Wobec tego jednak, że do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia 20 września 2004 r. wezwał pełnomocnika do złożenia w terminie 7 dni pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do występowania w imieniu skarżących przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jednocześnie w wezwaniu poinformowano, że nieusunięcie tego braku w terminie spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej p.p.s.a. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 27 września 2004 r. W dniu 4 października 2004 r. /z zachowaniem siedmiodniowego terminu/ pełnomocnik skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo z dnia 3 października 2004 r., w którym wyjaśnił, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy tego Sądu prowadzonych pod I SA/Wr 933/02. Jednocześnie poinformował, iż w związku z wyjazdem służbowym i pobytem poza granicami kraju dalsze czynności związane z ewentualnym usunięciem braków formalnych złożonej skargi kasacyjnej podejmie po dniu 20 października 2004 r. Po tym dniu nie przedstawił pełnomocnictwa, z którego wynikało umocowane do złożenia skargi kasacyjnej. Nie wyjaśnił również zakresu dotychczas udzielonego mu przez mocodawców pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna wniesiona w imieniu Bernadety i Andrzeja F. nie mogła stać się podstawą do merytorycznej kontroli wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2004 r. I SA/Wr 933/02 Nie zostało bowiem dołączone pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego, który ją sporządził i wniósł. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym, przysługuje bowiem od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienie /art. 173 par. 1 p.p.s.a./. Wymogi, które powinna spełnić skarga kasacyjna określone zostały w art. 176 p.p.s.a., nadającego temu środkowi prawnemu charakter sformalizowany. Należy wyróżnić dwie kategorie wymagań skargi kasacyjnej; wymagania ogólne przewidziane dla wszystkich pism procesowych /art. 176 oraz art. 46 i 47 w związku z art. 193 p.p.s.a./ oraz wymagania szczególne, dotyczące wyłącznie skargi kasacyjnej /art. 176 p.p.s.a./. Obowiązek spełnienia wymagań przewidzianych dla każdego pisma w postępowaniu sądowym oznacza, że do skargi kasacyjnej sporządzonej przez wskazanego z imienia i nazwiska pełnomocnika należącego do kategorii osób wymienionych w art. 175 par. 1 i par. 3 p.p.s.a. należy dołączyć pełnomocnictwo dla tej osoby lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa /art. 37 par. 1 p.p.s.a./.

Niespełnienie wskazanych warunków formalnych skargi kasacyjnej powoduje jej odrzucenie przez sąd administracyjny. W odniesieniu jednak do niektórych wymagań formalnych skargi kasacyjnej przepisy omawianej ustawy przewidują możliwość jej konwalidacji /por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 274 i 275/. Konwalidacja skargi kasacyjnej następuje na zasadach i w trybie określonym w art. 49 par. 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu mającego odpowiednie zastosowanie, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Omawiany przepis znajduje zastosowanie do wszystkich pism w sprawie w przypadku takich ich braków, które uniemożliwiają nadanie pismu strony prawidłowego biegu tzn. wywołania przez pismo właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do Sądu jak i pozostałych uczestników postępowania /por. T. Woś, op.cit., s. 210, B. Dauter, B. Gruszczyński., A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005, s. 126/. Wobec przedstawionych zasad obowiązujących także w przypadku wnoszenie skargi kasacyjnej nie może budzić wątpliwości, iż stosownie do przepisu art. 46 par. 3 w związku z art. 176 i 175 par. 3 pkt 1 p.p.s.a. do skargi kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika - w tym wypadku doradcę podatkowego - należy dołączyć pełnomocnictwo. Niedopełnienie przez pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną obowiązku dołączenia pełnomocnictwa stanowi podstawę do wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez dołączenie pełnomocnictwa, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to, jak słusznie uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny powinno być skierowane do osoby określającej siebie jako pełnomocnika strony skarżącej. Skoro do skargi kasacyjnej sporządzonej w imieniu skarżących i podpisanej przez pełnomocnika nie dołączono pełnomocnictwa, to wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia tego braku znajdowało pełne oparcie w omówionych przepisach art. 49 par. 1 w związku z art. 46 par. 3 i art. 57 par. 1 w związku z art. 176 i 193 p.p.s.a. Tego braku formalnego skargi kasacyjnej strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Nie przedstawiono bowiem pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego Marka F., z którego wynikało umocowanie do sporządzenia w imieniu skarżących skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2004 r. I SA/Wr 933/02. Za tego rodzaju pełnomocnictwo, na które powołał się autor skargi kasacyjnej nie mogło zostać uznane pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sądowych i dołączone do skargi na decyzję organu administracji. Z treści tego pełnomocnictwa /bez daty/ przedłożonego na wezwanie Sądu z dnia 5 sierpnia 2002 r. wynika, że uprawniało do zastępowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu /k. 15 akt sądowych - I SA/Wr 933/02/. Pełnomocnictwo to jak wynika z akt sprawy i co zostało potwierdzone przez doradcę podatkowego Marka F. zostało udzielone w 2002 r. obejmując swoim zakresem reprezentowanie strony w sprawie skargi na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu podatkowego. Skarga taka została sporządzona w wniesiona przez pełnomocnika w dniu 20 marca 2002 r. Treść tego pełnomocnictwa jednak w ocenie Sądu nie dawała podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, który zapadł w związku z wniesioną skargą.

Skarga wniesiona przez pełnomocnika została rozpoznana po dniu 1 stycznia 2004 r. przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./, będącego stosownie do przepisu art. 3 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ sądem pierwszej instancji. Rozpoznanie skargi w tym trybie przez wojewódzki sąd administracyjny nastąpiło w związku z regulacją zawartą w przepisie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./. Wskazane pełnomocnictwo upoważniało zatem do występowania za stronę w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, a po dniu 1 stycznia 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 18 lutego 2002 r. Na skutek bowiem utraty mocy obowiązującej przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stał się właściwy do rozpoznania złożonej przed tym dniem skargi /por. art. 3 i art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające.../. Przy ocenie omawianego pełnomocnictwa należy również mieć na uwadze treść przepisu art. 36 p.p.s.a. określającego przedmiotowy zakres pełnomocnictwa, w tym również pełnomocnictwa do złożenia skargi kasacyjnej /art. 175 par. 1 i par. 3 p.p.s.a./.

Stosownie do przepisu art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1/ ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2/ do prowadzenia poszczególnych spraw; 3/ do niektórych czynności w postępowaniu. Powołane pełnomocnictwo oceniane według tych kryteriów upoważniało do występowania wyłącznie przed sądem pierwszej instancji właściwym do rozpoznania skargi na decyzję administracyjną złożonej przed dniem 1 stycznia 2004 r.

Nie można natomiast z niego wywieść wniosku, że jest to umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przedstawione pełnomocnictwo do występowania za stronę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu nie może być traktowane jako tożsame z pełnomocnictwem do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego właściwość od dnia 1 stycznia 2004 r. określały przepisy art. 3 par. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Nie usunięcie tego braku formalnego skargi kasacyjnej pomimo prawidłowego wezwania skierowanego do pełnomocnika obligowało sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia w oparciu o przepis art. 178 p.p.s.a. Wobec tego jednak, iż sąd pierwszej instancji przekazał skargę kasacyjną zawierającą tak istotne braki formalne do rozpoznania, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był ją odrzucić na podstawie art. 178 w związku z art. 175 par. 3 pkt 1 i art. 193 p.p.s.a.