Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 438/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargi "W." Sp. z o.o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 30 stycznia 2007 r. od nr (...) do nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca 2000 r. do kwietnia 2001 r.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że skargi wniesione do WSA 19 marca 2007 r. zostały podpisane przez doradcę podatkowego, który 21 maja 2007 r. przedłożył wystawione przez prezesa spółki pełnomocnictwo.
Pełnomocnik został wezwany do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skarg i określającego sposób reprezentacji spółki poprzez złożenie odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skarg. W odpowiedzi na wezwanie doradca podatkowy złożył na rozprawie przed WSA, zamiast pełnego odpisu z KRS, 16 egzemplarzy odpisu aktualnego KRS z danymi na dzień 29 października 2007 r., a nie na dzień złożenia skarg. WSA uznał, że nie jest w tej sytuacji możliwe ustalenie, czy w dniu składania skarg na decyzje doradca podatkowy był prawidłowo umocowany do działania w sprawie, a wobec tego skargi te odrzucił z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie.
Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła w całości i zarzuciła mu w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez bezpodstawne uznanie istnienia braku formalnego wniesionych skarg i w konsekwencji nieuprawnione wydanie postanowienia o ich odrzuceniu;
art. 29 p.p.s.a. w związku z art. 28 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację przedłożonego dokumentu ograniczającą się jedynie do jego tytułu a nie treści, z której jednoznacznie wynika prawidłowe umocowanie.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W ocenie skarżącej przedłożenie odpisu aktualnego zamiast odpisu pełnego jest prawidłowym wykazaniem sposobu reprezentacji spółki w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a. Z odpisu aktualnego wynika bowiem, że ostatnia zmiana umowy spółki miała miejsce 28 lutego 2007 r., zatem skoro dane w rejestrze są aktualne na ten dzień, to są też aktualne na dzień wniesienia skargi w marcu 2007 r.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną w niniejszej sprawie nie nastąpiła okoliczność uzasadniająca odrzucenie skarg z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
W skardze kasacyjnej spółka powołała się na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że nie uzupełniła ona w terminie braków formalnych skarg, przyjmując, że przedłożenie aktualnego odpisu z rejestru nie jest wystarczające dla wykazania prawidłowej reprezentacji spółki.
Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie zrobią, Sąd uprawniony jest w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać ich do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04 (ONSAiWSA 2005/5/91, M. Prawn. 2005/6/277) uznał, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Pogląd wyrażony w tym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. Wezwanie skarżącej do przedłożenia odpisu pełnego z KRS należy uznać za nadmierny rygoryzm, narażający też stronę na niepotrzebne koszty, tym bardziej, że wpis do rejestru KRS osób uprawnionych do reprezentacji ma charakter deklaratywny. Data uwidocznienia w rejestrze osoby uprawnionej do reprezentacji spółki kapitałowej nie jest równoznaczna z datą powołania tej osoby w skład zarządu. Żądanie przez Sąd pierwszej instancji odpisu pełnego dla wykazania umocowania osób wchodzących w skład organu miałoby swoje uzasadnienie, gdyby pomiędzy datą sporządzenia skargi, a datą na pełnomocnictwie przedłożonym Sądowi była znaczna różnica czasowa. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji wzywając pełnomocnika do złożenia odpisu z KRS, dysponował już pełnomocnictwem i trudno uznać, by żądanie odpisu pełnego było uzasadnione wątpliwościami Sądu związanymi z rozbieżnością czasową pomiędzy datą wniesienia skargi, a datą przedłożenia pełnomocnictwa.
W art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. t.j. z 2007 r., nr 168, poz. 1186) ustanowiono zasadę domniemania zgodności z prawdą wpisów do rejestru. Prawidłowa jest zatem praktyka wzywania wnoszących skargi spółek kapitałowych do przedłożenia aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, za czym dodatkowo przemawia łatwość uzyskania takiego dokumentu, chyba że istnieją z góry uzasadnione wątpliwości, czy osoba wskazana jako osoba uprawniona do reprezentacji spółki kapitałowej, faktycznie jest nadal uprawniona do jej reprezentowania - vide postanowienie NSA z 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06, opubl. LEX nr 340187.
Jak słusznie skarżąca podnosiła, złożenie odpisu aktualnego z KRS było w świetle powołanych przepisów (art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a.) działaniem w pełni uprawnionym.
Skoro zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie podstawa do odrzucenia skarg na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi przepis art. 203 p.p.s.a. dotyczący zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie ma zastosowania niezależnie od zgłoszonego przez wnoszącego skargę kasacyjną wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną ma w takiej sytuacji możliwość odzyskania kosztów postępowania kasacyjnego po uwzględnieniu skargi w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako że koszty te należy zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu na podstawie art. 200 p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z 30 września 2005 r., II OSK 702/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 16.). Powyższy pogląd znalazł aprobatę również w literaturze przedmiotu - S. Babiarz; B. Dauter; M. Niezgódka-Medek, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", LexisNexis, Warszawa 2007, wyd.
I. Naczelny Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela na gruncie niniejszej sprawy, a skoro w niniejszym postępowaniu kasacyjnym Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia (zakończenia sporu), to z tego względu brak było podstaw do zwrotu kosztów sądowych.
- - ---------------------- 3